Ủy ban Thương mại Công bằng Hàn Quốc (KFTC) ngày 1/7 cho biết đã bắt đầu phiên điều trần liên quan đến cáo buộc Google lạm dụng vị thế thống lĩnh trên thị trường kho ứng dụng. Cơ quan này nghi ngờ Google đã sử dụng hợp đồng GVP để ràng buộc các hãng game, qua đó làm suy giảm cạnh tranh trên thị trường kho ứng dụng Android tại Hàn Quốc.

Theo KFTC, đối tượng bị điều tra gồm Google LLC (Mỹ), Google Asia Pacific Pte. Ltd. (Singapore) và Google Korea LLC. Ban thư ký của cơ quan này đã gửi báo cáo điều tra cho các bên liên quan, trong đó nêu hành vi bị nghi vi phạm, căn cứ pháp lý và kiến nghị biện pháp xử lý.

Vụ việc bắt nguồn từ đơn tố cáo do Liên minh Công dân vì Công lý Kinh tế, Hiệp hội Người dùng Game Hàn Quốc và Hiệp hội Người tiêu dùng Game Hàn Quốc nộp vào tháng 11/2024. Sau đó, KFTC tiến hành rà soát tài liệu tố tụng ở nước ngoài, kiểm tra thực địa và làm việc với các bên liên quan để hoàn tất báo cáo điều tra.

KFTC nhấn mạnh báo cáo này chỉ phản ánh nhận định của nhóm điều tra viên trong quá trình điều tra, không phải kết luận cuối cùng của ủy ban.

Tại họp báo cùng ngày, ông Jung Hee-eun, Cục trưởng Cục Giám sát thị trường thuộc KFTC, cho biết nhóm điều tra nhận định có dấu hiệu vi phạm Luật Thương mại công bằng.

Theo cơ quan này, hợp đồng GVP, viết tắt của Games/Google Velocity Program, còn được gọi là Project Hug, bắt đầu được ký từ năm 2019. Giai đoạn bị xem xét kéo dài từ tháng 7/2019 đến tháng 3/2026, tương đương khoảng 6 năm 9 tháng.

KFTC cho biết GVP được áp dụng với 22 công ty game có doanh thu cao trên nền tảng của Google, trong đó có Activision Blizzard King và Riot Games. Nhóm này gồm 5 doanh nghiệp Hàn Quốc là NC, Nexon, Netmarble, Pearl Abyss và Com2uS; 17 công ty còn lại là doanh nghiệp nước ngoài.

Theo mô tả của KFTC, cốt lõi của hợp đồng là điều khoản “tối huệ quốc”. Theo đó, nhà phát hành phải bảo đảm thời điểm ra mắt và điều kiện cung cấp dịch vụ trên Play Store có lợi hơn, hoặc ít nhất tương đương, so với các kho ứng dụng khác. Đổi lại, Google hỗ trợ chi phí sử dụng các dịch vụ cao cấp như Cloud, Ads và YouTube.

Giải thích thêm về điều kiện chất lượng, ông Jung cho biết Google yêu cầu các tính năng hoặc lợi ích trong ứng dụng trên Play Store phải tốt hơn hoặc tối thiểu ngang bằng phiên bản phát hành trên các kho ứng dụng đối thủ. Trong vụ việc này, “kho ứng dụng của Google” được xác định là Play Store, tách biệt với các nền tảng cạnh tranh như One Store.

KFTC đặc biệt lưu ý cơ chế hỗ trợ trong GVP được thiết kế theo hướng lũy tiến: doanh thu game trên Play Store càng cao, mức hỗ trợ từ Google càng lớn. Theo ông Jung, bản thân cơ chế lũy tiến không đương nhiên vi phạm pháp luật, nhưng khi gắn với điều khoản tối huệ quốc, nó có thể làm gia tăng tác động hạn chế cạnh tranh.

Nhóm điều tra cho rằng việc kết hợp điều khoản tối huệ quốc với cơ chế hỗ trợ lũy tiến đã làm suy giảm đáng kể động lực của các hãng game trong việc phát hành sản phẩm trên các kho ứng dụng cạnh tranh. Theo KFTC, điều này cản trở hoạt động kinh doanh của One Store và các đối thủ khác, đồng thời hạn chế cả khả năng các nhà phát hành tham gia những kho ứng dụng mới. Cơ quan này cũng cho rằng cơ chế đó trên thực tế đã tạo sức ép buộc các doanh nghiệp duy trì giao dịch độc quyền với Google.

KFTC ước tính doanh thu liên quan của thị trường kho ứng dụng Android tại Hàn Quốc chịu tác động từ hành vi bị điều tra là 9.21777 tỷ USD. Cơ quan này cho biết con số trên được tính dựa trên doanh thu trong nước, đồng thời nhấn mạnh thị phần của Google trên thị trường kho ứng dụng Android tại Hàn Quốc nhìn chung vượt 80%.

Theo đánh giá của nhóm điều tra, đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng, thuộc nhóm lạm dụng vị thế thống lĩnh theo Điều 5, Khoản 1 của Luật Thương mại công bằng. Hành vi bị xem xét bao gồm cản trở hoạt động kinh doanh của đối thủ và giao dịch kèm điều kiện mang tính loại trừ. Báo cáo điều tra vì vậy đề xuất áp dụng biện pháp khắc phục cùng với tiền phạt.

KFTC cho biết sau khi ủy ban xem xét vụ việc, mức phạt có thể lên tới 6% doanh thu liên quan. Theo cách tính hiện nay, mức trần có thể vào khoảng 849,6 tỷ won. Cơ quan này cũng cho biết tiền sử vi phạm có thể được tính là yếu tố tăng nặng, song quyết định cuối cùng về việc xử phạt và quy mô xử phạt sẽ chỉ được đưa ra sau phiên điều trần.

Về thủ tục, Google có quyền nộp ý kiến bằng văn bản trong vòng 8 tuần kể từ ngày nhận báo cáo điều tra. Công ty cũng được bảo đảm quyền bào chữa, bao gồm quyền xem, sao chụp chứng cứ và trực tiếp trình bày quan điểm. KFTC cho biết đây là vụ việc quan trọng nhằm khôi phục cạnh tranh thực chất trên thị trường kho ứng dụng, và dự kiến sẽ đưa ra quyết định cuối cùng tại một phiên họp toàn thể sau khi hoàn tất quy trình bảo đảm quyền bào chữa.

Liên quan đến trách nhiệm của các hãng game nhận hỗ trợ kinh tế từ GVP, ông Jung cho rằng với vị thế áp đảo của Google trong quan hệ với các nhà phát hành, việc từ chối khoản hỗ trợ này trên thực tế có thể rất khó khăn. Vì vậy, chỉ dựa trên việc nhận hỗ trợ kinh tế, rất khó kết luận các công ty game đã vi phạm Luật Thương mại công bằng.

Ông cũng nhấn mạnh đây không phải là cuộc điều tra về hành vi thông đồng, mà là vụ việc xoay quanh nghi vấn Google lạm dụng vị thế thống lĩnh.

Ở một diễn biến khác, KFTC cho biết vấn đề Google bị cho là ép buộc sử dụng phương thức thanh toán trong ứng dụng là vụ việc riêng. Do hành vi này thuộc phạm vi ưu tiên áp dụng của Luật Kinh doanh viễn thông, Ủy ban Truyền thông Hàn Quốc hiện là cơ quan phụ trách. KFTC cho biết sẽ tiếp tục phối hợp và theo dõi vụ việc cùng cơ quan này.

KFTC cũng khẳng định vụ điều tra hiện tại khác với vụ Google bị xử phạt năm 2023 liên quan đến hành vi nhằm vào One Store trong giai đoạn 2016-2018. Theo ông Jung, ở vụ trước, Google bị xác định hỗ trợ các doanh nghiệp với điều kiện không phát hành trên One Store. Còn trong vụ việc lần này, Google vẫn cho phép phát hành trên kho ứng dụng khác nhưng yêu cầu thời điểm ra mắt và điều kiện cung cấp dịch vụ ít nhất phải ngang bằng Play Store. Theo cách nhìn của KFTC, điều đó cho thấy Google đã chuyển sang một phương thức khác sau khi bị xử phạt vào năm 2023.