Đàm phán tại Thượng viện Mỹ về dự luật Clarity, văn bản được kỳ vọng thiết lập khuôn khổ cho thị trường tài sản số, đang chững lại vì tranh cãi xung đột lợi ích liên quan đến Donald Trump.

Theo CryptoSlate ngày 29/7 (giờ địa phương), trong quá trình thương lượng, đảng Dân chủ coi các điều khoản đạo đức là điều kiện then chốt để ủng hộ dự luật. Mục tiêu là giới hạn lợi ích mà các quan chức cấp cao, bao gồm tổng thống và phó tổng thống, có thể thu được từ hoạt động kinh doanh tài sản số.

Điểm bất đồng nằm ở việc đảng Cộng hòa đã đưa một số giới hạn về đạo đức vào bản dự thảo công bố ngày 22/7, nhưng phía Dân chủ cho rằng như vậy vẫn chưa đủ. Nhóm đàm phán của đảng này muốn siết chặt hơn các điều khoản phòng ngừa xung đột lợi ích. Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren nhận định các ngoại lệ đầu tư, cấu trúc công ty liên kết và việc trao quyền thực thi chủ yếu cho Bộ Tư pháp vẫn là những “lỗ hổng”. Theo phía Dân chủ, cách diễn đạt hiện nay chưa đủ để ngăn ông Trump hoặc các doanh nghiệp liên quan tiếp tục hưởng lợi.

Đây là dự luật về cấu trúc thị trường tiền mã hóa mà ngành công nghiệp này đã kêu gọi trong nhiều năm. Hạ viện Mỹ từng thông qua dự luật Clarity với tỷ lệ 294 phiếu thuận và 134 phiếu chống vào tháng 7/2025. Đến tháng 5/2026, Ủy ban Ngân hàng Thượng viện cũng thúc đẩy tiến trình xem xét. Tuy nhiên, để có đủ phiếu ủng hộ từ đảng Dân chủ trong cuộc bỏ phiếu cuối cùng, các bên vẫn phải giải quyết những bất đồng còn lại, trong đó có vấn đề đạo đức.

Quan điểm ủng hộ tiền mã hóa của ông Trump sau khi nhậm chức cũng nhanh chóng được cụ thể hóa thành chính sách. Tại sự kiện “Bitcoin 2024”, ông cam kết thay Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) Gary Gensler, bổ nhiệm các nhà quản lý thân thiện hơn với tiền mã hóa, phản đối tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC), ủng hộ hoạt động khai thác Bitcoin trong nước và xây dựng kho dự trữ Bitcoin của chính phủ. Đến tháng 1/2025, Nhà Trắng chỉ đạo các cơ quan rà soát lại quy định về tiền mã hóa và bảo vệ quyền tiếp cận dịch vụ ngân hàng. Hai tháng sau, chính phủ lập kho dự trữ Bitcoin chiến lược từ lượng Bitcoin bị tịch thu.

Tuy nhiên, đúng trong giai đoạn đó, World Liberty Financial (WLFI) - dự án được gia đình Trump hậu thuẫn - đã ra mắt trước kỳ bầu cử. Việc ông Trump vừa cam kết thay đổi chính sách, vừa có một dự án gắn với tên tuổi mình hoạt động trong cùng lĩnh vực đã làm dấy lên lo ngại về xung đột lợi ích. Charles Hoskinson, nhà sáng lập Cardano, từng cảnh báo “dự án DeFi này có thể trở thành gánh nặng cho toàn ngành”, thậm chí khiến nỗ lực thúc đẩy luật tiền mã hóa của ông Trump thêm khó khăn.

Trên thực tế, đàm phán tại Thượng viện không chỉ vướng ở điều khoản đạo đức. Các bên còn bất đồng về những điều khoản liên quan đến stablecoin, thẩm quyền thực thi của các bang, các ngoại lệ về huy động vốn thuộc thẩm quyền của SEC, quy định chống rửa tiền (AML) và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư. Trong bối cảnh đó, đảng Dân chủ muốn chốt ngôn từ đủ chặt để hạn chế việc các quan chức cấp cao như tổng thống và phó tổng thống phát hành hoặc bảo trợ tài sản số trước khi ủng hộ dự luật.

Kỳ vọng của thị trường đối với khả năng thông qua dự luật cũng đang giảm. Galaxy đã hạ dự báo xác suất dự luật được thông qua trong năm 2026 từ 75% vào tháng 5 xuống 60% vào tháng 6, và hiện đánh giá khả năng thực tế chỉ còn khoảng 50% khi lịch làm việc của Thượng viện ngày càng dày đặc. Trong khi đó, Liên minh châu Âu đã triển khai MiCA, còn giai đoạn chuyển tiếp đối với các nhà cung cấp dịch vụ tài sản tiền mã hóa cũng kết thúc từ ngày 1/7/2026. Với Mỹ, câu hỏi đặt ra là liệu nước này có thể tạo ra sự chắc chắn về pháp lý dựa trên luật định, thay vì chỉ dựa vào các biện pháp nới lỏng ở cấp hành pháp.

Kết quả thương lượng có thể đưa dự luật theo hai hướng. Nếu các bên đạt được một điều khoản đạo đức đủ sức thực thi, đồng thời thỏa hiệp được về các điều khoản liên quan đến stablecoin, ông Trump sẽ có thêm một thành quả lập pháp bền vững sau loạt động thái hành pháp nhanh chóng. Ngược lại, nếu tranh cãi về đạo đức, stablecoin hoặc lịch trình của Thượng viện tiếp tục làm chậm cuộc bỏ phiếu cuối cùng, những cảnh báo từ năm 2024 rằng mối liên hệ quá chặt giữa ngành tiền mã hóa và một chính trị gia có thể cản trở nỗ lực lập pháp lưỡng đảng nhiều khả năng sẽ lại được nhắc tới.