Sau hơn một tháng Hàn Quốc áp dụng hướng dẫn mới về niêm yết trùng lặp theo hướng siết chặt nhưng vẫn chừa ngoại lệ, một số hồ sơ IPO từng bị đình lại đã bắt đầu được nối lại. Nguồn cung IPO trong tháng 9 vì thế được dự báo tăng lên. Dù vậy, tâm lý nhà đầu tư với cổ phiếu IPO vẫn chưa cải thiện rõ rệt, khi phần lớn doanh nghiệp lên sàn trong tháng 8 hiện vẫn giao dịch dưới giá chào bán.

Từ ngày 3/8, Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc và Korea Exchange (KRX) triển khai hướng dẫn về niêm yết trùng lặp, cùng các quy định niêm yết và công bố thông tin đã sửa đổi. Quy định này áp dụng với trường hợp công ty mẹ đã niêm yết đưa công ty con chưa niêm yết mà mình kiểm soát thực chất, hoặc có quan hệ kiểm soát theo chiều dọc, lên sàn trong hoặc ngoài nước.

Theo tiêu chuẩn mới, hội đồng quản trị của công ty mẹ phải đáp ứng 5 yêu cầu, gồm đánh giá tác động đối với cổ đông, xây dựng biện pháp bảo vệ cổ đông, xác nhận ý kiến cổ đông, ghi rõ kết quả biểu quyết tán thành và phản đối tại cuộc họp HĐQT, cũng như thực hiện công bố thông tin. Bên cạnh đó, công ty con phải được chứng minh có tính độc lập về hoạt động và quản trị so với công ty mẹ.

Với các công ty con được tách ra theo hình thức góp vốn, việc lấy ý kiến chấp thuận của cổ đông công ty mẹ là bắt buộc. Quy tắc “3%” cũng được áp dụng, theo đó quyền biểu quyết của cổ đông nắm trên 3% cổ phần, bao gồm cổ đông lớn và bên liên quan, sẽ bị giới hạn ở mức 3%.

Khi khung pháp lý dần rõ ràng hơn, một số hồ sơ của nhóm doanh nghiệp có khả năng rơi vào diện niêm yết trùng lặp, vốn bị trì hoãn trong thời gian dài, đã được xét duyệt trở lại. Trước đó, Deoksan Nepcoers, công ty con của Deoksan Hi-Metal, và DTS, công ty con của Dasan Networks, đã phản ánh trước các nội dung trong dự thảo hướng dẫn và vượt qua vòng xét duyệt sơ bộ niêm yết trên KOSDAQ vào ngày 20/7.

Nguồn cung IPO tại Hàn Quốc đã giảm mạnh trong nửa đầu năm. Theo IR CuDos, số doanh nghiệp niêm yết mới trong 6 tháng đầu năm chỉ đạt 17, giảm 55,3% so với 38 doanh nghiệp cùng kỳ năm trước. Quy mô chào bán cũng giảm 48,7%, từ 2.209,5 tỷ won xuống còn 1.132,7 tỷ won.

Bước sang nửa cuối năm, số thương vụ có dấu hiệu tăng trở lại nhưng mức độ thành công vẫn chưa cao. Samsung Securities cho biết trong tháng 8 có 6 doanh nghiệp lên sàn, không bao gồm SPAC, với tổng số vốn huy động đạt 210,6 tỷ won.

Tỷ lệ cạnh tranh trong quá trình dựng sổ với nhà đầu tư tổ chức và trong đợt đăng ký mua của nhà đầu tư cá nhân đối với các thương vụ niêm yết tháng 8 đều thấp hơn đáng kể so với mức bình quân tính đến cuối tháng 7. Có trường hợp giá chào bán được chốt ở đáy biên dự kiến. Tỷ lệ đăng ký kèm cam kết nắm giữ của nhà đầu tư tổ chức, cũng như tỷ trọng phân bổ cho nhóm này, cũng đi xuống. Theo giới phân tích, dù thanh khoản thị trường vẫn dồi dào, tâm lý đối với IPO suy yếu đang khiến xu hướng lựa chọn cổ phiếu trở nên phân hóa rõ hơn theo từng mã.

Diễn biến sau niêm yết cũng chưa thực sự tích cực. Tính theo giá đóng cửa ngày 3/9, trong 6 doanh nghiệp niêm yết mới trên KOSDAQ trong tháng 8, có tới 5 mã, ngoại trừ Injenia Therapeutics, đang giao dịch dưới giá chào bán. Nhiều trường hợp ghi nhận tỷ lệ cạnh tranh và lượng tiền ký quỹ cao trong đợt đăng ký mua, nhưng giá cổ phiếu sau khi lên sàn vẫn rơi xuống dưới mức IPO.

Sky Labs, doanh nghiệp đầu tiên niêm yết trong tháng 9, cũng cho thấy tín hiệu yếu trong giai đoạn dựng sổ. Công ty chốt giá IPO ở mức 10.000 won, thấp hơn vùng dự kiến 13.000–16.000 won. Tỷ lệ cạnh tranh trong dựng sổ của nhà đầu tư tổ chức đạt 63,41:1, còn tỷ lệ cạnh tranh đăng ký mua của nhà đầu tư cá nhân chỉ ở mức 2,85:1.

Tuy nhiên, diễn biến sau khi lên sàn lại đi theo hướng ngược lại. Trong phiên giao dịch đầu tiên trên KOSDAQ ngày 4/9, cổ phiếu Sky Labs mở cửa ở 8.500 won, thấp hơn 15% so với giá chào bán, nhưng chốt phiên tại 23.500 won, tương đương tăng 135% so với giá IPO. Điều này cho thấy nhu cầu dựng sổ và đăng ký mua yếu không còn đồng nghĩa tuyệt đối với khả năng giá cổ phiếu giảm sau niêm yết, trong bối cảnh mức độ phân hóa giữa các mã ngày càng lớn.

Trong nhóm ứng viên thuộc diện niêm yết trùng lặp, Deoksan Nepcoers được xem là phép thử đầu tiên. Trước đó, Deoksan Hi-Metal đã được đại hội cổ đông thông qua kế hoạch niêm yết công ty con, đồng thời xây dựng phương án chia cổ tức bằng hiện vật là cổ phiếu của công ty con. Kết quả chào bán của Deoksan Nepcoers có thể ảnh hưởng đến quyết định của các ứng viên niêm yết trùng lặp khác.

Một trường hợp tiêu biểu khác là HD Hyundai Robotics. Doanh nghiệp này được thành lập năm 2020 sau khi HD Hyundai tách mảng kinh doanh robot theo hình thức góp vốn. Hiện HD Hyundai nắm 81,82% cổ phần tại công ty.

Để thúc đẩy IPO theo hướng dẫn mới, thương vụ này cần được đại hội cổ đông của HD Hyundai thông qua, trong đó có việc áp dụng quy tắc 3%. Dù nhóm bảo lãnh phát hành đang xem xét khả năng tái khởi động kế hoạch niêm yết, công ty vẫn phải hoàn tất các bước như xây dựng biện pháp bảo vệ cổ đông và thuyết phục cổ đông trước khi nộp hồ sơ xét duyệt sơ bộ.

Ông Kang Young-hoon, nhà nghiên cứu tại Samsung Securities, nhận định mức độ quan tâm của nhà đầu tư đối với cổ phiếu IPO có thể tăng trở lại khi các cải cách liên quan đến phát hành, như dựng sổ trước và cơ chế nhà đầu tư cornerstone, được đưa vào áp dụng. Theo ông, yếu tố này càng đáng chú ý trong bối cảnh các kỳ lân như Musinsa, MegazoneCloud và Rebellions đang dần làm rõ kế hoạch niêm yết vào cuối năm nay hoặc đầu năm sau.

Trong khi đó, ông Yoon Cheol-hwan, nhà nghiên cứu tại Korea Investment & Securities, cho rằng tâm lý trên thị trường IPO hồi phục chậm do biến động của thị trường chứng khoán. Dù vậy, ông vẫn giữ quan điểm tích cực với thị trường IPO trong nửa cuối năm, nhờ kỳ vọng vào việc cụ thể hóa cơ chế nâng hạng - hạ hạng trên KOSDAQ và khởi động giai đoạn 2 của Quỹ Tăng trưởng Quốc gia.