OpenAI đã chính thức phát hành GPT-5.6 Sol, mô hình AI chủ lực mới dành cho người dùng phổ thông, đồng thời công bố thêm hai dòng Terra và Luna. Cùng với sản phẩm mới, công ty cũng chuyển từ cách đặt tên theo số sang hệ Sol - Terra - Luna, cho thấy chiến lược mới tập trung vào cả hiệu năng lẫn giá thành.

Theo Decrypt ngày 9/7 (giờ địa phương), GPT-5.6 Sol đã kết thúc giai đoạn xem trước kéo dài khoảng hai tuần với phạm vi triển khai hạn chế để bước vào phát hành chính thức. Cùng thời điểm, OpenAI giới thiệu Terra ở phân khúc tầm trung và Luna ở phân khúc phổ thông.

Điểm đáng chú ý trong đợt công bố lần này là việc OpenAI tái cấu trúc danh mục mô hình. Thay vì tiếp tục sử dụng cách đánh số như GPT-5.5 hay GPT-5.6, hãng chuyển sang hệ tên gọi mới gồm Sol, Terra và Luna, tương ứng với các cấp hiệu năng khác nhau.

Trong đó, Sol là dòng có hiệu năng cao nhất và đóng vai trò mô hình chủ lực. Terra được định vị cho các nhu cầu sử dụng hằng ngày, với hiệu năng tương đương GPT-5.5 nhưng chi phí chỉ bằng khoảng một nửa. Luna là lựa chọn tối ưu chi phí cho phân khúc phổ thông.

OpenAI cũng áp dụng biểu giá phân tầng theo hiệu năng. Với Sol, giá là 5 USD cho mỗi 1 triệu token đầu vào và 30 USD cho mỗi 1 triệu token đầu ra. Với Luna, mức giá lần lượt là 1 USD và 6 USD.

Riêng Sol được bổ sung tùy chọn “Max Thinking”, cho phép kéo dài thời gian suy luận nhằm cải thiện khả năng xử lý các bài toán phức tạp. Công ty đồng thời giới thiệu chế độ “Ultra”, giúp phân tán công việc sang nhiều tác tử con.

Về hiệu năng, OpenAI công bố một loạt kết quả benchmark. Trên Terminal-Bench 2.1, bài kiểm tra năng lực thực thi tác vụ dựa trên dòng lệnh, Sol Ultra đạt 91,9%, trong khi bản Sol tiêu chuẩn đạt 88,8%.

Theo số liệu do OpenAI đưa ra, kết quả này cao hơn các mô hình cạnh tranh gồm Claude Mythos 5 với 88,0%, Claude Fable 5 với 84,3%, Claude Opus 4.8 với 78,9% của Anthropic và Gemini 3.1 Pro Preview của Google với 70,7%.

OpenAI cũng nhấn mạnh năng lực của Sol trong lĩnh vực an ninh mạng. Trên ExploitBench, bài đánh giá khả năng phát hiện và khai thác lỗ hổng phần mềm, Sol đạt mức hiệu năng tương đương bản Mythos Preview giới hạn của Anthropic, trong khi lượng token tiêu thụ chỉ bằng khoảng một phần ba, theo mô tả từ công ty.

Dù vậy, OpenAI cho biết trong các đánh giá an toàn nội bộ, mô hình này vẫn chưa đạt ngưỡng “cyber critical”.

Những phản hồi ban đầu từ người dùng nhìn chung khá tích cực. Theo Theo, nhà phát triển đồng thời là CEO của T3 Chat, đây là mô hình “đẳng cấp hàng đầu thế giới” về khả năng sử dụng máy tính và đã khắc phục nhiều vấn đề từng xuất hiện trên GPT-5.5.

Dan Shipper, đại diện nền tảng cộng tác AI Every, cũng công bố kết quả thử nghiệm kéo dài một tháng và nhận xét rằng “GPT-5.6 giống Porsche, còn Claude Fable 5 giống warp drive”. Theo ông, Sol cho thấy sự cân bằng tốt ở các tác vụ tri thức hằng ngày và lập trình.

Nhà nghiên cứu AI người Nhật Bản Daichi Konno cũng đánh giá GPT-5.6 đã cải thiện rõ rệt so với GPT-5.5 và khoảng cách với Claude Fable 5 hiện không còn dễ phân định. Tuy nhiên, ông cho rằng Anthropic vẫn nhỉnh hơn ở mảng viết, đồng thời chỉ ra rằng với các câu hỏi liên quan đến khoa học sự sống, cơ chế an toàn của mô hình chưa vận hành đủ hiệu quả.

Đợt ra mắt này diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh trên thị trường AI ngày càng nóng. Sol xuất hiện chỉ một ngày sau khi xAI công bố “Grok 4.5” và ngay sau thông báo về “Muse Spark 1.1” của Meta.

Trong khoảng một tuần trở lại đây, OpenAI, Anthropic, xAI và Meta liên tiếp tung ra các mô hình AI mới, đẩy cuộc đua AI tạo sinh thế hệ tiếp theo lên cao. Trong khi đó, Gemini 3 của Google, sau khi được công bố vào tháng 11/2025, đến nay vẫn chưa có mô hình chủ lực kế nhiệm.

Yếu tố giá cũng là điểm đáng chú ý. Claude Fable 5 của Anthropic có giá 10 USD cho mỗi 1 triệu token đầu vào và 50 USD cho mỗi 1 triệu token đầu ra, trong khi Grok 4.5 của xAI lần lượt ở mức 15 USD và 75 USD.

Trong khi đó, các mô hình Trung Quốc như DeepSeek V4 Pro có giá 1,74 USD cho đầu vào và 3,48 USD cho đầu ra, còn Xiaomi Mimo v2.5 Pro ở mức 1 USD và 5 USD, theo chiến lược giá rẻ. Sol vì vậy được đặt ở vị trí trung gian giữa hiệu năng cao và mức giá tương đối hợp lý.

OpenAI cho biết việc tái cấu trúc danh mục lần này nhằm xây dựng một hệ mô hình chủ lực mới có thể cân bằng giữa hiệu năng và chi phí. Tuy nhiên, trong bối cảnh các đối thủ liên tục tung ra thế hệ sản phẩm mới, khả năng Sol duy trì lợi thế trong cuộc đua mở rộng người dùng và thâm nhập doanh nghiệp sẽ tiếp tục là tâm điểm theo dõi của thị trường.