SpaceX sắp công bố báo cáo tài chính đầu tiên kể từ khi lên sàn, trong bối cảnh cổ phiếu lao dốc và vốn hóa thị trường đã giảm hơn 500 tỷ USD chỉ sau hơn một tháng giao dịch.

Theo CNBC ngày 3/8 (giờ địa phương), cổ phiếu SpaceX đã giảm bốn tuần liên tiếp kể từ phiên giao dịch đầu tiên ngày 12/6 và hiện thấp hơn 50% so với mức đỉnh trong phiên. CNBC nhận định kể từ sau đợt niêm yết của Facebook năm 2012, hiếm có thương vụ IPO công nghệ vốn hóa lớn nào sớm gây thất vọng như vậy.

Facebook cũng từng giảm mạnh sau khi lên sàn và xu hướng đi xuống kéo dài trong nhiều tháng, thậm chí có thời điểm rơi xuống dưới một nửa giá IPO. Tuy nhiên, vốn hóa của Facebook trong ngày giao dịch đầu tiên khi đó chỉ khoảng 100 tỷ USD, tương đương 1/5 khoản vốn hóa mà SpaceX đã đánh mất lần này.

SpaceX dự kiến công bố kết quả kinh doanh sau phiên giao dịch ngày 5/8. Hiện công ty được định giá quanh mức 1.400 tỷ USD, song nhiều chỉ số tài chính hiện tại được cho là chưa đủ để nâng đỡ mặt bằng định giá này.

Tỷ lệ giá trên doanh thu của SpaceX đang ở mức hơn 70 lần. Công ty cũng ghi nhận mức đốt tiền mặt lên tới hàng tỷ USD mỗi quý, trong khi tổng nợ gần gấp đôi lượng tiền mặt nắm giữ.

Một sức ép khác đối với cổ phiếu đến từ thời hạn lock-up. Khi các hạn chế giao dịch lần lượt hết hiệu lực trong vài ngày tới, nhóm nhà đầu tư ban đầu sẽ lần đầu có thể bán cổ phiếu ra thị trường.

Đà giảm của cổ phiếu cũng mang lại lợi nhuận lớn cho giới bán khống. Matthew Unterman, Giám đốc nghiên cứu tại S3 Partners, cho biết đến hết ngày thứ Sáu, lợi nhuận theo giá thị trường của các vị thế bán khống đối với SpaceX vào khoảng 8,3 tỷ USD.

Ông nói: “Trong nhóm cổ phiếu siêu vốn hóa chuẩn bị công bố báo cáo tài chính đầu tiên sau IPO, tôi gần như chưa từng thấy trường hợp vị thế bán khống tích tụ nhanh và mạnh đến vậy”.

Dù vậy, một số công ty chứng khoán xem nhịp giảm gần đây là cơ hội mua vào. Ben Harwood, chuyên gia phân tích tại New Street Research, cho rằng bất chấp biến động mạnh kể từ khi niêm yết, vùng giá hiện tại vẫn hấp dẫn với nhà đầu tư dài hạn.

Ông nói thêm: “Dư địa tăng trưởng còn rất lớn và SpaceX là một trong những doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh bền vững nhất trên thị trường hiện nay”. Trước thời điểm niêm yết, New Street Research từng đặt giá mục tiêu 165 USD cho cổ phiếu này. Phiên thứ Sáu, SpaceX đóng cửa ở mức 108,37 USD.

Theo giới phân tích, biến số lớn nhất trong kỳ công bố lần này là Starship. SpaceX cho rằng chỉ khi Starship, dòng tên lửa thế hệ mới có khả năng tái sử dụng hoàn toàn, vận hành thành công, công ty mới có thể hạ chi phí phóng và tăng tốc mở rộng mạng vệ tinh Starlink cũng như mảng viễn thông vệ tinh.

Hiện nguồn lợi nhuận chủ yếu của SpaceX vẫn tập trung ở hoạt động kết nối vệ tinh. Dù các tên lửa Falcon đã đưa SpaceX trở thành doanh nghiệp phóng lớn nhất thế giới, riêng mảng phóng vẫn đang thua lỗ.

Trong bản cáo bạch, SpaceX cho biết nếu Starship không đạt mục tiêu tái sử dụng hoàn toàn hoặc không đạt tốc độ quay vòng như kỳ vọng, chi phí cho mỗi lần phóng có thể tăng lên, tiến độ triển khai chùm vệ tinh quy mô lớn bị chậm lại, tăng trưởng doanh thu suy yếu và nhu cầu vốn tiếp tục gia tăng.

Công ty cũng cho biết kỳ vọng Starship sẽ bắt đầu đưa tải trọng lên quỹ đạo trong nửa cuối năm nay. Tuy nhiên, ở chuyến bay thử thứ 13 hôm 24/7 tại Starbase, bang Texas, tầng đẩy Super Heavy đã tách khỏi tên lửa và rơi xuống Vịnh Mexico, nhưng chỉ kích hoạt lại được một phần động cơ trong quá trình hạ cánh và không đạt mục tiêu đáp xuống mặt nước hoàn toàn.

Các chuyên gia phân tích của Bernstein xem Starship là biến số quan trọng nhất để biện minh cho mức định giá của SpaceX. Ngoài ra, họ cũng lưu ý nhà đầu tư cần theo dõi thêm các yếu tố như nguồn cung chất bán dẫn, tiến trình cấp phép và khả năng đảm bảo công suất compute.

Bernstein cho rằng “các con số của riêng quý này không phải yếu tố quan trọng nhất”. Theo nhóm phân tích này, điều thị trường thực sự quan tâm là ban lãnh đạo thể hiện mức độ tự tin ra sao đối với lộ trình tăng trưởng của công ty. Bernstein hiện đưa ra khuyến nghị mua cùng giá mục tiêu 239 USD.

Bên cạnh Starship, chiến lược AI cũng sẽ là tâm điểm trong lần công bố này. SpaceX đang thúc đẩy kế hoạch xây dựng trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo và mở rộng dịch vụ AI sau khi sáp nhập với xAI của Elon Musk hồi tháng 2.

Công ty cũng đang theo đuổi thương vụ mua startup viết mã AI Cursor với giá 60 tỷ USD, dự kiến hoàn tất trong quý III sau khi được cơ quan quản lý phê duyệt. Chatbot Grok đã giành được hợp đồng với Bộ Quốc phòng Mỹ, nhưng công cụ chỉnh sửa ảnh của công ty bị cáo buộc bị lạm dụng để phát tán nội dung deepfake khiêu dâm, khiến SpaceX đối mặt các cuộc điều tra và kiện tụng tại Mỹ và châu Âu.

Một nguồn thu mới khác cũng đang được thị trường chú ý là dịch vụ cho thuê năng lực tính toán. SpaceX hiện cho thuê phần công suất compute dư thừa tại các trung tâm dữ liệu cho khách hàng bên ngoài.

Theo hợp đồng ký với Google ngay trước thời điểm niêm yết, công ty kỳ vọng thu về 920 triệu USD mỗi tháng. Anthropic cũng đã đồng ý sử dụng toàn bộ công suất của trung tâm dữ liệu Memphis Colossus 1, trong khi Reflection AI đang thuê năng lực compute theo một hợp đồng riêng.

Nguồn thu mới này cũng là cơ sở để các chuyên gia phân tích tại Cantor duy trì quan điểm tích cực. Cantor đặt giá mục tiêu 246 USD và cho rằng nếu SpaceX chứng minh được biên lợi nhuận của mảng cho thuê compute, triển vọng huy động vốn trở nên rõ ràng hơn và áp lực từ giai đoạn đầu của lock-up dần hạ nhiệt, báo cáo tài chính lần này có thể giúp xoa dịu đáng kể những yếu tố đang đè nặng lên cổ phiếu.

Nhóm phân tích này cũng nhận định cổ phiếu SpaceX đang tiến sát vùng đáy trước thềm công bố kết quả kinh doanh.