Cổ phiếu IBM lao dốc trong phiên 14/7 sau khi hãng cảnh báo kết quả kinh doanh quý II không đạt kỳ vọng. Theo công ty, khách hàng doanh nghiệp đang chuyển mạnh ngân sách công nghệ sang hạ tầng AI và an ninh mạng, gây áp lực lên doanh số mainframe và phần mềm liên quan.

Theo Business Insider và một số hãng tin quốc tế, trước khi công bố kết quả kinh doanh, IBM đã thông báo với nhà đầu tư rằng mức độ dịch chuyển trong chi tiêu công nghệ của khách hàng lớn hơn dự báo ban đầu. Kết thúc phiên chính thức, cổ phiếu IBM đóng cửa ở mức 217,05 USD, giảm 25,21% so với phiên trước.

Từ vùng gần 290 USD của phiên liền trước, mã này liên tục nới rộng đà giảm trong ngày và ghi nhận mức giảm một phiên lớn nhất kể từ “Black Monday” năm 1987. Trong quý II, IBM đạt doanh thu 17,2 tỷ USD, tăng 1% so với cùng kỳ nhưng thấp hơn kỳ vọng thị trường. Riêng mảng hạ tầng giảm 7%.

Trong thư gửi nhà đầu tư, CEO Arvind Krishna thừa nhận công ty đã trải qua một quý đầy khó khăn, trong đó nguyên nhân chính là nhiều hợp đồng lớn không được chốt đúng thời điểm dự kiến. Ông cho biết IBM đã đánh giá thấp tốc độ thay đổi trong hành vi chi tiêu của khách hàng và phản ứng chưa đủ nhanh.

Theo IBM, áp lực chủ yếu đến từ việc doanh nghiệp điều chỉnh lại thứ tự ưu tiên trong ngân sách công nghệ. Khách hàng tăng chi cho bộ nhớ, máy chủ và lưu trữ để kịp hoàn thiện hạ tầng AI trước nguy cơ giá tăng, từ đó ảnh hưởng tới quyết định mua dòng Z mainframe mới nhất và phần mềm vận hành đi kèm.

Công ty cho biết trong những tuần cuối của tháng 6, xu hướng mua sắm của khách hàng biến động mạnh hơn dự kiến. Nhiều doanh nghiệp đẩy sớm kế hoạch mua máy chủ, lưu trữ và bộ nhớ để bảo đảm nguồn cung, và tác động này đã phản ánh trực tiếp vào doanh thu mainframe. IBM cho rằng sự thay đổi này làm suy yếu doanh số của dòng Z mainframe mới cũng như nhu cầu đối với phần mềm liên quan.

Chi tiêu cho an ninh mạng cũng là một yếu tố đáng chú ý khác. IBM cho biết nhiều hợp đồng lớn bị trì hoãn do các lo ngại về an ninh gia tăng nhanh. Các nhà phân tích tại Barclays nhận định phát biểu này nhiều khả năng liên quan tới những quan ngại xoay quanh mô hình AI “Mythos” của Anthropic được công bố gần đây.

Theo nhóm phân tích, lo ngại ngày càng lớn về khả năng AI nhanh chóng phát hiện lỗ hổng phần mềm đang khiến doanh nghiệp đẩy nhanh đầu tư vào bảo mật, nhanh hơn so với nhiều dự án công nghệ khác.

Thị trường đã phản ứng gần như ngay lập tức. Cổ phiếu các công ty bộ nhớ đồng loạt đi lên, trong đó SK hynix tăng hơn 20% trên Nasdaq trong ngày 14/7. Nhóm an ninh mạng như CrowdStrike và Palo Alto Networks cũng tăng giá. Diễn biến này cho thấy hạ tầng AI và bảo mật đang trở thành ưu tiên đầu tư, trong khi các hệ thống doanh nghiệp truyền thống và một số mảng phần mềm bị lùi lại phía sau.

Một vấn đề mà thị trường tiếp tục theo dõi là liệu sự dịch chuyển ngân sách này chỉ mang tính tạm thời hay là thay đổi có tính cấu trúc. Trong ghi chú gửi nhà đầu tư, các nhà phân tích của BNP Paribas cho biết “chưa có dấu hiệu cho thấy xu hướng này đã hạ nhiệt”. IBM dự kiến sẽ làm rõ thêm triển vọng trong cuộc công bố kết quả kinh doanh vào ngày 22/7.

Dù vậy, không phải toàn bộ mảng phần mềm của IBM đều suy yếu. Barclays cho rằng nhiều khả năng khách hàng chỉ đang trì hoãn mua mainframe trong giai đoạn hấp thụ phần chi phí hạ tầng tăng lên. IBM cũng cho biết các mảng phần mềm khác nhìn chung vẫn ổn định, trong đó một số bộ phận, bao gồm Red Hat, còn ghi nhận tốc độ tăng trưởng doanh thu cao hơn.

Diễn biến lần này cho thấy làn sóng đầu tư AI không chỉ làm tăng nhu cầu công nghệ mà còn đang tái định hình cách doanh nghiệp phân bổ ngân sách. Thay vì mở rộng tổng chi tiêu, nhiều doanh nghiệp đang cơ cấu lại các khoản chi hiện có. Trong bối cảnh đó, bộ nhớ, máy chủ, lưu trữ và an ninh mạng là những mảng hưởng lợi, còn các hạ tầng truyền thống như mainframe phải cạnh tranh gay gắt hơn để giành ưu tiên trong cùng một ngân sách. Trường hợp của IBM cho thấy cơn sốt đầu tư AI không mang lại lợi ích đồng đều cho mọi công ty công nghệ.