Các ngân hàng lớn tại Mỹ đang thúc đẩy nới lỏng các quy định vốn được siết chặt sau khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008, với lập luận rằng khung Basel mới có thể làm suy giảm thanh khoản trên thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ. Diễn biến này không chỉ ảnh hưởng đến hệ thống tài chính truyền thống mà còn có thể lan sang thị trường crypto thông qua thay đổi về thanh khoản và khẩu vị rủi ro.

Theo CryptoPolitan ngày 18/6 giờ địa phương, 8 ngân hàng lớn của Mỹ trong văn bản góp ý gửi cơ quan quản lý cho biết bộ quy định vốn Basel III mới có thể khiến yêu cầu vốn đối với mảng giao dịch tăng từ 30% lên tối đa 89%.

Tâm điểm tranh cãi nằm ở cách áp dụng hệ số rủi ro với thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ. Các ngân hàng cho rằng dự thảo hiện nay sẽ làm tăng đáng kể gánh nặng vốn đối với các tổ chức trung gian giao dịch trái phiếu, từ đó bào mòn thanh khoản thị trường.

Trái phiếu Kho bạc Mỹ là tài sản an toàn và là tài sản đảm bảo cốt lõi của hệ thống tài chính toàn cầu. Nếu hoạt động giao dịch bị thu hẹp, chi phí đi vay có thể tăng lên, đồng thời biến động thị trường cũng dễ mở rộng. Ngành ngân hàng dẫn lại giai đoạn hỗn loạn trên thị trường trái phiếu đầu thời kỳ Covid-19 năm 2020 và cuộc khủng hoảng ngân hàng khu vực tại Mỹ năm 2023, khi vai trò tạo lập thị trường của các ngân hàng suy yếu đã khiến thanh khoản biến động mạnh.

Giới chức Mỹ cũng phần nào thừa nhận nhu cầu điều chỉnh. Phó chủ tịch Fed Michelle Bowman đã xem xét phương án sửa đổi tỷ lệ đòn bẩy bổ sung tăng cường (SLR) cùng gói hoàn thiện Basel III.

Chủ tịch Fed Jerome Powell cũng từng đề cập trong một phát biểu công khai năm ngoái rằng việc các ngân hàng nắm giữ lượng lớn trái phiếu Kho bạc và dự trữ đã khiến quy định về tỷ lệ đòn bẩy hiện hành trở thành ràng buộc chặt hơn dự kiến.

Theo bà Bowman, các chuẩn mực hiện tại đang làm méo mó việc phân bổ vốn và cần được điều chỉnh để các ngân hàng lớn sử dụng vốn hiệu quả hơn trên toàn hệ thống, bao gồm cả các đơn vị broker-dealer trực thuộc. Từ tháng 3 năm nay, Fed, Văn phòng Kiểm soát Tiền tệ (OCC) và Tổng công ty Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang (FDIC) đã khởi động quy trình lấy ý kiến chung về hiện đại hóa quy định vốn và hiện vẫn tiếp tục tiếp nhận ý kiến từ ngành.

Dù vậy, các kiến nghị mới nhất từ Phố Wall cho thấy các ngân hàng muốn mức nới lỏng mạnh hơn so với phương án mà cơ quan quản lý đang cân nhắc.

Thị trường hiện theo dõi sát việc nới quy định vốn có thể mở rộng dư địa cho vay của hệ thống ngân hàng đến đâu. Morgan Stanley ước tính nếu toàn bộ các thay đổi liên quan được phản ánh, hệ thống ngân hàng Mỹ có thể có thêm tối đa 1.000 tỷ USD năng lực sử dụng vốn bổ sung.

Nguồn lực này có thể được phân bổ cho các khoản vay mới đối với doanh nghiệp và hộ gia đình, nhưng cũng có thể được dùng để mua lại cổ phiếu quỹ, tăng cổ tức hoặc phục vụ hoạt động M&A.

Tranh luận về Basel III không chỉ diễn ra tại Mỹ. Ủy ban châu Âu (EC) và Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) đã lùi thời điểm triển khai Basel III sau khi cân nhắc các cuộc thảo luận tại Mỹ. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cũng đang xem xét hướng đơn giản hóa khung quy định nhưng vẫn giữ nguyên yêu cầu vốn.

Nhật Bản cũng duy trì lập trường thận trọng và chờ quyết định cuối cùng từ Mỹ. Theo các chuyên gia, nếu gánh nặng vốn đối với các ngân hàng lớn của Mỹ thực sự giảm xuống, nhiều quốc gia khác cũng có thể cân nhắc điều chỉnh theo hướng tương tự để bảo vệ năng lực cạnh tranh của các định chế tài chính trong nước.

Thị trường crypto cũng có thể chịu tác động gián tiếp. Khi quy định vốn ngân hàng được nới lỏng, thanh khoản của toàn hệ thống tài chính có thể cải thiện, qua đó hỗ trợ tâm lý đầu tư vào các tài sản rủi ro.

Một nghiên cứu của Fed Chicago cho thấy các cú sốc nới lỏng chính sách tiền tệ thường đi kèm xu hướng tăng về giá và khối lượng giao dịch Bitcoin. Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cũng nhận định trong báo cáo công bố năm ngoái rằng biến động thanh khoản toàn cầu là một trong những biến số then chốt chi phối lợi suất và dòng tiền trên thị trường crypto.

Phân khúc stablecoin cũng được dự báo chịu ảnh hưởng gián tiếp. Các nhà phát hành lớn như Tether với USDT và Circle với USDC đang phân bổ một phần đáng kể dự trữ vào trái phiếu Kho bạc Mỹ ngắn hạn. Vì vậy, nếu thanh khoản trên thị trường trái phiếu được cải thiện, mức độ ổn định trong vận hành tài sản đảm bảo cũng có thể tăng theo.

Giới quan sát cho rằng mức độ chấp nhận của cơ quan quản lý đối với các đề xuất từ Phố Wall sẽ trở thành biến số quan trọng với toàn bộ thị trường tài chính. Nếu phương án cải cách quy định vốn cuối cùng của Mỹ dẫn tới nới lỏng trên diện rộng, tác động có thể lan sang dư địa cho vay của ngân hàng, thanh khoản trái phiếu Kho bạc Mỹ và cả tâm lý đầu tư vào tài sản rủi ro. Thị trường hiện tập trung theo dõi kết quả lấy ý kiến và quyết định cuối cùng từ nhà chức trách.