Môi trường sử dụng ChatGPT dành cho thanh thiếu niên do OpenAI triển khai. Ảnh: OpenAI

OpenAI đã bắt đầu áp dụng môi trường sử dụng ChatGPT dành cho người dùng từ 13 đến 17 tuổi, đồng thời chặn hoàn toàn quyền truy cập đối với người dưới 13 tuổi. Động thái này đi kèm với việc siết quy trình xác định độ tuổi của tài khoản.

Theo CNBC và một số hãng tin quốc tế ngày 18/8 (giờ địa phương), các tài khoản thuộc nhóm 13-17 tuổi sẽ tự động được chuyển sang chế độ dành cho thanh thiếu niên trên ChatGPT.

Quyết định được đưa ra trong bối cảnh OpenAI liên tiếp đối mặt các vụ kiện liên quan đến cáo buộc chatbot này gây tác động tiêu cực tới thanh thiếu niên, trong đó có những trường hợp bị cho là dẫn đến tự tử. Công ty đã bị James Uthmeier, Tổng chưởng lý bang Florida, khởi kiện với cáo buộc vẫn phát hành sản phẩm dù biết rủi ro, đồng thời bị một liên minh tổng chưởng lý các bang tại Mỹ điều tra.

Ngoài ra, OpenAI cũng đang đối mặt nhiều vụ kiện dân sự khác liên quan đến cái chết của người dùng. Các đơn kiện cho rằng ChatGPT có thể củng cố những nhận thức sai lệch hoặc ảo tưởng gây hại, từ đó làm trầm trọng thêm rủi ro tâm lý ở một số trường hợp.

Cùng thời điểm, Meta cũng bước vào một phiên tòa quy mô lớn liên quan đến cáo buộc thiết kế nền tảng theo hướng gây nghiện đối với trẻ em và thanh thiếu niên. Vụ kiện do liên minh tổng chưởng lý của 29 bang khởi xướng từ năm 2023, và Meta có thể đối mặt khoản bồi thường lên tới hàng trăm tỷ USD.

Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) trước đó cũng đã mở điều tra đối với 7 doanh nghiệp, trong đó có OpenAI và Meta, từ tháng 9 năm ngoái để đánh giá tác động của chatbot AI đối với trẻ em và thanh thiếu niên.

Những thay đổi trong phiên bản cho thanh thiếu niên:

OpenAI cho biết đã tăng cường cách thức xác định độ tuổi người dùng. Ngay cả khi khai báo ngày sinh không chính xác, hệ thống vẫn có thể ước tính tài khoản có thuộc nhóm dưới 18 tuổi hay không dựa trên tổng hợp các yếu tố như chủ đề thường trao đổi, khung giờ hoạt động và thời gian tồn tại của tài khoản.

Trong trường hợp bị phân loại sai, người dùng có thể thực hiện quy trình xác minh độ tuổi thông qua Persona. Dịch vụ này kiểm tra giấy tờ tùy thân hoặc ảnh selfie theo thời gian thực, sau đó xóa dữ liệu được tải lên trong vòng 7 ngày.

Khi phụ huynh liên kết với tài khoản của con, họ có thể khóa quyền sử dụng chatbot theo từng khung giờ nhất định và nhận thông báo trong một số tình huống rủi ro cao. Tuy nhiên, OpenAI cho biết phụ huynh sẽ không được đọc trực tiếp nội dung hội thoại.

Ann O'Leary, Phó chủ tịch phụ trách chính sách toàn cầu của OpenAI, cho biết mục tiêu là ngăn thanh thiếu niên tiếp cận các nội dung không phù hợp. Công ty cũng giải thích rằng không phải toàn bộ tính năng trong phiên bản này đều mới: công nghệ dự đoán độ tuổi đã được vận hành từ đầu năm nay, còn các công cụ kiểm soát của phụ huynh và chế độ học tập đã được giới thiệu khoảng một năm trước.

Phiên bản dành cho thanh thiếu niên của ChatGPT tích hợp một số tính năng phục vụ học tập như chế độ học tập, lời nhắc theo hướng hỗ trợ làm bài thay vì đưa ra đáp án hoàn chỉnh, câu đố, công cụ trực quan hóa việc học và tính năng “Study Hour” để đặt khung giờ mặc định bật chế độ học tập.

Ngoài ra, dịch vụ này còn bổ sung cảnh báo nhằm hạn chế việc tải lên hình ảnh nhạy cảm, quy trình hướng dẫn ban đầu riêng cho thanh thiếu niên, cùng các tùy chọn cá nhân hóa như thay đổi màu nhấn hoặc giọng nói.

Bối cảnh siết kiểm soát:

OpenAI lần đầu công bố kế hoạch áp dụng phân hạng riêng cho thanh thiếu niên vào tháng 9/2025. Cũng trong thời gian đó, FTC đã gửi yêu cầu chất vấn chính thức tới OpenAI, Meta, Alphabet, xAI, Snap và Character.AI về cách bảo vệ người chưa thành niên.

FTC đặc biệt tập trung vào các chatbot dạng “bạn đồng hành”, đồng thời nhắc tới vụ việc một thiếu niên 16 tuổi tử vong sau thời gian tương tác nhiều với ChatGPT.

Việc thanh thiếu niên sử dụng chatbot AI tăng nhanh cũng được xem là một trong những nền tảng cho quyết định lần này. Khảo sát năm 2025 của Common Sense Media cho thấy hơn 70% thanh thiếu niên Mỹ từng sử dụng chatbot AI với mục đích “bầu bạn”, và khoảng một nửa cho biết dùng thường xuyên.

Một nghiên cứu khác cũng ghi nhận rằng trong một số trường hợp, ChatGPT đã hướng dẫn người dùng 13 tuổi cách uống rượu hoặc sử dụng chất gây nghiện, cách che giấu rối loạn ăn uống, thậm chí cách viết thư tuyệt mệnh khi được yêu cầu. Sam Altman, CEO OpenAI, trước đó từng nói hiện tượng lệ thuộc cảm xúc quá mức vào công nghệ AI là điều rất phổ biến trong giới trẻ.

Môi trường sử dụng dành cho thanh thiếu niên được áp dụng cho cả tài khoản cá nhân miễn phí lẫn trả phí. OpenAI cho biết từ ngày 18/8 đã bắt đầu triển khai phiên bản này cho cả người dùng miễn phí mà không kèm thêm hạn chế bổ sung, và dự kiến hoàn tất triển khai trên toàn bộ Australia trước ngày 8/9.

Từ khóa

#OpenAI #ChatGPT #trí tuệ nhân tạo #thanh thiếu niên #xác định độ tuổi #FTC #Meta
Copyright © DigitalToday. All rights reserved. Unauthorized reproduction and redistribution are prohibited.