Cơ quan An toàn Giao thông Đường bộ Quốc gia Mỹ (NHTSA) đang khởi động quá trình xây dựng một bộ tiêu chí cấp liên bang để đánh giá mức độ an toàn của xe tự hành, trong bối cảnh ngành này ngày càng cần một thước đo chung cho năng lực vận hành trên đường thực tế.

Theo TechCrunch ngày 20/9 (giờ địa phương), NHTSA đã phối hợp với Hiệp hội Kỹ sư Ô tô Mỹ (SAE) ra mắt liên minh ASCEND nhằm thúc đẩy việc xây dựng bộ tiêu chí đánh giá xe tự hành dựa trên dữ liệu.

Hiện nay, lĩnh vực xe tự hành vẫn chưa có một khuôn khổ đánh giá an toàn thống nhất. Các doanh nghiệp triển khai robotaxi, xe tải tự hành và trong tương lai là xe tự hành cá nhân chủ yếu chứng minh độ an toàn bằng dữ liệu vận hành thực tế.

NHTSA cho rằng các Tiêu chuẩn An toàn Xe cơ giới Liên bang hiện hành (FMVSS) chưa đủ để bao quát các loại phương tiện tự hành mới. Bộ tiêu chuẩn này được xây dựng dựa trên cấu trúc xe du lịch truyền thống, nên khó áp dụng nguyên xi cho những mẫu xe như Tesla Cybercab hay robotaxi của Zoox, vốn không có vô lăng, bàn đạp, gương chiếu hậu và gương trong xe.

Phát biểu tại AI Horizons Summit ở Pittsburgh, Giám đốc NHTSA Jonathan Morrison cho biết ưu tiên hàng đầu của ASCEND là đánh giá năng lực của các hệ thống tự hành. Theo ông, các tiêu chí này về lâu dài có thể được tích hợp vào quá trình xây dựng tiêu chuẩn an toàn xe cơ giới liên bang, qua đó tạo nền tảng pháp lý ở cấp liên bang cho ngành xe tự hành.

Định hướng của NHTSA là cân bằng giữa an toàn và đổi mới. Jonathan Morrison nhấn mạnh cơ quan này đặt an toàn ở vị trí trung tâm, nhưng không muốn xây dựng một khung quản lý có thể kìm hãm đổi mới công nghệ.

Ông cũng cho biết NHTSA không theo đuổi cách tiếp cận phản ứng, tức bổ sung quy định sau mỗi sự cố, hoặc áp đặt định hướng phát triển công nghệ từ trước. Thay vào đó, cơ quan này muốn xây dựng một bộ tiêu chí có thể đo lường năng lực của hệ thống tự hành dựa trên dữ liệu vận hành thực tế.

Một bộ tiêu chí chung ở cấp liên bang cũng được kỳ vọng sẽ giảm tình trạng mỗi bang và địa phương áp dụng một bộ yêu cầu riêng đối với xe tự hành. Tại Mỹ, quy định về thử nghiệm và khai thác thương mại xe tự hành hiện khác nhau giữa các bang, buộc doanh nghiệp phải gánh thêm chi phí và áp lực tuân thủ theo từng khu vực.

Theo Jonathan Morrison, việc xây dựng bộ tiêu chí đánh giá năng lực tự hành sẽ giúp hạn chế sự manh mún trong yêu cầu quản lý giữa các bang và địa phương, đồng thời hỗ trợ cả mục tiêu đổi mới lẫn triển khai an toàn công nghệ tự hành tại Mỹ.

Dù vậy, lộ trình cụ thể và phương pháp đánh giá hiện vẫn chưa được công bố. Trong thời gian tới, ngành dự kiến sẽ tiếp tục thảo luận về loại dữ liệu vận hành cần được xem xét, cách đo khả năng tránh va chạm, nhận diện và ra quyết định, cũng như ngưỡng tiêu chí áp dụng cho các dịch vụ thương mại.

Song song với nỗ lực xây dựng chuẩn chung, các doanh nghiệp xe tự hành cũng đang tăng tốc mở rộng hoạt động. May Mobility cho biết sẽ niêm yết thông qua thương vụ sáp nhập với công ty mua lại có mục đích đặc biệt (SPAC) ACP Holdings Acquisition. Nếu hoàn tất, doanh nghiệp có thể huy động hơn 300 triệu USD và được định giá khoảng 1,4 tỷ USD.

Hiện May Mobility đang vận hành các xe Toyota Sienna tự hành tại ba khu vực ở Mỹ, đồng thời đặt mục tiêu trở thành công ty niêm yết đầu tiên tại nước này tập trung vào dịch vụ gọi xe tự hành.

Mảng robotaxi cũng tiếp tục sôi động. Waymo đã khởi động lại dịch vụ robotaxi tại San Antonio, bang Texas, sau khoảng 5 tháng kể từ sự cố một phương tiện bị nước lũ cuốn trôi. Tại Las Vegas, công ty triển khai thêm dịch vụ robotaxi mới; còn tại Singapore, Waymo công bố kế hoạch bắt đầu lập bản đồ và chạy thử.

Trong khi đó, Zoox - công ty thuộc sở hữu của Amazon - hiện vẫn bị giới hạn ở mức 100 xe robotaxi thương mại tại Las Vegas. Tuy nhiên, giới hạn này dự kiến hết hiệu lực vào ngày 25/9, mở ra khả năng công ty tiếp tục mở rộng dịch vụ.

Hợp tác giữa các hãng xe và doanh nghiệp công nghệ tự hành cũng đang gia tăng. Lucid Motors hiện phối hợp với nền tảng di chuyển châu Âu Bolt trong kế hoạch triển khai ít nhất 25.000 xe tự hành hoàn toàn. Các phương tiện này dự kiến sử dụng nền tảng xe điện cỡ trung mà Lucid đang phát triển, với định hướng nhỏ gọn và có giá thấp hơn so với các mẫu hiện nay.

Tổng thể, ngành xe tự hành tại Mỹ đang bước sang một giai đoạn mới: không chỉ phát triển công nghệ và mở rộng dịch vụ, mà còn tiến tới xây dựng một khung an toàn chung. Nếu các tiêu chí đánh giá ở cấp liên bang sau này được chuyển thành quy định chính thức, toàn ngành có thể chịu tác động trên nhiều mặt, từ thiết kế, thử nghiệm phương tiện đến mở rộng robotaxi và thích ứng với yêu cầu quản lý giữa các bang.