Các dự án tiền số đã chi khoảng 638 triệu USD cho hoạt động buyback token từ đầu năm đến nay, cho thấy xu hướng ngày càng rõ rệt là dùng doanh thu giao thức để hỗ trợ giá tài sản số. Tuy vậy, việc mua lại token có thực sự tạo ra tăng trưởng kinh doanh và giá trị bền vững hay không vẫn còn bỏ ngỏ.

Theo Cointelegraph ngày 4/9 (giờ địa phương), quy mô buyback token của các dự án crypto từ đầu năm đã đạt khoảng 638 triệu USD, tăng 17% so với mức 545 triệu USD cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, tổng chi cho cả năm 2024 chỉ ở mức 366 nghìn USD.

Về bản chất, buyback là việc dự án dùng lợi nhuận để mua lại token trên thị trường. Số token này có thể được đốt để giảm nguồn cung lưu hành, hoặc được giữ trong kho bạc để phục vụ chương trình thưởng sau này hay mở rộng hệ sinh thái.

Khoảng 90% giá trị buyback trong năm nay tập trung vào hai dự án là Hyperliquid và Pump.fun. Hyperliquid đang dùng 99% doanh thu để mua lại và đốt HYPE, còn Pump.fun phân bổ 50% doanh thu cho buyback và đốt PUMP. Đến nay, giá trị PUMP được rút khỏi nguồn cung lưu hành đã lên tới 446,65 triệu USD.

Ở chiều ngược lại, dự án DeFi Spark chọn cách tiếp cận khác. Giao thức này đã dùng nguồn tiền dư để mua hơn 143 triệu SPK nhưng không đốt, mà giữ lại trong kho bạc nhằm phục vụ kế hoạch thưởng cho những người tham gia dài hạn.

Dù vậy, buyback không bảo đảm giá token sẽ tăng. PUMP, bất chấp quy mô mua lại lớn, hiện vẫn thấp hơn khoảng 50% so với đỉnh lịch sử ghi nhận vào tháng 9 năm ngoái. Việc dồn tiền cho buyback cũng đồng nghĩa với việc nguồn lực dành cho tuyển dụng, phát triển sản phẩm và mở rộng hoạt động kinh doanh sẽ bị thu hẹp.

Một điểm đáng chú ý khác là buyback token có bản chất pháp lý khác với mua lại cổ phiếu. Không giống cổ phiếu, token nhìn chung không bảo đảm quyền sở hữu doanh nghiệp, quyền nhận cổ tức hay quyền đối với phần tài sản còn lại. Vì vậy, yếu tố quyết định tính bền vững của chiến lược này nằm ở chỗ nhà đầu tư có còn lý do để nắm giữ token nhờ giá trị thực của dự án khi hoạt động buyback chấm dứt hay không.