Cơ quan quản lý tài chính Hàn Quốc tiếp tục nới lỏng quy định phân tách mạng nhằm hỗ trợ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), lần này mở rộng phạm vi sang khối tài chính phi ngân hàng và doanh nghiệp tài chính điện tử.

Theo nội dung công bố, số doanh nghiệp được lựa chọn trong chương trình thí điểm tăng từ 10 lên tối đa 15 đơn vị. Điều kiện tham gia đối với công ty tài chính cũng được nới đáng kể, từ mức tổng tài sản 10 nghìn tỷ won và 1.000 lao động thường xuyên xuống còn 2 nghìn tỷ won và 300 người.

Các tổ chức được chọn, sau khi triển khai các biện pháp kiểm soát thay thế cho mô hình phân tách mạng, có thể sử dụng AI bên ngoài và các giải pháp bảo mật theo mô hình SaaS để phát hiện, xử lý lỗ hổng an ninh.

Động thái này làm dấy lên kỳ vọng về việc mở rộng ứng dụng AI và điện toán đám mây trong ngành tài chính, qua đó thúc đẩy tự động hóa, khai thác dữ liệu và phát triển dịch vụ mới. Tuy nhiên, phản ứng trên thị trường không hoàn toàn đồng nhất. Trong khi một số doanh nghiệp lớn cân nhắc tham gia, nhiều tổ chức dù đủ điều kiện vẫn giữ thái độ thận trọng.

Theo giới phân tích, việc nới quy định không đồng nghĩa năng lực cạnh tranh AI của mọi định chế tài chính sẽ cải thiện ngay lập tức. Hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào nền tảng nội tại như hệ thống bảo mật, dữ liệu và đội ngũ nhân sự chuyên môn. Một số ý kiến cũng cho rằng nếu chính sách tiếp tục được nới theo hướng ưu tiên những tổ chức đã có sẵn năng lực công nghệ và an ninh mạng, khoảng cách chuyển đổi số trong ngành tài chính có thể còn rộng hơn.

Trong bối cảnh đó, thị trường tài chính và fintech toàn cầu cũng đang bước sang giai đoạn mới của cuộc đua AI. Trọng tâm không còn chỉ là đưa công nghệ vào sử dụng, mà chuyển sang chứng minh hiệu quả về lợi nhuận và năng suất.

U.S. Bank cho biết nguyên tắc cốt lõi khi triển khai AI là lựa chọn những quy trình nghiệp vụ có khả năng tái sử dụng cao, đồng thời xây dựng hệ thống đo lường hiệu quả và cơ chế triển khai lặp lại ở quy mô lớn.

Trên thị trường đầu tư, tổng vốn đầu tư fintech toàn cầu trong nửa đầu năm đạt 103,1 tỷ USD. Nửa cuối năm, dòng vốn được dự báo sẽ tập trung nhiều hơn vào hạ tầng tài chính như AI, stablecoin và tài sản số.

Một số phân tích cũng lưu ý rằng làn sóng cắt giảm nhân sự quy mô lớn trong ngành fintech không thể chỉ lý giải bằng việc AI thay thế lao động trực tiếp. Áp lực lợi nhuận suy giảm, yêu cầu cắt giảm chi phí và quá trình bình thường hóa sau giai đoạn tuyển dụng quá mức trước đó cũng là những nguyên nhân quan trọng.

Cùng lúc, việc đầu tư vào trung tâm dữ liệu AI gia tăng cũng kéo theo một loại rủi ro tín dụng mới đối với các tổ chức tài chính. Tình trạng chậm cấp phép, phản đối từ cư dân địa phương và tranh chấp pháp lý đang buộc các bên cho vay phải siết điều kiện cấp tín dụng và tăng cường phân tán rủi ro.

Tại Hàn Quốc, xu hướng chuyển từ AI mang tính hỗ trợ sang AI phục vụ vận hành thực tế cũng ngày càng rõ nét. Nhiều doanh nghiệp đang tái cấu trúc hệ thống kết nối giữa chatbot, bot tư vấn và AI agent nhằm đưa công nghệ này vào quy trình xử lý nghiệp vụ thực tế.

Ở mảng ngân hàng, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ đang vượt ra ngoài hoạt động cấp vốn truyền thống để mở rộng sang chấm điểm tín dụng mới và hỗ trợ quản trị. Cơ quan quản lý tài chính đã triển khai mô hình chấm điểm tín dụng chuyên biệt cho doanh nghiệp nhỏ, sử dụng cả dữ liệu phi tài chính như doanh thu, ngành nghề và khu vực kinh doanh để đánh giá tiềm năng tăng trưởng, đồng thời thí điểm tại 8 ngân hàng.

Các ngân hàng cũng mở rộng hỗ trợ số hóa hoạt động kinh doanh, quản lý nhân sự và tiền lương, đồng thời tiếp tục cung cấp thanh khoản qua các khoản vay mới và gia hạn thời hạn vay trước các kỳ nghỉ lễ. Khi các chương trình hỗ trợ chi phí phân phối và hỗ trợ khu thương mại nhỏ được bổ sung, phạm vi hỗ trợ đang mở rộng dần sang các lĩnh vực phi tài chính như chuyển đổi số và tiết giảm chi phí vận hành.

Trong môi trường lãi suất tăng, gánh nặng đối với người đi vay tiếp tục gia tăng. Dù Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) liên tiếp nâng lãi suất cơ bản, lãi suất cho vay trên thị trường vẫn biến động khác nhau tùy sản phẩm, chỉ số tham chiếu và chu kỳ điều chỉnh lãi suất.

Nửa đầu năm, số hồ sơ đề nghị giảm lãi suất tại hệ thống ngân hàng đạt 2,679 triệu, tăng 77% so với sáu tháng trước đó. Tuy nhiên, tỷ lệ chấp thuận lại giảm. Song song với đó, nhà chức trách cũng đẩy mạnh các biện pháp hỗ trợ người dân và nhóm yếu thế trong chu kỳ lãi suất cao.

Một dự luật gia hạn nghĩa vụ đóng góp của các tổ chức tài chính cho Korea Inclusive Finance Agency đến năm 2036 đã được tiểu ban dự luật thuộc Ủy ban Chính sách của Quốc hội thông qua. Bên cạnh đó, Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc cho biết dự thảo ngân sách năm tới dành 1.082,8 tỷ won cho lĩnh vực tài chính phục vụ người dân, trong đó có việc mở rộng nguồn cung tài chính chính sách như Sunshine Loan.

Hỗ trợ theo địa phương cũng được tăng cường. Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc, tỉnh Gangwon và Shinhan Bank đang xúc tiến xây dựng Trung tâm hỗ trợ tổng hợp tài chính cho người dân Gangwon, kết nối các dịch vụ tư vấn tài chính, tái cơ cấu nợ và phúc lợi.

Một diễn biến đáng chú ý khác là kế hoạch đợt hai đưa các cơ quan nhà nước về địa phương của chính phủ Hàn Quốc, trong đó có khả năng di dời các định chế tài chính công. Chính phủ dự kiến chốt kế hoạch trong quý IV năm nay và bắt đầu di dời các cơ quan tiên phong từ năm 2027.

Kế hoạch này đang vấp phải phản ứng mạnh từ giới lao động trong ngành tài chính. Liên đoàn Công đoàn Công nghiệp Tài chính Toàn quốc phản đối việc di dời đồng loạt các tổ chức như Korea Development Bank, IBK Industrial Bank of Korea, Export-Import Bank of Korea và NongHyup, đồng thời kêu gọi tổng đình công với quy mô khoảng 30.000 người. Lập luận của công đoàn là cần kiểm chứng hiệu quả của đợt di dời đầu tiên trước khi triển khai bước tiếp theo.

Công đoàn của Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc cũng bày tỏ lo ngại việc di dời có thể dẫn tới chảy máu chất xám, làm suy yếu năng lực bảo vệ người tiêu dùng tài chính và công tác giám sát. Tổ chức này đã gửi kiến nghị có chữ ký của 1.720 nhân sự lên Tổng thống.

Song song với tranh luận về di dời, chính phủ Hàn Quốc cũng bắt đầu tái cơ cấu hệ thống định chế tài chính chính sách. Theo kế hoạch, 5 công ty con phụ trách quản lý cơ sở vật chất và 2 công ty con phụ trách quản lý khách hàng của các tổ chức như KAMCO, KDIC, Korea Development Bank, Export-Import Bank of Korea và KODIT sẽ được hợp nhất theo chức năng.

Ở mảng tài sản số, trọng tâm của thị trường đang chuyển dần từ thử nghiệm công nghệ sang thương mại hóa thực tế dựa trên thanh toán, bù trừ và hạ tầng tài chính.

Korea Fintech Industry Association và XRPL Korea đang phối hợp hỗ trợ doanh nghiệp thương mại hóa ý tưởng, tập trung vào các lĩnh vực như thanh toán - chuyển tiền, stablecoin và token hóa RWA, với mục tiêu đưa các dự án từ giai đoạn PoC sang triển khai dịch vụ thực tế.

Danal cũng đã hợp tác với doanh nghiệp tài sản số Inex để thúc đẩy thương mại hóa, đưa thanh toán bằng stablecoin và bù trừ theo thời gian thực vào mạng lưới đối tác PG hiện có. Trong khi đó, Hecto Financial thu hút sự chú ý nhờ tiềm năng mở rộng kinh doanh trên nền tảng mạng lưới thanh toán - bù trừ stablecoin toàn cầu, cho thấy tài sản số đang trở thành động lực tăng trưởng mới đối với các công ty thanh toán truyền thống.

Tại Mỹ, 39 hiệp hội ngân hàng cấp bang đang thúc đẩy mạng blockchain chung mang tên Bankchain Alliance. Mục tiêu là gắn trực tiếp các công nghệ tài sản số như tiền gửi token hóa, stablecoin và tự động bù trừ vào hạ tầng ngân hàng trong khuôn khổ thể chế hiện hành.

Trong lĩnh vực thanh toán xuyên biên giới, cạnh tranh giành khách hàng nước ngoài cũng gia tăng khi thị trường chuyển tiền và thanh toán quốc tế tiếp tục mở rộng. Trên thị trường toàn cầu, các công ty fintech cạnh tranh bằng tốc độ và sự tiện lợi, trong khi ngân hàng nhấn mạnh lợi thế về hạ tầng tài khoản, năng lực tuân thủ và mức độ tin cậy.

Giới quan sát nhận định khi hạ tầng thanh toán xuyên biên giới được nâng cấp, cạnh tranh sẽ không dừng ở dịch vụ chuyển tiền đơn lẻ mà chuyển sang mô hình dịch vụ tích hợp, bao gồm thanh toán, bù trừ và các dịch vụ tài chính gắn với đời sống.

Tại thị trường vốn Hàn Quốc, quá trình tái thiết khung thể chế đang được đẩy mạnh, từ niêm yết, hủy niêm yết, thu hồi vốn đầu tư đến ổn định giao dịch, trong bối cảnh chứng khoán phục hồi và thị trường IPO có dấu hiệu sôi động trở lại.

Sau khi các quy định ngăn niêm yết trùng lặp dần được hoàn thiện, quy trình thẩm định IPO từng bị đình trệ đã vận hành trở lại. Tuy nhiên, tâm lý nhà đầu tư hồi phục chậm do diễn biến yếu của cổ phiếu mới niêm yết và thanh khoản thấp.

Trên sàn KOSDAQ, cơ quan quản lý vừa siết điều kiện hủy niêm yết, vừa bổ sung cơ chế rút lui khỏi thị trường. Theo đó, doanh nghiệp không đạt yêu cầu về vốn hóa có thể chuyển sang KONEX nếu đáp ứng một số điều kiện nhất định, qua đó hỗ trợ nâng chất lượng thị trường.

Trong hệ sinh thái venture, ngành chứng khoán đã quyết định thúc đẩy đầu tư secondary với quy mô 1 nghìn tỷ won trong ba năm, nhằm đa dạng hóa kênh thu hồi vốn vốn đang phụ thuộc nhiều vào IPO.

Các cuộc thảo luận về cơ chế dành cho nhà đầu tư cá nhân và ổn định giao dịch cũng tiếp tục. Chính phủ quyết định giữ nguyên thời hạn hợp đồng và hạn mức nộp của ISA, trong khi NextTrade áp dụng cơ chế giảm biến động để hạn chế méo mó giá do các lệnh khối lượng nhỏ.

Diễn biến của thị trường chứng khoán cũng chịu tác động mạnh từ môi trường bên ngoài. Tuần trước, KOSPI được hỗ trợ bởi triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp cải thiện và xuất khẩu khả quan, nhưng đà tăng bị hạn chế bởi bất định về lãi suất toàn cầu.

Phát biểu mang tính diều hâu của Chủ tịch Fed làm gia tăng lo ngại về khả năng tiếp tục tăng lãi suất, kéo biến động thị trường lên cao, đặc biệt ở nhóm cổ phiếu bán dẫn. Dù xuất khẩu và kết quả kinh doanh vẫn đóng vai trò nâng đỡ đáy chỉ số, dòng vốn ngoại cùng triển vọng lạm phát và lãi suất tại Mỹ đang tiếp tục kìm hãm xung lực đi lên của thị trường.

Triển vọng tăng tiếp của KOSPI, theo giới phân tích, sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào lộ trình lãi suất của Mỹ và điều kiện thanh khoản toàn cầu hơn là các yếu tố nội tại trong nước.

Ngoài các chủ đề trên, nhiều định chế tài chính Hàn Quốc cũng đang đẩy mạnh đổi mới hoạt động nội bộ và mở rộng hợp tác sản phẩm. Trong hệ thống ngân hàng, AI tạo sinh đã bắt đầu được đưa vào công việc thực tế của lãnh đạo, trong khi các sản phẩm kết hợp giữa tài chính với bán lẻ và dịch vụ đời sống tiếp tục gia tăng hiện diện.

Các mảng kinh doanh ngoài lãi cũng được mở rộng, từ chuẩn bị thay đổi mô hình hưu trí, xây dựng nền tảng quản lý tài sản bất động sản đến tung ra các gói cước viễn thông MVNO liên kết với giao dịch tài chính.

Về mặt địa bàn, các tổ chức tài chính tiếp tục củng cố năng lực kinh doanh khu vực, mở rộng hỗ trợ tài chính tổng hợp cho công ty thành viên và đảm nhận vai trò quản lý ngân quỹ cho chính quyền địa phương.

Ở nhóm ngân hàng số, các nhà băng tiếp tục mở rộng điểm chạm khách hàng thông qua hợp tác sản phẩm như thế chấp chính sách, thẻ liên kết và các sáng kiến tài chính dành cho doanh nghiệp nhỏ. Về kết quả kinh doanh, đà tăng trưởng vẫn duy trì, trong đó Toss Bank ghi nhận lợi nhuận ròng 58,9 tỷ won trong nửa đầu năm, mức cao nhất tính theo kỳ bán niên.

Ngành thanh toán fintech cũng đang mở rộng cả về quy mô lẫn phạm vi ứng dụng. Các dịch vụ chuyển khoản tài khoản và thanh toán tiện lợi tiếp tục tăng trưởng, đồng thời hạ tầng thanh toán được mở sang nhiều lĩnh vực ngoại tuyến và ngành nghề chuyên biệt như liên hoan phim, văn phòng luật và trạm xăng.

Xu hướng nổi bật là kết hợp hợp tác theo ngành với chương trình điểm thưởng và dịch vụ đối soát, qua đó mở rộng hiện diện của thanh toán số trong đời sống hàng ngày cũng như tại các điểm giao dịch thực tế.

Song song với đó, các doanh nghiệp fintech tiếp tục thử nghiệm và thương mại hóa các công nghệ mới như AI agent và các mô hình thanh toán - bù trừ mới trong dịch vụ tài chính. Ở mảng doanh nghiệp, các giải pháp tự động hóa như quản lý công tác dựa trên AI đang được mở rộng, cho thấy phạm vi ứng dụng của công nghệ tài chính tiếp tục nới rộng.

Trên phạm vi toàn cầu, các nền tảng lớn cũng đang xây dựng hệ sinh thái thanh toán - bù trừ riêng. Trong thị trường thanh toán tức thời, lợi thế cạnh tranh ngày càng nằm ở khả năng hình thành hệ sinh thái có đủ người dùng và điểm chấp nhận thanh toán, thay vì chỉ dựa vào hạ tầng kỹ thuật đơn thuần.