Áp lực bán khống đối với SpaceX đang gia tăng mạnh sau khi định giá của công ty này mất gần 30% chỉ trong vài ngày. Tỷ lệ bán khống đã tăng từ 8% lên 13% chỉ sau một phiên, cho thấy thị trường đang tạm thời chuyển sự chú ý từ triển vọng tăng trưởng dài hạn sang áp lực chi phí ngắn hạn.

Theo Cryptopolitan ngày 24/6 (giờ địa phương), định giá SpaceX đã giảm khoảng 30% chỉ vài ngày sau khi lập đỉnh vào đầu phiên 12/6.

Sau khi tăng lên 225,64 USD, định giá của SpaceX đã thổi bay khoảng 600 tỷ USD vốn hóa thị trường trong ba phiên gần nhất. Nếu đà giảm tiếp diễn, vốn hóa của SpaceX có thể lùi về khoảng 1.950 tỷ USD và lần đầu rơi xuống dưới mốc 2.000 tỷ USD.

Tâm lý đầu tư trên diện rộng cũng xấu đi. Cùng ngày, vốn hóa của các doanh nghiệp trong Nasdaq 100 được cho là có thể sụt hơn 1.000 tỷ USD khi nhóm công nghệ vốn hóa lớn và cổ phiếu bán dẫn suy yếu. Dù vậy, tốc độ gia tăng bán khống tại SpaceX vẫn nhanh hơn đáng kể so với nhiều cổ phiếu công nghệ lớn khác.

Dữ liệu từ Ortex Technologies cho thấy tỷ lệ bán khống của SpaceX tăng từ 8% ở phiên trước lên 13%, thậm chí có lúc chạm 14% đầu phiên. Peter Hillerberg, đồng sáng lập Ortex, cho rằng diễn biến này là tín hiệu rõ ràng cho thấy ngày càng nhiều nhà đầu tư đang đặt cược vào khả năng định giá tiếp tục đi xuống.

S3 Partners cũng ghi nhận xu hướng tương tự. Hiện có khoảng 40 triệu cổ phiếu SpaceX đang được bán khống, tương đương khoảng 5-7% lượng cổ phiếu có thể giao dịch.

Một trong những nguyên nhân được nhắc đến là điều kiện vay cổ phiếu đã thuận lợi hơn. Sam Pearson, người phụ trách nghiên cứu tại S3 Partners, cho biết khả năng tiếp cận nguồn cổ phiếu để bán khống hiện tốt hơn trước. Chi phí vay cổ phiếu theo năm hiện vào khoảng 0,60%, qua đó hạ thấp rào cản tham gia đối với các vị thế bán khống.

Ortex cũng ghi nhận chi phí vay quanh mức 1%. Trong khi đó, tỷ lệ sử dụng nguồn cho vay cổ phiếu đạt khoảng 39%, cho thấy dư địa cho các vị thế bán khống mới vẫn còn. So với nhóm cổ phiếu công nghệ lớn, các chỉ số này nổi bật hơn rõ rệt: tỷ lệ bán khống của Apple, Microsoft, Nvidia, Alphabet, Amazon, Meta và Tesla - nhóm Magnificent 7 - chủ yếu chỉ ở mức 1-3%, còn chi phí vay được cho là quanh 0,25-0,33%.

Trên thị trường phái sinh, nhà đầu tư cũng đang nghiêng về kịch bản tiêu cực hơn. Dữ liệu từ thị trường quyền chọn cho thấy xác suất định giá SpaceX giảm xuống dưới 130 USD vào giữa tháng 9 vào khoảng 40%. Với các hợp đồng đáo hạn từ tháng 7 đến tháng 9, số vị thế mở của quyền chọn bán (put) - công cụ hưởng lợi khi giá giảm - hiện gần gấp đôi quyền chọn mua (call). Steve Sosnick, chiến lược gia cấp cao tại Interactive Brokers, nhận định giao dịch quyền chọn đang dịch chuyển về trạng thái cân bằng hơn so với trước.

Tuy nhiên, bên bán khống vẫn đối mặt với rủi ro. Elon Musk từ lâu đã công khai chỉ trích hoạt động bán khống, và nếu dòng tiền mua mạnh từ cả tổ chức lẫn nhà đầu tư cá nhân quay trở lại, các vị thế này có thể chịu thua lỗ lớn.

Làn sóng bán khống gần đây cho thấy cách thị trường nhìn nhận SpaceX đang thay đổi. Nhà đầu tư bắt đầu đặt trọng tâm nhiều hơn vào quy mô đầu tư lớn và áp lực chi phí hiện tại, thay vì chỉ dựa vào câu chuyện tăng trưởng dài hạn mà Musk theo đuổi. Theo đó, SpaceX cũng đang có xu hướng được định giá gần hơn với một doanh nghiệp công nghiệp cần vốn đầu tư khổng lồ, thay vì một công ty phần mềm tăng trưởng cao.

Diễn biến định giá trong thời gian tới được cho là sẽ phụ thuộc vào việc kỳ vọng tăng trưởng có phục hồi hay lo ngại về chi phí tiếp tục lấn át thị trường.