Các mô hình AI của Trung Quốc đang mở rộng rất nhanh về mức độ phổ biến, song khả năng chuyển hóa thành doanh thu vẫn còn khoảng cách lớn so với các đối thủ Mỹ. Trong khi đó, định giá của nhiều doanh nghiệp AI Trung Quốc lại tăng nhanh hơn tốc độ cải thiện doanh thu, làm dấy lên tranh luận về mức độ hợp lý của mặt bằng định giá hiện nay.

Theo CNBC ngày 17/9 giờ địa phương, Rhodium Group ước tính tổng doanh thu thường niên lặp lại (ARR) của các công ty AI Trung Quốc chỉ tương đương khoảng 10% tổng ARR của OpenAI và Anthropic. ARR là chỉ số ước tính doanh thu cả năm dựa trên doanh thu lặp lại của tháng gần nhất.

Cụ thể, Rhodium Group ước ARR của ngành AI Trung Quốc vào khoảng 10,7 tỷ USD. Trong khi đó, ARR của OpenAI được cho là ở mức 40 tỷ USD, còn Anthropic khoảng 65 tỷ USD.

Trong nhóm doanh nghiệp AI Trung Quốc, DeepSeek được ước tính có ARR thấp nhất, khoảng 500 triệu USD. Minimax đạt 800 triệu USD, còn Moonshot vào khoảng 1 tỷ USD.

Ngày 16/9, Z.ai cho biết với nhà đầu tư rằng ARR mới nhất đã đạt 1,8 tỷ USD. Tuy nhiên, ngay cả khi cộng thêm ByteDance với 4 tỷ USD và Alibaba với 2,4 tỷ USD, tổng ARR vẫn thấp hơn đáng kể so với mức 40 tỷ USD của riêng OpenAI.

Điểm đáng chú ý là định giá của nhiều công ty lại tăng nhanh hơn doanh thu. Rhodium Group nhận định tỷ lệ định giá trên doanh thu của Moonshot và DeepSeek hiện ở mức khá cao.

Theo ước tính của tổ chức này, hệ số định giá trên doanh thu của Moonshot là 50 lần, còn DeepSeek lên tới 163 lần. Mức này cao hơn đáng kể so với OpenAI là 34 lần và Anthropic là 21 lần.

Khoảng cách nói trên càng được chú ý trong bối cảnh các công ty AI lớn đang tính chuyện niêm yết. Anthropic được cho là đang thúc đẩy kế hoạch lên sàn tại Mỹ, trong khi OpenAI đã lùi kế hoạch IPO sang năm sau.

Tại châu Á, Moonshot được cho là đang chuẩn bị niêm yết tại Hong Kong, còn DeepSeek cũng được cho là đang lên kế hoạch lên sàn. Moonshot cho biết công ty không bình luận về các tin đồn hoặc suy đoán trên thị trường liên quan đến khả năng nộp hồ sơ niêm yết theo hình thức không công khai.

Dù vậy, phân tích của Rhodium Group cũng có những giới hạn nhất định. Các ước tính này dựa trên dữ liệu cập nhật đến mùa hè năm nay, trong khi mức sử dụng mô hình AI của Trung Quốc gần đây tăng mạnh từ nền thấp hồi đầu năm.

Z.ai cũng đã nâng dự báo ARR cuối năm từ 2,4 tỷ USD lên 3 tỷ USD.

Các công ty AI Trung Quốc hiện vẫn đang tìm cách đẩy nhanh thương mại hóa. Theo Rhodium Group, nhiều viện nghiên cứu AI tại Trung Quốc đang tìm hướng tăng doanh thu bằng cách cho phép bên thứ ba tiếp cận mô hình để cung cấp dịch vụ.

Do có độ mở cao, nhiều mô hình AI của Trung Quốc có thể được tải xuống và vận hành trực tiếp nếu người dùng có đủ hạ tầng phần cứng, thay vì phải sử dụng thông qua chính nhà phát triển. Ngược lại, phần lớn mô hình AI của Mỹ có xu hướng khép kín hơn. Theo công ty đánh giá AI Artificial Analysis, chi phí tính theo tác vụ của các mô hình chủ lực từ OpenAI và Anthropic cũng cao hơn so với các mô hình của Trung Quốc.

Ông Logan Wright, đối tác tại Rhodium Group, cho rằng các viện nghiên cứu AI hàng đầu của Trung Quốc sẽ gặp khó trong việc mở rộng quy mô một cách liên tục do chênh lệch về khả năng huy động vốn. Theo ông, các công ty AI Trung Quốc buộc phải phụ thuộc đáng kể vào điều kiện thuận lợi của thị trường chứng khoán, song đây không phải con đường dễ đi tại Trung Quốc.

Ông cũng nhận định nguồn vốn từ chính phủ có thể hỗ trợ việc xây dựng hạ tầng phần cứng, chẳng hạn mở rộng năng lực tính toán, nhưng có thể kém tích cực hơn trong việc rót vốn trực tiếp cho các viện nghiên cứu AI hàng đầu.

Diễn biến cổ phiếu của các công ty AI Trung Quốc đã niêm yết cũng cho thấy mức biến động lớn. Trong phiên sáng 17/9, cổ phiếu Z.ai tăng hơn 5%, qua đó phục hồi một phần mức giảm ghi nhận hồi đầu tuần.

Cổ phiếu Z.ai niêm yết tại Hong Kong từng tăng hơn ba lần trong mùa hè, nhưng gần đây đã quay về vùng giá tương đương mùa xuân. Đối thủ Minimax cũng gặp khó trong việc duy trì đà tăng đạt được ngay sau phiên giao dịch đầu tiên sau IPO trong vài tháng qua.

Xét về dài hạn, bài toán lớn nhất của ngành AI Trung Quốc vẫn là liệu các công ty có thể biến đà tăng mạnh về mức sử dụng mô hình thành doanh thu thực chất và tăng trưởng bền vững hay không.