Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14/9 cho biết ông không phản đối việc các hãng ôtô Trung Quốc xây nhà máy và sản xuất xe ngay tại Mỹ. Tuy nhiên, cánh cửa vào thị trường này vẫn chưa thực sự rộng mở khi Washington vẫn duy trì mức thuế 100% với ôtô sản xuất tại Trung Quốc, đồng thời siết quy định đối với xe sử dụng phần mềm và phần cứng do doanh nghiệp Trung Quốc phát triển.

Theo InsideEVs, trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Trump nói Mỹ có thể chấp nhận các doanh nghiệp Trung Quốc nếu họ đầu tư nhà máy và sản xuất ôtô tại địa phương.

Ông Trump cho rằng nếu Trung Quốc “vào đây, mở nhà máy và muốn làm xe tại đây” thì ông “không vấn đề gì”. Ông nhấn mạnh Nhật Bản cũng đã làm như vậy và tạo việc làm cho lao động Mỹ. Dù vậy, ông bác bỏ phương án các hãng Trung Quốc đặt sản xuất tại Mexico rồi xuất khẩu sang Mỹ để né các rào cản thương mại.

Phát biểu này phần nào không đồng nhất với lập trường siết ôtô Trung Quốc mà Mỹ đang theo đuổi. Hiện Washington áp thuế 100% với ôtô sản xuất tại Trung Quốc. Song song với đó, nước này cũng xây dựng quy định hạn chế bán tại Mỹ các mẫu xe sử dụng phần mềm hoặc phần cứng do doanh nghiệp Trung Quốc phát triển. Quy định với phần mềm dự kiến áp dụng từ năm 2027, còn phần cứng từ năm 2030.

Trên thực tế, các biện pháp này đang tạo ra rào cản trực tiếp với những mẫu xe có liên quan đến công nghệ Trung Quốc. Polestar đã bị hạn chế bán tại Mỹ, trong khi Mercedes-Benz cũng bị cho là có nguy cơ va chạm với chính quyền Mỹ vì các liên kết công nghệ với Trung Quốc. Vì vậy, dù ông Trump phát tín hiệu cởi mở hơn với phương án sản xuất tại Mỹ, việc ôtô Trung Quốc được bán rộng rãi tại thị trường này vẫn khó xảy ra nếu khung quy định hiện hành không thay đổi.

Trong giới chính trị Mỹ, phản ứng phản đối cũng đã xuất hiện. Thượng nghị sĩ bang Michigan Elissa Slotkin cảnh báo khả năng mở cửa thị trường Mỹ cho ôtô Trung Quốc có thể bị đưa vào tiến trình đàm phán Mỹ - Trung. Bà cũng là đồng bảo trợ một dự luật cấm hoàn toàn việc bán ôtô Trung Quốc tại Mỹ.

Ngay trong nội bộ chính quyền Mỹ, sự cảnh giác với chuỗi cung ứng ôtô và pin có liên hệ với Trung Quốc vẫn rất rõ rệt. Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy gần đây công khai chỉ trích nhà máy pin của Ford tại Michigan. Theo ông, dù cơ sở này sản xuất pin tại Mỹ và sử dụng lao động Mỹ, nhà máy vẫn dùng thiết kế và công nghệ theo hợp đồng cấp phép với hãng pin Trung Quốc CATL, và chính mối liên hệ đó bị Washington xem là vấn đề.

Trong khi đó, ông Trump nhiều lần phát tín hiệu muốn cải thiện quan hệ với Trung Quốc. Dù thường xuyên chỉ trích thâm hụt thương mại, vấn đề tình báo và vai trò của Trung Quốc trong cuộc chiến Iran, ông vẫn có lúc đưa ra đánh giá tích cực về Chủ tịch Trung Quốc Xi Jinping.

Lần phát biểu này vì thế được xem là sự nhắc lại quan điểm từng nêu trước đây hơn là một thay đổi chính sách mới. Trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2024, ông Trump từng nói các hãng ôtô Trung Quốc có thể bán xe tại Mỹ nếu sản xuất ngay trên đất Mỹ.

Khả năng các hãng ôtô Trung Quốc thực sự thâm nhập thị trường Mỹ trong thời gian tới được cho là sẽ phụ thuộc vào tiến trình đàm phán song phương và các điều chỉnh chính sách tiếp theo. Chủ tịch Trung Quốc Xi Jinping dự kiến thăm Mỹ vào cuối tháng này để có các cuộc tiếp xúc cấp cao. Dù vậy, khi mức thuế 100% và các quy định hạn chế liên quan tới phần mềm, phần cứng có nguồn gốc Trung Quốc vẫn còn hiệu lực, phát biểu của ông Trump chưa đồng nghĩa thị trường Mỹ đã mở cửa cho ôtô Trung Quốc.