Nvidia từng được xem là doanh nghiệp hưởng lợi lớn nhất từ làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo, nhưng trong vài tháng gần đây, cổ phiếu hãng chịu áp lực rõ rệt. Trong khi đó, dòng tiền trên thị trường không rời khỏi hạ tầng AI mà đang chuyển dần sang nhóm bộ nhớ, nơi HBM và DRAM trở thành điểm nghẽn mới của quá trình mở rộng trung tâm dữ liệu.

Ngày 9/7 (giờ địa phương), TechCrunch dẫn dữ liệu Bloomberg cho biết cổ phiếu Nvidia đã giảm 15% so với đỉnh thiết lập trong tháng 5. Dù doanh thu của hãng vẫn được dự báo tiếp tục tăng, mức định giá hiện đã thấp hơn trung bình của chỉ số S&P 500. Điều này đồng nghĩa nhà đầu tư đang trả ít hơn cho mỗi USD lợi nhuận kỳ vọng của Nvidia so với nhiều doanh nghiệp lớn khác tại Mỹ.

Ở chiều ngược lại, Micron, một trong những nhà sản xuất DRAM lớn, ghi nhận vốn hóa gần như tăng gấp ba trong cùng giai đoạn. Diễn biến này phản ánh sự dịch chuyển của dòng tiền đầu tư, khi bộ nhớ nổi lên như nút thắt mới trong cuộc đua xây dựng hạ tầng AI.

Với Nvidia, áp lực hiện nay càng đáng chú ý vì doanh nghiệp này vẫn sở hữu lợi thế công nghệ rất lớn. Hãng đã xây dựng CUDA, nền tảng lập trình giúp GPU trở thành hạ tầng cốt lõi của nghiên cứu AI, đồng thời duy trì tốc độ nâng cấp GPU vượt xa nhiều dự báo của thị trường. Thành công của Nvidia mang tính biểu tượng trong ngành bán dẫn, còn GPU vẫn được xem là một trong những sản phẩm công nghệ phức tạp nhất từng được phát triển.

Trong khi đó, câu chuyện của các hãng bộ nhớ đơn giản hơn nhiều. Chip nhớ băng thông cao HBM được thiết kế để trao đổi dữ liệu với bộ xử lý ở tốc độ tối đa và về bản chất đã được cải tiến dần trong khoảng 20 năm qua. Công nghệ không thay đổi đột biến, nhưng giá trị thương mại lại tăng vọt khi nhu cầu bộ nhớ cho trung tâm dữ liệu bùng nổ và nguồn cung mở rộng không theo kịp. Theo bài viết, giá một số sản phẩm bộ nhớ thậm chí đã tăng gấp 10 lần trong một năm qua.

Dữ liệu của Datatrack cho thấy giá DRAM giao ngay trên thị trường mở, tức mức giá mà người mua quy mô nhỏ có thể tiếp cận, đã tăng mạnh kể từ năm 2023. Điều này có thể khiến thị trường ngộ nhận rằng mùa hè năm 2025 xuất hiện một bước nhảy công nghệ lớn. Tuy nhiên, thực tế là toàn ngành đã đánh giá thấp nhu cầu bộ nhớ phục vụ cho làn sóng mở rộng trung tâm dữ liệu.

Ngược lại, số liệu từ Ornn, nền tảng giao dịch năng lực tính toán, cho thấy giá giao ngay theo giờ của Nvidia H100 đã đạt đỉnh khoảng 3,20 USD vào tháng 5 rồi giảm dần trong thời gian qua. Xu hướng này gần tương đồng với diễn biến cổ phiếu Nvidia, vốn suy yếu kể từ sau mốc đỉnh tháng 5. Xét về bản chất, giá trị của Nvidia gắn chặt với giá thuê năng lực tính toán, trong khi mức giá này đang đi xuống. Trong khi đó, giá trị của Micron và các doanh nghiệp bộ nhớ lại gắn với DRAM, mặt hàng vẫn tiếp tục tăng giá.

Lý giải chênh lệch này, Wayne Nelms, đồng sáng lập kiêm giám đốc công nghệ của Ornn, cho rằng yếu tố cốt lõi vẫn là cung - cầu. Theo ông, Google, Amazon, Microsoft và OpenAI đang lần lượt tung ra các bộ xử lý tùy biến nhằm giảm phụ thuộc vào Nvidia. Dù các con chip này chưa chắc vượt trội hơn sản phẩm mới nhất của Nvidia, chúng vẫn đủ sức kéo giá thuê năng lực tính toán đi xuống.

Wayne Nelms nhận định: “Ngày càng có nhiều hãng GPU và chip tăng tốc tham gia thị trường. Ai cũng muốn tự phát triển silicon, nhưng không ai tự làm DRAM”. Ông cho rằng nếu không xuất hiện đột phá công nghệ lớn ở HBM, không có thay đổi mạnh về cấu trúc cung - cầu hoặc không có tân binh bước vào thị trường bộ nhớ, xu hướng hiện nay nhiều khả năng sẽ còn tiếp diễn.

Với Nvidia, đây là hệ quả đến từ chính thành công của hãng. Sau khi chứng minh được giá trị của năng lực tính toán, công ty này đang đứng giữa một thị trường mà ngày càng nhiều đối thủ muốn tham gia. Trong lúc đó, các doanh nghiệp ít hào nhoáng hơn nhưng nắm giữ mắt xích khan hiếm hơn trong chuỗi hạ tầng AI lại âm thầm hưởng lợi.

Tựu trung, thị trường hạ tầng AI hiện đang đặt giá cao hơn cho sự khan hiếm của nguồn cung bộ nhớ, yếu tố hỗ trợ năng lực tính toán, thay vì bản thân sức mạnh tính toán. Hai biến số đáng theo dõi trong thời gian tới là liệu giá thuê năng lực tính toán có tiếp tục giảm khi nguồn cung GPU tăng và chip tự phát triển trở nên phổ biến hơn hay không; đồng thời liệu nguồn cung bộ nhớ, bao gồm HBM, có bắt kịp nhu cầu để làm suy yếu lợi thế giá hiện tại hay không. Trong bối cảnh đó, dòng vốn đầu tư vào hạ tầng AI nhiều khả năng sẽ tiếp tục chảy về khâu thiếu hụt nhất, qua đó kéo giãn diễn biến cổ phiếu giữa các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị này.