Việc trả lương bằng stablecoin có thể giúp doanh nghiệp giảm chi phí chuyển tiền quốc tế và rút ngắn thời gian thanh toán. Tuy nhiên, số tiền người lao động thực sự sử dụng được có thể thấp hơn mức danh nghĩa sau khi trừ phí quy đổi, rút tiền, chênh lệch tỷ giá và các nghĩa vụ thuế liên quan.

Theo CryptoSlate ngày 20/9 (giờ địa phương), lợi ích lớn nhất của stablecoin nằm ở khâu thanh toán xuyên biên giới. Dù vậy, nếu chi phí phát sinh trong quá trình đổi stablecoin sang tiền pháp định được chuyển sang cho người lao động, thu nhập thực nhận sẽ bị thu hẹp.

Xu hướng đưa stablecoin vào hoạt động trả lương cũng đang mở rộng. Ngày 2/9, Galaxy Payroll Group công bố dịch vụ riêng và cho biết sẽ triển khai theo từng giai đoạn trong tháng 9. Deel trước đó đã cung cấp dịch vụ chi trả bằng stablecoin, đồng thời ngày 17/9 cập nhật hướng dẫn dành cho người sử dụng lao động. Công ty này nhấn mạnh việc trả lương bằng stablecoin không làm mất hiệu lực các nghĩa vụ hiện hành liên quan đến tiền lương, thuế, khấu trừ tại nguồn và báo cáo.

Vấn đề cốt lõi không chỉ là tốc độ chuyển tiền, mà là thời điểm người lao động có thể thực sự sử dụng khoản lương đó. Doanh nghiệp có thể dùng stablecoin trong khâu thanh toán nội bộ nhưng vẫn chi trả cho người lao động bằng tiền pháp định. Trong trường hợp người lao động nhận stablecoin trực tiếp, họ có thể phải tự gánh chi phí và một phần thủ tục quy đổi sang nội tệ.

Vì vậy, điều khoản chi trả cần được làm rõ ngay từ đầu. Chẳng hạn, nếu doanh nghiệp cam kết người lao động nhận 2.000 USD, tương đương khoảng 2,8 triệu won, và chuyển số stablecoin có giá trị tương ứng 2.000 USD, khoản tiền thực dùng được vẫn có thể giảm nếu người nhận phải tự trả phí rút và quy đổi. Với giả định tổng phí là 1%, số tiền còn lại chỉ là 1.980 USD, tương đương khoảng 2,75 triệu won. Mức 1% trong ví dụ này chỉ mang tính minh họa, không phản ánh mặt bằng phí thực tế trên thị trường.

Nói cách khác, yếu tố cần xem xét không chỉ là phí giao dịch trên blockchain, mà là tổng chi phí để chuyển khoản lương thành tiền có thể sử dụng trong đời sống hằng ngày. Ngoài phí rút và phí quy đổi, chi phí còn có thể phát sinh từ chênh lệch tỷ giá khi đổi sang nội tệ.

Về pháp lý, nghĩa vụ của người sử dụng lao động vẫn giữ nguyên. Việc trả lương bằng stablecoin không đồng nghĩa các quy định về tiền lương tự động thay đổi. Theo quy định liên bang của Mỹ, các hình thức chi trả liên quan đến lương tối thiểu và tiền làm thêm giờ theo Đạo luật Tiêu chuẩn Lao động Công bằng (FLSA) được gắn với tiền mặt hoặc các công cụ có thể quy đổi theo mệnh giá. Tuy nhiên, không phải mọi hình thức trả thưởng bằng tài sản mã hóa đều bị cấm; quy định áp dụng với khoản thưởng bổ sung, nhà thầu độc lập hoặc người lao động ở nước ngoài có thể khác nhau.

Rủi ro tỷ giá cũng là yếu tố cần tính đến. Dù các stablecoin neo theo USD như USDC thường được duy trì quanh mức 1 USD, các khoản chi tiêu thực tế như tiền thuê nhà hay ăn uống lại được định giá bằng nội tệ. Điều đó khiến giá trị thực của tiền lương có thể biến động theo tỷ giá. Ngay cả khi stablecoin được chuyển đến ví chỉ trong vài giây, lợi thế này cũng bị hạn chế nếu người nhận không thể sử dụng hoặc quy đổi ngay.

Ngay cả việc đổi trực tiếp USDC sang USD cũng có thể vướng điều kiện nhất định. Theo điều khoản của Circle, khách hàng được phân thành nhóm đủ điều kiện đổi trực tiếp và nhóm không đủ điều kiện. Công ty này cũng nêu khả năng một số địa chỉ có thể bị chặn hoặc USDC bị đóng băng theo biện pháp pháp lý. Trong những trường hợp đó, người lao động có thể buộc phải đổi qua sàn giao dịch hoặc dịch vụ trung gian khác. Nếu tài khoản bị hạn chế hoặc việc rút tiền bị chậm, họ vẫn chưa thể sử dụng ngay khoản lương dù stablecoin đã nằm trong ví.

Gánh nặng về thuế và lưu trữ hồ sơ cũng không biến mất. Sở Thuế vụ Mỹ (IRS) yêu cầu người sử dụng lao động xác định giá trị thị trường hợp lý bằng USD tại thời điểm trả lương bằng tài sản mã hóa để khấu trừ thuế thu nhập và tính các loại thuế liên quan đến lao động. Khi tài sản này được bán hoặc xử lý sau đó, người nhận có thể phải lưu hồ sơ để xác định thời điểm nhận và thời điểm định đoạt. Tại Anh, tài sản mã hóa nhận từ quan hệ lao động cũng có thể chịu thuế thu nhập và bảo hiểm quốc gia; ở bước xử lý tiếp theo, vấn đề thuế lãi vốn cũng có thể phát sinh.

Xét cho cùng, điểm mấu chốt của việc trả lương bằng stablecoin không nằm ở tốc độ tiền vào ví, mà ở số tiền người lao động thực sự có thể dùng cho tiền thuê nhà và chi phí sinh hoạt. Stablecoin có thể mang lại lợi ích về thanh toán quốc tế và thời gian chuyển tiền, nhưng nếu chi phí quy đổi và nghĩa vụ thuế bị đẩy sang người nhận, lợi ích thực tế đối với người lao động sẽ giảm đáng kể.