Giáo sư kinh tế ứng dụng Steve Hanke của Đại học Johns Hopkins cho rằng AI khó có thể được cung cấp gần như miễn phí như nhiều người kỳ vọng, đồng thời bác bỏ kịch bản công nghệ này sẽ thay thế lao động con người trên diện rộng trong ngắn hạn.

Theo Business Insider ngày 2/8 (giờ địa phương), ông Hanke nhận định niềm tin rằng AI có thể nhanh chóng phổ cập với chi phí gần bằng 0 là “xa rời thực tế” và “sai lầm về mặt kinh tế”. Theo ông, AI là công nghệ tiêu tốn rất nhiều tài nguyên, từ điện, nước đến phần cứng như chip đồ họa.

Ông cho biết Microsoft, Alphabet, Amazon và Meta đang đẩy mạnh cuộc đua xây dựng trung tâm dữ liệu để vận hành các mô hình AI thế hệ mới. Tổng vốn đầu tư trong năm nay được dự báo vào khoảng 700 tỷ USD và một số ước tính cho rằng con số này có thể tăng lên 1.000 tỷ USD vào năm 2027.

Theo ông Hanke, quy mô thực sự của “cuộc cách mạng AI” sẽ phụ thuộc vào khả năng nền kinh tế hấp thụ phần chi phí phát sinh từ các nguồn lực khan hiếm mà AI cần sử dụng.

Dù vậy, ông cũng bác bỏ một phần quan điểm cho rằng AI sẽ gây mất việc hàng loạt. Ông lập luận rằng doanh nghiệp sẽ không sa thải toàn bộ nhân sự chỉ để thay bằng AI, bởi trong nhiều trường hợp, chi phí triển khai AI còn cao hơn chi phí tuyển dụng lao động. Nói cách khác, AI có thể thay thế một phần công việc, nhưng không phải ở mọi lĩnh vực đều bảo đảm hiệu quả kinh tế.

Ông Hanke cũng cho rằng việc phe lạc quan về AI so sánh công nghệ này với phần mềm truyền thống là không phù hợp. Với phần mềm thông thường, sau khi phát triển, nhà cung cấp có thể bán cho nhiều khách hàng với chi phí biên gần như bằng 0. Trong khi đó, dịch vụ AI phát sinh liên tục chi phí tính toán và hạ tầng mỗi khi cung cấp cho người dùng. Ông vì thế chỉ trích một số “nhà tiên tri AI” đã phớt lờ cấu trúc chi phí thực tế và đưa ra những dự báo quá lạc quan.

Ở chiều ngược lại, nhóm ủng hộ AI cho rằng chi phí sẽ dần đi xuống khi hiệu suất của chất bán dẫn và trung tâm dữ liệu tiếp tục được cải thiện. Elon Musk, CEO Tesla, nhiều lần dự báo AI sẽ thúc đẩy bùng nổ năng suất, kéo giảm chi phí sản xuất và mở ra một giai đoạn thịnh vượng mới. Ông cũng từng lập luận rằng về dài hạn, vai trò của tiền có thể suy giảm, và nếu AI thay thế phần lớn việc làm, chính phủ sẽ phải cung cấp một khoản thu nhập phổ quát ở mức cao.

Tuy nhiên, ông Hanke từ trước đã xem AI là công nghệ bị thổi phồng và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Gần đây, doanh nhân Mark Cuban và nhà đầu tư Michael Burry cũng bày tỏ lo ngại về quy mô đầu tư vào AI cũng như hệ sinh thái xoay quanh Nvidia.

Theo đó, ông Cuban cho rằng làn sóng bùng nổ AI phụ thuộc quá lớn vào Nvidia là điều “đáng sợ”. Trong khi đó, ông Burry cảnh báo cấu trúc hỗ trợ doanh số chip của Nvidia thông qua các giao dịch với khách hàng có thể làm phình to quá mức vòng xoáy chi tiêu lặp lại trong hệ sinh thái AI.