Đồng won vẫn chưa phục hồi rõ rệt dù thị trường chứng khoán Hàn Quốc đi lên mạnh và cán cân vãng lai lập mức thặng dư kỷ lục. Theo Financial Times, nguyên nhân không chỉ đến từ rủi ro địa chính trị mà còn nằm ở yếu tố cấu trúc: lượng USD mà ngành bán dẫn tạo ra đang ở lại nước ngoài thay vì quay về thị trường nội địa.

Tỷ giá won/USD đã biến động mạnh từ đầu năm. Giai đoạn đầu năm, tỷ giá tăng vọt do bất định liên quan đến chính sách thuế quan. Sau đó, vào mùa xuân, tỷ giá lùi về 1.473 won nhờ kỳ vọng Mỹ và Iran ngừng bắn. Tuy nhiên, đến ngày 5/6, rủi ro tại Trung Đông bùng lên trở lại, kéo tỷ giá lên mức cao nhất năm là 1.562 won. Sau đó, ngày 18/6, thông tin Mỹ và Iran ký biên bản ghi nhớ nhằm chấm dứt xung đột đã khiến tỷ giá hạ về quanh 1.530 won.

Điều đáng chú ý là đồng won vẫn giao dịch quanh vùng từng xuất hiện trong các giai đoạn khủng hoảng, dù KOSPI lần đầu vượt mốc 9.000 điểm và cán cân vãng lai của Hàn Quốc đạt mức cao nhất từ trước đến nay. Financial Times gần đây gọi diễn biến này là một “bí ẩn”. Theo tờ báo, ngay cả khi đã tính đến các biến số như căng thẳng Trung Đông hay giá dầu tăng mạnh, vẫn khó lý giải vì sao Hàn Quốc, quốc gia hưởng lợi lớn từ làn sóng bùng nổ nhu cầu bán dẫn, lại duy trì tỷ giá ở mức tương đương thời kỳ khủng hoảng ngoại hối.

Financial Times cho rằng nguyên nhân chủ yếu mang tính cấu trúc. Samsung Electronics và SK hynix thu về lượng lớn USD từ xuất khẩu bán dẫn, nhưng khác với trước đây, số ngoại tệ này ngày càng được dùng cho các khoản tái đầu tư ở nước ngoài, như xây dựng trung tâm dữ liệu tại Mỹ, tăng chi cho R&D ở nước ngoài và thực hiện các thương vụ M&A. Vì vậy, USD không quay trở lại Hàn Quốc như trước. Financial Times gọi hiện tượng này là “USD từ DRAM”, tương tự khái niệm “petrodollar” ở các nước xuất khẩu dầu mỏ.

Một yếu tố khác là dòng tiền đầu tư ra nước ngoài của nhà đầu tư Hàn Quốc tiếp tục gia tăng. Nhóm nhà đầu tư cá nhân Hàn Quốc thường xuyên mua cổ phiếu Mỹ, cùng với xu hướng mở rộng đầu tư ra nước ngoài của các tổ chức như Quỹ hưu trí quốc gia Hàn Quốc (NPS), đã làm tăng thêm nhu cầu nắm giữ USD.

Áp lực cũng đến từ dòng vốn ngoại rút khỏi thị trường chứng khoán Hàn Quốc. Gần đây, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng liên tiếp 20 phiên, với tổng giá trị lên tới 70 nghìn tỷ won. Bên cạnh đó, lãi suất cơ bản của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) hiện ở mức 2,50%, thấp hơn Mỹ hơn 1 điểm phần trăm, càng làm gia tăng xu hướng dịch chuyển vốn sang USD.

Trước diễn biến này, nhà chức trách Hàn Quốc đã triển khai một số biện pháp phòng vệ. NPS đang thực hiện phòng hộ tỷ giá thông qua bán kỳ hạn USD với quy mô khoảng 54 tỷ USD. Trong khi đó, chính phủ nâng trần phát hành trái phiếu bình ổn ngoại hối lên gấp ba lần.

Theo giới chuyên gia, vùng 1.400-1.500 won/USD có thể trở thành trạng thái “bình thường mới” trong thời gian tới. Dù vậy, thị trường vẫn cần theo dõi thêm hai biến số chính là áp lực tăng tỷ giá trong giai đoạn tháng 7-8 và kỳ vọng hạ lãi suất trong nửa cuối năm.

Liên quan đến triển vọng của đồng won, Brad Setser, nghiên cứu viên cao cấp tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ (CFR), bày tỏ quan điểm tương đối lạc quan trên tài khoản X cá nhân. Ông cho rằng dù đồng won suy yếu trong thời gian gần đây, nền tảng kinh tế Hàn Quốc vẫn khá vững nhờ thặng dư thương mại lớn và mức nợ tài khóa tương đối thấp. Theo ông, những yếu tố này có thể hỗ trợ khả năng phòng vệ của đồng won trong dài hạn.