Nhà đầu tư nước ngoài đang chuyển sang thị trường phái sinh crypto để đặt cược vào cổ phiếu các doanh nghiệp bán dẫn AI Trung Quốc trước khi niêm yết. Trong bối cảnh khó tiếp cận trực tiếp thị trường chứng khoán đại lục, hợp đồng vĩnh cửu đang tạo ra một mặt bằng giá riêng cho các doanh nghiệp chuẩn bị IPO.

Theo CryptoPolitan ngày 26/7, dòng vốn ngoại đang đẩy mạnh giao dịch hợp đồng vĩnh cửu gắn với cổ phiếu của hãng chip nhớ Trung Quốc Changxin Memory, viết tắt là CXMT, khi doanh nghiệp này chuẩn bị lên sàn.

CXMT dự kiến niêm yết trên STAR Market của Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải vào ngày 28/7, với kế hoạch huy động khoảng 10 tỷ USD. Nếu diễn ra đúng kế hoạch, đây sẽ là thương vụ IPO lớn nhất tại Trung Quốc đại lục kể từ năm 2010.

Trước thời điểm cổ phiếu chính thức giao dịch, TradeXYZ và Gate.com đã niêm yết hợp đồng vĩnh cửu gắn với CXMT. Dữ liệu từ CoinGlass cho thấy khối lượng giao dịch hợp đồng này trong 24 giờ gần nhất đạt khoảng 19 triệu USD.

Loại sản phẩm này cho phép nhà đầu tư đặt cược vào biến động tăng hoặc giảm của giá cổ phiếu mà không cần nắm giữ tài sản cơ sở. Giao dịch được thực hiện 24/7 trên các sàn crypto, thường dùng stablecoin làm tài sản ký quỹ và không có ngày đáo hạn.

Trước đây, hợp đồng vĩnh cửu chủ yếu được sử dụng với các tài sản số như Bitcoin và Ethereum. Tuy nhiên, phạm vi áp dụng gần đây đã mở rộng sang cổ phiếu, hàng hóa và cả doanh nghiệp chưa niêm yết.

Theo giới trong ngành, các sản phẩm này đang trở thành công cụ để nhà đầu tư vượt qua rào cản tiếp cận thị trường vốn Trung Quốc. Hiện Trung Quốc kiểm soát chặt dòng vốn ngoại vào các sàn Thượng Hải và Thâm Quyến, trong khi nhà đầu tư nước ngoài chỉ có thể tham gia ở mức hạn chế thông qua cơ chế QFII hoặc Stock Connect với Hong Kong.

Ngay cả STAR Market, nơi CXMT dự kiến niêm yết, cũng đặt ra điều kiện tiếp cận cao. Nhà đầu tư cá nhân trong nước muốn giao dịch tại đây phải có ít nhất 500.000 nhân dân tệ tài sản tài chính và tối thiểu 2 năm kinh nghiệm đầu tư. Do không có hoạt động giao nhận cổ phiếu thực, hợp đồng vĩnh cửu không chịu các điều kiện này.

Ngoài CXMT, ngày 23/7, TradeXYZ cũng niêm yết hợp đồng vĩnh cửu gắn với GigaDevice Semiconductor, một doanh nghiệp bán dẫn khác của Trung Quốc. Sản phẩm này cho phép sử dụng đòn bẩy tối đa 10 lần, giúp mở vị thế lớn với khoản ký quỹ nhỏ, nhưng đồng thời cũng khuếch đại rủi ro thua lỗ.

Một số ý kiến trên thị trường cho rằng các hợp đồng vĩnh cửu được giao dịch trước IPO đang đóng vai trò hình thành giá sớm, phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư đối với định giá doanh nghiệp.

Iggy Iofe, Giám đốc đầu tư của Theo, cho biết giá hợp đồng vĩnh cửu cuối cùng vẫn phải hội tụ về giá của tài sản cơ sở. Theo ông, do không có ngày đáo hạn, nhà đầu tư vẫn có thể tiếp tục nắm giữ vị thế ngay cả sau khi cổ phiếu được niêm yết.

Trên thực tế, mức giá trên thị trường crypto đang chênh lệch đáng kể so với giá chào bán chính thức. Trên Hyperliquid, hợp đồng vĩnh cửu của CXMT được giao dịch quanh 6,35 USD/cổ phiếu và có lúc tăng lên 8,60 USD/cổ phiếu.

Theo mặt bằng giá này, doanh nghiệp được định giá khoảng 425 tỷ USD, tương đương khoảng 2,9 nghìn tỷ nhân dân tệ, cao hơn cả vốn hóa của Industrial and Commercial Bank of China (ICBC).

Trong khi đó, giá chào bán chính thức của CXMT được ấn định ở mức 8,66 nhân dân tệ/cổ phiếu, tương ứng mức định giá khoảng 579 tỷ nhân dân tệ. Khi nhà đầu tư nước ngoài không thể tham gia trực tiếp vào IPO, một mức giá thứ hai đã sớm hình thành trên các sàn crypto.

Giới trong ngành đánh giá diễn biến này cho thấy phái sinh crypto đang bắt đầu đảm nhiệm một phần chức năng hình thành giá không chỉ với tài sản số mà cả trên thị trường tài chính truyền thống. Sau các sản phẩm phái sinh liên quan đến SpaceX và OpenAI được sử dụng để đặt cược trước niêm yết, các rào cản đầu tư tại Trung Quốc đại lục cùng nhu cầu của vốn ngoại đang thúc đẩy crypto trở thành một kênh đầu tư mới.