Một phân tích mới cho thấy thợ đào Bitcoin có thể rơi vào tình huống vẫn tiêu thụ điện năng để vận hành máy, nhưng lại khó được ghi nhận đóng góp để tính thưởng nếu hashrate giảm mạnh trong khi pool đào chưa kịp hạ độ khó share.

Theo CryptoSlate ngày 21/9 (giờ địa phương), vấn đề không nằm ở độ khó khai thác của toàn mạng Bitcoin, mà ở cách một số pool đào vận hành cơ chế điều chỉnh độ khó biến thiên, hay Vardiff. Đây là hệ thống tự động điều chỉnh độ khó share cho từng kết nối nhằm duy trì tần suất gửi share ở mức phù hợp.

Vấn đề được nhắc lại sau khi Bitcoin Optech, dựa trên phân tích của kỹ sư khai thác Eric Price, xem xét khả năng bộ điều khiển này hoạt động chưa đúng như kỳ vọng. Dù vậy, đây mới là cảnh báo về một điểm yếu tiềm ẩn và phương pháp kiểm chứng, chưa phải bằng chứng cho thấy ngành khai thác đang chịu thiệt hại trên diện rộng.

Trong thực tế, pool đào thường đặt độ khó share thấp hơn rất nhiều so với độ khó cần thiết để tạo ra một block Bitcoin. Cách làm này giúp pool ước tính hashrate của từng máy đào thông qua số share được gửi lên, đồng thời làm cơ sở phân bổ phần thưởng theo mức đóng góp.

Rủi ro xuất hiện khi năng lực tính toán của máy đào giảm đột ngột. Nếu hệ thống chỉ điều chỉnh lại độ khó sau khi nhận được share mới, mức độ khó cao được thiết lập trước đó có thể tiếp tục bị giữ nguyên. Khi hashrate giảm, máy đào sẽ mất nhiều thời gian hơn để tìm ra share đạt ngưỡng. Share gửi lên càng thưa, quá trình hạ độ khó càng chậm.

Hệ quả là máy đào vẫn tiếp tục thực hiện phép băm và tiêu thụ điện, nhưng số share hợp lệ được pool chấp nhận lại xuất hiện rất ít. Nói cách khác, thiết bị vẫn hoạt động, song phần đóng góp cần thiết để tính thưởng không được ghi nhận kịp thời.

Với chuẩn Stratum V2 hiện nay, hệ thống sử dụng bộ hẹn giờ để định kỳ tính lại độ khó. Cơ chế này giúp hạ độ khó khi tần suất gửi share giảm, qua đó hạn chế tình trạng đình trệ kéo dài. Tuy nhiên, ở những kết nối duy trì lâu, quá trình đưa độ khó về mức phù hợp vẫn có thể diễn ra chậm.

Một ví dụ được nêu ra là ckpool, nơi việc điều chỉnh độ khó dựa trên các lần gửi share. Tuy nhiên, từ dữ liệu công khai hiện nay, vẫn chưa thể xác định mô hình này phổ biến đến đâu, cũng như liệu nó có gây ra thiệt hại đáng kể cho thợ đào hay không.

Theo phân tích, điểm mấu chốt là tốc độ phản ứng của pool đào khi hashrate của máy sụt giảm mạnh. Ngay cả khi việc gửi share bị gián đoạn, điều cần kiểm tra là cơ chế phục hồi có thực sự hạ độ khó đủ nhanh để đưa hoạt động khai thác trở lại trạng thái bình thường hay không.