Pháp đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang mật mã kháng lượng tử để chuẩn bị cho kỷ nguyên điện toán lượng tử. Từ năm 2027, nước này sẽ ngừng chứng nhận các sản phẩm bảo mật chưa áp dụng PQC, đồng thời hướng tới mục tiêu trước năm 2030, các cơ quan nhà nước và đơn vị vận hành hạ tầng trọng yếu chỉ triển khai giải pháp kháng lượng tử.

Theo Decrypt ngày 18/6, Cơ quan An ninh mạng Pháp (ANSSI) mới đây đã công bố lộ trình chuyển đổi sang mật mã kháng lượng tử và cho biết từ năm 2027 sẽ không còn cấp chứng nhận cho các sản phẩm bảo mật vẫn sử dụng các thuật toán mật mã hiện hành.

Trên thực tế, chứng nhận của ANSSI gần như là điều kiện bắt buộc khi cơ quan nhà nước Pháp và các đơn vị vận hành hạ tầng trọng yếu lựa chọn, triển khai sản phẩm. Vì vậy, động thái này được xem là bước đi nhằm từng bước loại bỏ các hệ mật mã khóa công khai đang được sử dụng phổ biến.

Quyết định trên cũng cho thấy Pháp muốn chủ động thay thế nền tảng mật mã đang được triển khai trong mạng lưới cơ quan công quyền và hạ tầng trọng yếu quốc gia.

Phát biểu tại sự kiện France Quantum gần đây, Chánh văn phòng ANSSI Sami Souissi nhấn mạnh việc ứng phó với điện toán lượng tử không chỉ là bài toán nâng cấp công nghệ. Theo ông, đây còn là vấn đề liên quan đến quản trị, chiến lược công nghiệp, quy định và chủ quyền số.

Bối cảnh của quyết định này xuất phát từ lo ngại về “Q-Day” - thời điểm xuất hiện máy tính lượng tử đủ khả năng phá vỡ các hệ mật mã khóa công khai đang được dùng rộng rãi. Giới an ninh mạng cảnh báo rằng ngay cả khi điều đó chưa xảy ra, tin tặc vẫn có thể áp dụng chiến lược “thu thập trước, giải mã sau” (Harvest Now, Decrypt Later), tức thu gom dữ liệu đã mã hóa từ bây giờ để chờ giải mã trong tương lai.

Khi đó, những dữ liệu hiện được coi là an toàn như thông tin tài chính, dữ liệu doanh nghiệp và cả bí mật quốc gia có thể đối mặt nguy cơ bị lộ. Vì vậy, nhiều quốc gia và doanh nghiệp đang thúc đẩy quá trình chuyển đổi hệ mật mã trước khi Q-Day thực sự đến.

Rủi ro từ máy tính lượng tử cũng có thể tác động trực tiếp đến lĩnh vực tiền mã hóa. Phần lớn blockchain, trong đó có Bitcoin và Ethereum, đều dựa vào mật mã khóa công khai để xác thực chữ ký giao dịch và bảo vệ ví.

Nếu máy tính lượng tử đạt đủ năng lực giải mã, một số ví và cấu trúc bảo mật của mạng lưới có thể bị ảnh hưởng.

Dự án nghiên cứu điện toán lượng tử Project Eleven dự báo máy tính lượng tử đạt ngưỡng đủ sức đe dọa các hệ mật mã hiện nay có thể xuất hiện sớm nhất vào khoảng năm 2030. Theo phân tích của dự án, trong kịch bản đó, khoảng 7 triệu Bitcoin có thể rơi vào vùng rủi ro.

Trước đó, nhiều dự án và doanh nghiệp blockchain đã bắt đầu tăng tốc ứng phó. Đầu năm nay, Ethereum Foundation (EF) đã thành lập nhóm chuyên trách về an ninh hậu lượng tử và xem đây là một trong những trọng tâm nghiên cứu.

Hội đồng tư vấn lượng tử của Coinbase gần đây cũng kêu gọi các nhà phát triển blockchain sớm xây dựng kế hoạch chuyển đổi sang mật mã kháng lượng tử.

Tổ chức này đồng thời nhấn mạnh cần sớm có thảo luận chính sách về cách xử lý các đồng tiền không chuyển sang hệ kháng lượng tử trong tương lai. Trong khi đó, Stellar Development Foundation (SDF) vừa công bố lộ trình ba giai đoạn nhằm đưa mạng lưới Stellar (XLM) sang trạng thái kháng lượng tử, trong đó có nâng cấp giao thức để bổ sung người ký kháng lượng tử mà không cần thay đổi địa chỉ hiện có.

Dù vậy, giới chuyên môn cho rằng cần phân biệt giữa việc rủi ro từ máy tính lượng tử đang gia tăng với nhận định rằng một cuộc khủng hoảng đã cận kề. CEO Boundless Shiv Shankar nhận định rủi ro là có thật và đang tăng lên, nhưng đây là diễn biến đã được dự báo từ trước, nên không cần hoảng loạn.

Ông cũng cho biết các viện nghiên cứu và chuyên gia mật mã trên toàn cầu đã phát triển công nghệ ứng phó từ nhiều năm nay.

Các tập đoàn công nghệ lớn cũng đang cụ thể hóa lộ trình chuyển đổi. Tháng 3 năm nay, Google công bố mục tiêu chuyển các hệ thống cốt lõi sang hệ mật mã hậu lượng tử trước năm 2029.

Giới quan sát đánh giá động thái của Pháp không chỉ đơn thuần là một chính sách bảo mật, mà còn là ví dụ cho cách một quốc gia chủ động chuẩn bị cho thời đại lượng tử. Theo đó, quyết định này có thể trở thành chất xúc tác để lĩnh vực blockchain và tiền mã hóa mở rộng thảo luận, không chỉ về giải pháp kỹ thuật mà còn về mô hình vận hành, quy định và cách thức dịch chuyển tài sản.