Nvidia đang thảo luận phương án hỗ trợ huy động vốn cho siêu dự án trung tâm dữ liệu AI của OpenAI, động thái khiến giới quan sát lo ngại về một mô hình tài trợ từng xuất hiện trong giai đoạn bong bóng dot-com.

Theo CNBC ngày 27/7 (giờ địa phương), Jim Cramer nhận định cơn sốt AI hiện nay đang gợi lại bầu không khí quá nóng của thị trường vào năm 2000. “Tôi đã trải qua năm 2000. Tôi không muốn thấy phần tiếp theo”, ông nói.

Tâm điểm của lo ngại là thông tin Nvidia đang xem xét bảo lãnh 250 tỷ USD cho kế hoạch xây dựng tổ hợp trung tâm dữ liệu AI công suất 10 gigawatt (GW) của OpenAI tại bang Ohio. Khoản bảo lãnh này được cho là nhằm hỗ trợ cấu trúc thuê và nợ xây dựng của dự án, thay vì phục vụ trực tiếp cho việc mua chip Nvidia. Nvidia từ chối bình luận. Cùng ngày, cổ phiếu hãng giảm hơn 4%, kéo theo đà đi xuống của nhóm bán dẫn.

Diễn biến trên cũng cho thấy mức độ gắn kết ngày càng chặt giữa dòng vốn và quan hệ mua bán trong ngành AI. Thời gian qua, Nvidia đã rót vốn vào nhiều công ty mà chính họ cũng là khách hàng mua chip của hãng. Tháng 3, Nvidia đầu tư 30 tỷ USD vào OpenAI; năm ngoái, hãng rót 10 tỷ USD vào Anthropic. Nvidia cũng đầu tư vào các startup hạ tầng đám mây chuyên cho thuê năng lực điện toán dựa trên nền tảng của mình. Công ty từng cho biết các khoản đầu tư này giúp mở rộng hệ sinh thái AI và hỗ trợ tăng trưởng lợi nhuận dài hạn.

Jim Cramer cho rằng mô hình này giống giai đoạn cuối thập niên 1990, khi các công ty thiết bị viễn thông hỗ trợ tài chính để khách hàng mua hàng với quy mô lớn. Khi đó, doanh thu tăng mạnh nhưng năng lực tài chính của nhiều khách hàng suy yếu, dẫn tới việc không thể thanh toán, khiến cả nhà cung cấp lẫn nhà đầu tư cùng chịu thiệt hại lớn.

Theo ông, rủi ro cốt lõi nằm ở chỗ nhà cung cấp không chỉ bán sản phẩm mà còn phải gánh luôn bài toán vốn của khách hàng. “Bài học của năm 2000 là bạn không nên cho chính doanh nghiệp mua hàng của mình vay tiền”, Jim Cramer nói. Ông thừa nhận Nvidia là một doanh nghiệp rất mạnh, nhưng cảnh báo rằng nếu chi tiêu của khách hàng phụ thuộc quá nhiều vào nguồn vốn huy động bên ngoài, niềm tin của thị trường có thể suy giảm rất nhanh.

Năng lực tài chính của OpenAI được xem là biến số quan trọng. Jim Cramer cho rằng nếu OpenAI thực sự đủ khả năng chi trả cho lượng chip mua vào, chẳng hạn thông qua một đợt IPO thành công, Nvidia sẽ ở vị thế rất thuận lợi. “Nhưng nếu người mua không trả được tiền, câu chuyện sẽ hoàn toàn khác”, ông nói.

OpenAI đã nộp hồ sơ IPO theo diện bảo mật vào tháng 6 nhưng chưa công bố thời điểm niêm yết. Hồi tháng 3, công ty từng được các nhà đầu tư tư nhân định giá hơn 800 tỷ USD.

Lo ngại của Jim Cramer không chỉ dừng ở Nvidia. Khi ngày càng nhiều doanh nghiệp đặt kỳ vọng tăng trưởng vào làn sóng đầu tư hạ tầng AI, bất kỳ sự chững lại nào của dòng vốn đổ vào trung tâm dữ liệu cũng có thể tạo ra tác động lan rộng. “Hiện có quá nhiều công ty đang đặt cược kết quả kinh doanh vào trung tâm dữ liệu. Nếu thị trường không còn muốn rót vốn, hoặc doanh nghiệp hết tiền hay không thu được tiền, chúng ta sẽ quay lại năm 2000”, ông cảnh báo.

Theo Jim Cramer, ngay cả nền tảng tài chính mạnh của Nvidia cũng không đủ để xóa bỏ rủi ro này. “Nvidia không nên đưa ra những bảo lãnh như vậy, dù trên thị trường có nhiều tiền đến đâu. Lý do rất đơn giản: lịch sử đã từng cho thấy điều gì có thể xảy ra”, ông nói.

Các cuộc thảo luận lần này cho thấy cuộc đua mở rộng hạ tầng AI đang vượt ra ngoài phạm vi đầu tư thiết bị, chuyển sang giai đoạn mà hỗ trợ tài chính từ nhà cung cấp gắn chặt với khả năng huy động vốn của khách hàng. Thị trường hiện sẽ theo dõi liệu Nvidia có thực sự tiến tới bảo lãnh hay không, OpenAI có giành được nguồn vốn ổn định thông qua IPO hay kênh khác, và cơn sốt đầu tư trung tâm dữ liệu AI có tiếp tục duy trì hay không.