Một thân tàu lạ xuất hiện tại nhà máy đóng tàu Hudong-Zhonghua ở Thượng Hải đang làm dấy lên suy đoán rằng Trung Quốc có thể đang đóng một tàu mẹ (tàu mặt nước chuyên dụng) để triển khai và thu hồi UUV cỡ lớn trực tiếp trên biển. Nếu được đưa vào biên chế, nền tảng này có thể giúp mở rộng đáng kể tầm hoạt động và thời gian triển khai của các hệ thống không người lái dưới nước.

Ngày 19/9, TechRadar dẫn các phân tích từ nguồn công khai cho biết một thân tàu có thiết kế khác biệt so với các tàu hải quân Trung Quốc hiện nay đã được ghi nhận tại một ụ đóng tàu ở Thượng Hải. Đến nay, Bắc Kinh vẫn chưa xác nhận chính thức sự tồn tại cũng như mục đích sử dụng của con tàu này.

Theo giới phân tích OSINT, đây có thể là tàu mẹ được thiết kế để vận hành UUV cỡ lớn trên biển.

Nhà phân tích OSINT người Nhật Bản Carrotas đã công bố hình ảnh liên quan hôm 13/9. Sau đó, chuyên gia phân tích hải quân H I Sutton tiếp tục đánh giá các hình ảnh này, qua đó làm gia tăng đồn đoán về chức năng thực sự của con tàu.

Carrotas cho biết con tàu nằm trong một ụ đóng tàu dài khoảng 340 m, trong khi phần thân tàu được ước tính dài khoảng 200 m và rộng khoảng 30 m. Ông cũng lưu ý con số 340 m là chiều dài của ụ đóng tàu, không phải chiều dài tàu. Tại cùng địa điểm, một cấu trúc khác chưa rõ chức năng cũng được quan sát thấy đang được lắp ráp.

Trong khi đó, Defense Security Asia ngày 15/9 ước tính từ ảnh vệ tinh rằng thân tàu dài khoảng 205 m, rộng khoảng 27 m, tương đương khoảng 672 feet. Với quy mô này, con tàu được đánh giá lớn hơn đáng kể so với các tàu hỗ trợ thông thường. Một số phân tích cho rằng nó nhỏ hơn tàu sân bay lớp Essex mà Hải quân Mỹ vận hành trong Thế chiến II, nhưng lớn hơn tàu sân bay hạng nhẹ lớp Independence.

Điểm thu hút chú ý lớn nhất là loại UUV mà con tàu này có thể mang theo. Một số nguồn mô tả đây là “phương tiện dưới nước không người lái siêu lớn”, với các mẫu từng được nhắc tới có chiều dài 35 m và 45 m, tức tiệm cận quy mô của tàu ngầm cỡ nhỏ có người lái.

Dựa trên khái niệm UUV cỡ lớn mà doanh nghiệp đóng tàu Trung Quốc từng công bố trước đó, một số nhận định cho rằng tầm hoạt động của phương tiện này có thể đạt khoảng 10.000 hải lý. Tuy nhiên, đây chưa phải là bằng chứng xác nhận năng lực thực tế của mẫu UUV có thể được trang bị trên con tàu đang được nhắc đến.

Hiện các UUV cỡ lớn của Trung Quốc được cho là đã trải qua thử nghiệm với sự hỗ trợ của các ụ nổi chế tạo chuyên biệt. Cách làm này phù hợp cho thử nghiệm hoặc vận hành gần cảng, nhưng có hạn chế rõ rệt nếu triển khai nhiệm vụ dài ngày ở vùng biển xa.

Trong kịch bản phải lai dắt UUV bằng một tàu riêng tới khu vực tác chiến, hoạt động triển khai sẽ dễ bị ảnh hưởng bởi thời tiết và điều kiện hạ tầng cảng. Ngược lại, nếu UUV được bố trí trên một tàu mẹ cỡ lớn, khả năng phóng trực tiếp trên biển và thu hồi sau nhiệm vụ sẽ khả thi hơn nhiều.

Sự khác biệt còn nằm ở năng lực bảo dưỡng và tiếp tế. Nếu bên trong tàu được bố trí khoang chứa cùng cơ sở bảo trì dành cho UUV, con tàu này có thể đóng vai trò như một căn cứ cơ động trên biển, hỗ trợ vận hành dài ngày thay vì chỉ làm nhiệm vụ vận chuyển.

Vì vậy, nếu đây thực sự là tàu mẹ dành cho UUV cỡ lớn, cách Trung Quốc triển khai hệ thống không người lái dưới nước có thể bước sang giai đoạn mới. Khi không còn giới hạn ở các thử nghiệm gần cảng, năng lực tác chiến xa bờ và thời gian hiện diện trên biển của các phương tiện này sẽ được mở rộng.

Dù vậy, với lượng thông tin hiện có, vẫn chưa thể khẳng định chính xác nhiệm vụ hay cấu hình trang bị của con tàu. Mọi đánh giá hiện chủ yếu dựa trên ảnh công khai và ảnh vệ tinh, trong khi phía Trung Quốc chưa đưa ra xác nhận chính thức.

Các chi tiết quan trọng như cấu hình khoang chứa, chủng loại UUV có thể mang theo, hệ thống động lực hay phương thức liên lạc vẫn chưa được làm rõ. Giới quan sát cho rằng cần thêm hình ảnh hoặc dữ liệu vệ tinh trong quá trình đóng mới để xác định chính xác hơn.

Tuy nhiên, sự xuất hiện của một thân tàu dài khoảng 200 m tại xưởng đóng tàu ở Thượng Hải đang được xem là tín hiệu cho thấy Trung Quốc có thể đã bắt đầu xây dựng một nền tảng chuyên dụng để đưa UUV cỡ lớn vào vận hành thực tế trên biển, thay vì chỉ dừng ở giai đoạn thử nghiệm.