Nhu cầu bùng nổ từ lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) đang khiến tình trạng khan hiếm chip nhớ thêm căng thẳng, đồng thời đẩy giá điện thoại cũ và cả các thiết bị hư hỏng tăng trên thị trường. Những chiếc điện thoại từng bị bỏ quên trong ngăn kéo nay lại trở thành nguồn linh kiện có giá trị.

Theo TechRadar ngày 13/9 (giờ địa phương), các đơn vị sửa chữa và tân trang đang cạnh tranh thu gom điện thoại cũ, thiết bị hư hỏng và linh kiện từ những thiết bị trước đây gần như bị xem là rác điện tử.

Dữ liệu từ B-Stock, nền tảng giao dịch điện thoại cũ giữa các doanh nghiệp, cho thấy giá giao dịch thiết bị Apple và Samsung Electronics trong quý II/2026 đều tăng so với hai quý trước đó.

Cơ cấu giao dịch cũng thay đổi rõ rệt. Năm ngoái, thiết bị xếp hạng D, mức thấp nhất, chiếm phần lớn lượng bán ra. Tuy nhiên, trong nửa đầu năm 2026, nhóm hạng C chiếm 37,8% tổng lượng giao dịch, vượt nhóm hạng D với 31,6%. Xu hướng người dùng kéo dài vòng đời điện thoại được cho là đã làm tăng nguồn cung các mẫu máy đời cũ trong phân khúc thiết bị tình trạng thấp.

Giá của từng mẫu máy cũng đi lên. Với Apple, iPhone 17 Pro Max ghi nhận mức giá trung bình cao nhất trong quý II ở tất cả các mức tình trạng, đạt 940 USD, tương đương khoảng 1,3 triệu won.

Ở Samsung Electronics, Galaxy S23 Ultra, S22 Ultra và S24 Ultra là những mẫu được giao dịch nhiều nhất. Đáng chú ý, S22 Ultra đã vượt Z Fold5 để đứng thứ hai về sản lượng bán.

Ngay cả sau khi Galaxy S26 ra mắt, giá các mẫu flagship thế hệ trước của Samsung Electronics vẫn tăng. Riêng S23 Ultra ở tình trạng tốt đã lên 425 USD, tương đương khoảng 600.000 won, vào tháng 6, mức cao nhất kể từ đầu năm.

Hiện các nhà sản xuất vẫn chưa tái sử dụng đại trà chip nhớ tách từ điện thoại hỏng cho sản phẩm mới, do quy trình thử nghiệm, kiểm tra độ tương thích và đánh giá độ tin cậy còn phức tạp. Dù vậy, khi giá bộ nhớ tăng, hiệu quả kinh tế của hoạt động thu hồi linh kiện cũng cao hơn, kể cả với những bộ phận trước đây không đáng để tháo gỡ nếu tính cả chi phí nhân công.

Giá trị thu hồi không chỉ nằm ở chip nhớ. Màn hình, mô-đun camera, pin, cổng sạc, vỏ máy, loa, cáp và bo mạch vẫn có thể giữ được giá trị ngay cả khi thiết bị không còn khả năng sửa chữa.

Một chiếc điện thoại bị xếp ở mức thấp nhất không đồng nghĩa toàn bộ linh kiện bên trong đều ở tình trạng tệ. Trong một số trường hợp, thiết bị đã sử dụng hơn bốn năm bị xếp hạng thấp nhất chỉ vì không đạt tiêu chuẩn trong bài kiểm tra hiệu năng pin.

Dù vậy, còn quá sớm để xem xu hướng này là kết quả của sự thay đổi đột ngột trong nhận thức về môi trường. Người dùng không nhất thiết mang thiết bị đi tái chế vì lý do môi trường, trong khi các nhà phân phối cũng đang siết điều kiện thu cũ đổi mới để bảo đảm nguồn cung linh kiện.

Việc xu hướng này có thực sự giúp giảm rác thải điện tử hay chỉ chuyển dòng rác thải sang các kênh phân phối có biên lợi nhuận cao hơn vẫn cần thêm thời gian để đánh giá.