Cựu giám đốc công nghệ của Ripple, David Schwartz, cho rằng tranh luận về khả năng triển khai staking trên XRPL nên bắt đầu từ một câu hỏi cốt lõi: ai là người thực sự kiểm soát tài sản sau khi staking. Theo ông, đây không chỉ là bài toán bổ sung tính năng cho XRPL, mà còn liên quan trực tiếp đến mô hình phần thưởng và cách lưu ký XRP.

Theo U.Today ngày 22/6 (giờ địa phương), quan điểm của Schwartz được nhắc lại sau khi cộng đồng chia sẻ lại một câu hỏi trong video sự kiện XRP Apex 2025. Nội dung câu hỏi xoay quanh việc khi nào, hoặc liệu có thể, staking XRP trực tiếp trên XRPL để hưởng lợi từ phí giao dịch của mạng hay không.

Thay vì đề cập đến lộ trình triển khai hay tính khả thi của tính năng này, Schwartz đáp lại bằng một câu hỏi: “Bạn muốn tự làm ngân hàng của mình, hay muốn người khác trả tiền để bạn làm ngân hàng cho họ?”.

Hiện XRPL chưa hỗ trợ staking gốc. Phát biểu của Schwartz vì thế được hiểu là nhấn mạnh rủi ro hoặc sự đánh đổi về quyền kiểm soát tài sản trong quá trình staking, nhất là khi XRP không còn nằm hoàn toàn trong ví cá nhân mà có thể liên quan đến một bên trung gian. Tuy nhiên, ông không giải thích thêm chi tiết về hàm ý cụ thể của phát biểu này.

Bối cảnh của tranh luận nằm ở chính cơ chế đồng thuận của XRPL. Trên nhiều blockchain khác, staking là công cụ để gắn lợi ích kinh tế giữa validator và người nắm giữ token. Nhưng XRPL không vận hành theo mô hình bằng chứng cổ phần (PoS) như Ethereum. Mạng này sử dụng cơ chế đồng thuận riêng, đặt trọng tâm vào độ tin cậy và tính ổn định, thay vì khuyến khích tài chính trực tiếp cho validator.

Điều đó cũng khiến việc đưa staking gốc vào XRPL trở nên phức tạp hơn về cả kỹ thuật lẫn kinh tế. Để hình thành một mô hình staking dựa trên XRP, mạng cần có nguồn phần thưởng cũng như cơ chế phân phối rõ ràng. Trong khi đó, phí giao dịch trên XRPL hiện không được trả cho validator hay người nắm giữ token, mà bị đốt. Thiết kế này nhằm duy trì cơ chế giảm phát cho nguồn cung và tối ưu hiệu quả vận hành của mạng. Với cách xử lý phí như hiện nay, việc tạo ra nguồn lợi suất trực tiếp cho staking là không đơn giản.

Dù vậy, thị trường vẫn xuất hiện các mô hình tạo lợi suất dựa trên XRP thông qua dịch vụ bên ngoài. Uphold, Flare, Doppler Finance, Axelar cùng một số sàn giao dịch và giao thức tài chính phi tập trung đang vận hành hoặc thử nghiệm các chương trình liên quan đến staking và lợi suất XRP. Tuy nhiên, đây không phải là tính năng gốc của XRPL, mà là những lớp dịch vụ được xây dựng bên ngoài mạng.

Từ góc nhìn đó, phát biểu của Schwartz cho thấy nhu cầu staking trong cộng đồng XRP không chỉ dừng ở câu hỏi liệu XRPL có bổ sung tính năng mới hay không. Vấn đề còn nằm ở triết lý thiết kế của mạng, cơ chế tạo phần thưởng và quyền kiểm soát tài sản của người dùng. Nói cách khác, nếu muốn đưa staking gốc lên XRPL, mạng sẽ phải giải quyết đồng thời cả bài toán lợi ích kinh tế lẫn cấu trúc lưu ký tài sản.