Các hãng ôtô Trung Quốc đang đẩy nhanh đầu tư vào robot hình người, xem đây là động lực tăng trưởng và lợi nhuận mới trong bối cảnh biên lợi nhuận xe điện ngày càng thu hẹp. Lợi thế về sản xuất phần cứng và chuỗi cung ứng tích lũy từ ngành ôtô đang được nhiều doanh nghiệp chuyển sang lĩnh vực robot.

Theo TechCrunch ngày 28/8, bộ phận robot của Xpeng gần đây được định giá 6,3 tỷ USD và đã huy động trên 900 triệu USD.

Vòng gọi vốn này có sự tham gia của IDG Capital, GGV, Tencent và Alibaba. Xpeng cho biết đây là khoản đầu tư tư nhân một vòng lớn nhất trong lĩnh vực AI hiện thân (Embodied AI) tại Trung Quốc. Đây là công nghệ đưa AI vào các cỗ máy vật lý, cho phép chúng di chuyển và thực hiện nhiệm vụ trong môi trường thực.

Không chỉ Xpeng, nhiều hãng xe Trung Quốc cũng đang mở rộng sang robot. Bộ phận robot Aimoga của Chery Automobile đã bắt đầu chuẩn bị IPO trong tháng này. BYD công bố robot hình người Xiao Di, trong khi Changan Automobile, Guangzhou Automobile Group, Li Auto, SAIC Motor và Seres cũng đang phát triển các mẫu robot cùng phân khúc.

Giới phân tích đánh giá Xpeng là một trong những hãng xe Trung Quốc theo sát định hướng của Tesla nhất. Michael Dunne, CEO của Dunne Insights, nhận định Xpeng đặt trọng tâm lớn vào năng lực tự chủ và là một trong những doanh nghiệp sớm triển khai đầu tư quy mô lớn vào robot hình người.

Ông cho rằng nhà sáng lập He Xiaopeng là một tỷ phú công nghệ nổi tiếng với khả năng ra quyết định nhanh và điều phối hiệu quả. Trong bối cảnh biên lợi nhuận mảng ôtô giảm mạnh, robot được xem là lĩnh vực có tiềm năng tạo doanh thu hấp dẫn hơn trong tương lai.

Ban lãnh đạo Xpeng cũng trực tiếp tham gia rót vốn. He Xiaopeng và đồng chủ tịch Brian Gu được cho là đã đầu tư khoảng 100 triệu USD vào vòng gọi vốn gần đây.

Sản phẩm trọng tâm của Xpeng hiện là robot hình người Iron, được phát triển theo hướng thương mại hóa. Công ty muốn tận dụng kinh nghiệm phát triển phần cứng và năng lực sản xuất hàng loạt tích lũy từ quá trình chế tạo ôtô để đưa robot ra thị trường.

Theo Michael Dunne, lý do lớn nhất khiến các hãng xe Trung Quốc được chú ý trong cuộc đua robot hình người nằm ở năng lực sản xuất. Các nhà sản xuất ôtô của nước này đang sở hữu đầy đủ nền tảng cần thiết để phát triển phần cứng robot, từ linh kiện, chuỗi cung ứng đến kinh nghiệm sản xuất quy mô lớn.

Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn là AI. Dunne nhận định doanh nghiệp Trung Quốc có lợi thế về phần cứng, nhưng câu hỏi then chốt là liệu họ có thể bắt kịp Tesla trong mảng AI hay không. Đây là công nghệ chi phối chuyển động và khả năng ra quyết định của robot.

Điều đó cũng đồng nghĩa, để vươn lên trong thị trường robot, các hãng xe Trung Quốc không thể chỉ dựa vào khả năng sản xuất hàng loạt. Họ còn phải sở hữu phần mềm và công nghệ AI đủ mạnh để robot hiểu hành vi con người và xử lý nhiều loại nhiệm vụ khác nhau.

Cuộc đua robot hình người hiện không còn giới hạn ở Trung Quốc. Nhiều công ty robot như Agility Robotics, Apptronik và Figure cũng đang cạnh tranh để thương mại hóa sản phẩm trên quy mô lớn. Trong ngành ôtô, không chỉ các hãng xe mà cả doanh nghiệp linh kiện và công nghệ cũng đã tham gia.

Một ví dụ tiêu biểu là Boston Dynamics, công ty thuộc Hyundai Motor. Hyundai dự kiến đưa robot hình người Atlas vào nhà máy tại bang Georgia trong năm nay và đến năm 2028 sẽ sử dụng robot này cho các công việc như sắp xếp linh kiện.

Để đẩy nhanh quá trình phát triển Atlas, Boston Dynamics đang hợp tác với DeepMind, tổ chức nghiên cứu AI của Google. Công ty cũng dự kiến mở một cơ sở chuyên dụng tại Mỹ trong năm nay để hỗ trợ huấn luyện các động tác như nâng và xoay của robot.

Các doanh nghiệp ôtô khác cũng tăng tốc đầu tư vào robot. Đầu năm nay, Mobileye đã mua startup robot hình người Mentee Robotics với giá 900 triệu USD. Rivian cũng tham gia thị trường thông qua việc tách Mind Robotics, dù robot mà công ty này phát triển được dự báo sẽ không đi theo hình thái humanoid điển hình.

Làn sóng ngành ôtô bước vào robot phản ánh áp lực lợi nhuận ngày càng lớn, khi xe điện và hoạt động sản xuất ôtô đơn thuần ngày càng khó duy trì biên lợi nhuận cao.

Trong giai đoạn tới, cuộc cạnh tranh sẽ không chỉ nằm ở việc ai sản xuất được nhiều hơn hoặc rẻ hơn, mà còn ở khả năng giúp robot hiểu chính xác và thực hiện tốt công việc của con người. Khi các nhà máy từng sản xuất ôtô chuyển dần sang chế tạo robot, cuộc đua tìm kiếm nguồn tăng trưởng mới của ngành xe đang dịch chuyển từ xe điện sang robot hình người.