Thị trường chứng khoán Hàn Quốc bước vào tháng 8 với biến động mạnh khi KOSPI giảm hơn 5% ngay sau phiên tăng kỷ lục cuối tháng 7. Diễn biến mua bán của khối ngoại và nhà đầu tư cá nhân cũng đảo chiều chỉ sau một phiên, cho thấy còn quá sớm để xem nhịp phục hồi do trạng thái bán quá mức là tín hiệu xác nhận đảo chiều xu hướng.

Ngày 3, KOSPI đóng cửa ở mức 6.257,45 điểm, giảm 338,00 điểm, tương đương 5,12%. Trước đó một phiên, ngày 31/7, chỉ số này tăng 1.001,89 điểm, tương đương 17,91%, lên 6.595,45 điểm. Tuy nhiên, thành quả của phiên bứt phá đó nhanh chóng bị thu hẹp.

Trái ngược với KOSPI, KOSDAQ tăng 2,44% và chốt phiên ở 737,35 điểm, cho thấy diễn biến phân hóa giữa hai sàn.

Tính theo tháng, KOSPI giảm từ 8.476,48 điểm ngày 30/6 xuống 6.595,45 điểm ngày 31/7, tương ứng mức giảm 22,19%. Dù ghi nhận phiên tăng mạnh nhất lịch sử trong ngày cuối tháng 7, mức tăng này vẫn chưa đủ bù lại đà lao dốc của cả tháng.

Một trong những biến số quan trọng nhất của thị trường trong tháng 8 là dòng tiền từ khối ngoại. Ngày 31/7, nhà đầu tư nước ngoài mua ròng lượng cổ phiếu trong nước ở mức kỷ lục 8.770,9 tỷ won, tính cả sàn chính và nền tảng giao dịch thay thế Nextrade.

Cùng ngày, nhà đầu tư cá nhân bán ròng 10.383,4 tỷ won.

Tuy nhiên, sang ngày 3, trên thị trường cơ sở, khối ngoại quay lại bán ròng 2.842,9 tỷ won, trong khi nhà đầu tư tổ chức bán ròng 1.947,7 tỷ won. Ở chiều ngược lại, nhà đầu tư cá nhân mua ròng 4.653,2 tỷ won để đỡ lực bán từ khối ngoại và tổ chức.

Cấu trúc cung - cầu vì vậy lại đảo chiều. Trong nhịp giảm sâu trước đó, khối ngoại là bên hấp thụ lượng cổ phiếu do nhà đầu tư cá nhân bán ra. Nhưng chỉ sau một phiên hồi mạnh, dòng tiền đã đổi hướng.

Tỷ giá won/USD cũng là yếu tố then chốt đối với khả năng quay lại của dòng vốn ngoại. Tỷ giá này đã giảm từ vùng 1.550 won/USD đầu tháng trước xuống 1.424,0 won/USD vào ngày 31/7.

Đến ngày 3, tỷ giá tăng thêm 5,8 won, lên 1.429,8 won/USD, nhưng vẫn thấp hơn so với đầu tháng trước.

Dù vậy, việc khối ngoại nhanh chóng trở lại bán ròng cho thấy đồng won mạnh lên có thể chỉ là điều kiện cần, chưa phải điều kiện đủ để kích hoạt một chu kỳ mua ròng bền vững. Theo giới phân tích, thị trường còn cần thêm tín hiệu cải thiện về niềm tin đối với kết quả kinh doanh của nhóm chất bán dẫn, triển vọng lãi suất của Mỹ và khẩu vị rủi ro toàn cầu.

Nhiều công ty chứng khoán nghiêng về kịch bản thị trường hạn chế giảm sâu thêm, hình thành vùng đáy rồi phục hồi dần. Cơ sở của nhận định này là dự báo lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết trên KOSPI chưa xấu đi tương ứng với mức giảm giá cổ phiếu, trong khi quá trình giảm đòn bẩy, đặc biệt ở các sản phẩm đòn bẩy gắn với từng cổ phiếu, đã diễn ra đáng kể.

Theo Mirae Asset Securities, tổng giá trị tài sản ròng của các ETF đòn bẩy gắn với từng cổ phiếu niêm yết trong nước đã giảm từ 16.300 tỷ won ngày 25/6 xuống còn 8.600 tỷ won trong thời gian gần đây. Công ty này cho rằng khi giá trị giao dịch và mức độ tác động của các sản phẩm đòn bẩy cùng suy giảm, biến động của thị trường có thể đã qua giai đoạn đỉnh điểm.

Tuy nhiên, một số ý kiến cũng lưu ý rằng khó kỳ vọng thị trường sẽ phục hồi theo mô hình chữ V như giai đoạn Covid-19. Nguyên nhân là rủi ro lãi suất Mỹ tăng trở lại vẫn hiện hữu, trong khi lo ngại về khả năng tạo lợi nhuận từ các khoản đầu tư liên quan đến AI vẫn chưa biến mất. Bối cảnh này khác với giai đoạn trước, khi việc cắt giảm lãi suất và bơm thanh khoản quy mô lớn diễn ra đồng thời.

Shinhan Investment cho biết EPS dự phóng 12 tháng của KOSPI vẫn được duy trì, trong khi PER đã giảm về quanh 5 lần. Theo công ty này, đợt giảm hiện tại phản ánh một “đợt điều chỉnh niềm tin” đối với triển vọng lợi nhuận hơn là sự suy giảm thực tế của lợi nhuận doanh nghiệp.

Shinhan Investment đưa ra vùng hợp lý cho 3 tháng tới ở 6.500-8.300 điểm, đồng thời xem khu vực quanh 7.200 điểm là ngưỡng kháng cự đầu tiên.

KB Securities dự báo KOSPI sẽ dao động trong vùng 5.500-8.000 điểm trong tháng 8. Trong khi đó, Hana Securities cho rằng sự ổn định của lãi suất ngắn hạn tại Mỹ và việc khối ngoại chuyển sang mua ròng là hai điều kiện chính để thị trường hồi phục. Công ty này cũng nhận định sau nhịp giảm mạnh, những nhóm ngành từng dẫn dắt xu hướng tăng trước đó có thể trở thành động lực kéo thị trường đi lên, vì vậy tốc độ hạ nhiệt của đà giảm ở nhóm chất bán dẫn sẽ là yếu tố quan trọng.

Một điểm khác cần theo dõi trong tháng 8 là hiệu quả của các biện pháp mà Chính phủ và ngành đầu tư tài chính Hàn Quốc áp dụng đối với các sản phẩm đòn bẩy gắn với từng cổ phiếu nhằm giảm biến động thị trường. Từ ngày 31/7, nhà đầu tư cá nhân phổ thông muốn mua mới hoặc mua thêm các sản phẩm này, dù trong nước hay nước ngoài, phải có khoản ký quỹ cơ bản 30 triệu won bằng tiền mặt.

Cổ phiếu, ETF, trái phiếu và các tài sản thay thế khác sẽ không được công nhận là tài sản ký quỹ.

Cơ quan quản lý tài chính hiện cũng xem xét một loạt biện pháp kiểm soát quy mô đầu tư, như áp hạn mức theo từng cá nhân, bắt buộc giao dịch mô phỏng và thu phí với hoạt động giao dịch quá mức. Một ví dụ được nêu ra là giới hạn quy mô đầu tư trong 20% tổng vốn đầu tư của mỗi cá nhân, dù mức trần cụ thể và thời điểm áp dụng vẫn chưa được chốt.

Song song với đó, giới chức cũng thúc đẩy phương án xây dựng cơ sở pháp lý để có thể hạ hệ số đòn bẩy hoặc hạn chế giao dịch khi biến động thị trường tăng mạnh. Ngành đầu tư tài chính cho biết sẽ phân tán các giao dịch tái cân bằng vốn trước đây thường dồn vào sát giờ đóng cửa sang nhiều thời điểm trong phiên, đồng thời kiểm soát khối lượng giao dịch của các nhà cung cấp thanh khoản (LP).

Các biện pháp trên có thể giúp giảm tác động khuếch đại biến động từ các sản phẩm đòn bẩy, nhưng khó loại bỏ hoàn toàn những yếu tố gây dao động đến từ kết quả kinh doanh của nhóm chất bán dẫn, dòng vốn ngoại và triển vọng lãi suất Mỹ. Trong tháng 8, thị trường sẽ theo dõi liệu số lượng chứng chỉ quỹ ETF đòn bẩy, dư nợ margin và hoạt động giao dịch của khối ngoại trên thị trường cơ sở lẫn phái sinh có cùng lúc ổn định hay không.

Kim Min-gyu, chuyên gia nghiên cứu tại KB Securities, nhận định: “Nhà đầu tư có thể chấp nhận rằng thị trường đã chạm đáy, nên không cần giảm tỷ trọng thêm, nhưng cũng chưa cần vội nâng tỷ trọng. Thị trường vẫn cần thời gian để xác nhận sự ổn định của lãi suất và các tín hiệu phục hồi”.