SpaceX đã hoàn tất thương vụ IPO lớn nhất lịch sử với số tiền huy động 75 tỷ USD, đồng thời chính thức niêm yết trên Nasdaq. Sau màn ra mắt bùng nổ, giới đầu tư đang tập trung vào 5 yếu tố chính có thể chi phối diễn biến cổ phiếu và định giá doanh nghiệp trong thời gian tới, gồm quyền kiểm soát của Elon Musk, tình trạng thua lỗ, vai trò của Starlink, các hợp đồng AI quy mô lớn và rủi ro pha loãng.

Ngày 15/6 theo giờ địa phương, TechCrunch cho biết SpaceX chào bán 555,6 triệu cổ phiếu với giá 135 USD/cổ phiếu. Sau thương vụ, tài sản của Elon Musk vượt 1.000 tỷ USD, đưa ông trở thành tỷ phú nghìn tỷ USD đầu tiên trên thế giới.

Cổ phiếu SpaceX tăng mạnh ngay sau khi lên sàn. Mã này mở cửa ở mức 150 USD, cao hơn 11% so với giá chào bán, có lúc tăng tới 30% trong phiên và đóng cửa ở 160,95 USD, tương đương mức tăng 19%. Trong phiên giao dịch đầu tiên, giá có thời điểm lên 186,15 USD và duy trì đà tăng hơn 15%. Robinhood cho biết chỉ vài giờ sau khi SpaceX niêm yết, nền tảng này đã ghi nhận lưu lượng truy cập ở mức kỷ lục.

Một trong những điểm thị trường chú ý nhất là cấu trúc quản trị sau IPO. Theo bản cáo bạch S-1 nộp cho cơ quan quản lý, Musk nắm khoảng 85,1% quyền biểu quyết, đồng nghĩa quyền kiểm soát công ty về cơ bản vẫn tập trung vào ông ngay cả sau khi niêm yết. Khi cổ phiếu tăng mạnh, Musk đăng trên X, mạng xã hội trước đây là Twitter, rằng ông “yêu nhân viên SpaceX đến mức không lời nào diễn tả nổi”.

Thương vụ này cũng mang lại nguồn thu phí đáng kể cho các ngân hàng đầu tư. Wall Street Journal cho biết tổng phí ước khoảng 500 triệu USD, đồng thời có thể kéo theo các khoản thưởng lớn cho nội bộ và nhân viên. New York Times ước tính khoảng 4.400 nhân viên SpaceX có thể gia nhập nhóm triệu phú sau IPO.

Dù vậy, bài toán tài chính vẫn là rủi ro lớn. SpaceX ghi nhận doanh thu hơn 18 tỷ USD trong năm 2025 nhưng lỗ ròng 4,9 tỷ USD. Lỗ lũy kế kể từ khi thành lập đã vượt 37 tỷ USD. Tăng trưởng hiện vẫn được kỳ vọng chủ yếu từ dịch vụ Internet vệ tinh Starlink, song nhà đầu tư sẽ phải theo dõi sát khả năng cải thiện lợi nhuận trong bối cảnh công ty còn thua lỗ lớn.

Các hợp đồng lớn được ký trước IPO cũng đang thu hút sự quan tâm của thị trường. Để cải thiện tình hình tài chính, SpaceX đã liên tiếp ký các hợp đồng cung cấp năng lực tính toán. Theo đó, Anthropic sẽ trả 1,25 tỷ USD mỗi tháng, còn Google trả 920 triệu USD mỗi tháng cho SpaceX. Google cho biết đây là thỏa thuận ngắn hạn nhằm đáp ứng nhu cầu đối với các sản phẩm trí tuệ nhân tạo vừa ra mắt.

Về triển vọng tăng trưởng, Starship và AI được xem là hai trụ cột đáng chú ý. Trong hồ sơ niêm yết, ngoài cơ cấu doanh thu hiện tại dựa vào Starlink, SpaceX còn đề cập đến cơ hội từ khả năng tái sử dụng Starship và các mảng kinh doanh liên quan đến xAI. Tuy nhiên, lộ trình tái sử dụng Starship vẫn chưa rõ ràng, trong khi khả năng sớm thu hẹp khoản lỗ lớn vẫn còn là dấu hỏi.

Hồ sơ niêm yết cũng bổ sung cảnh báo về rủi ro pha loãng trong tương lai. Động thái này cho thấy công ty vẫn để ngỏ khả năng huy động thêm vốn hoặc điều chỉnh cấu trúc sở hữu sau khi lên sàn.

Ngoài ra, khả năng sáp nhập với Tesla cũng là chủ đề được thị trường theo dõi. Trả lời CNBC ngày 12/6, Giám đốc vận hành SpaceX Gwynne Shotwell nói rằng “việc SpaceX và Tesla sáp nhập có thể khiến cuộc sống của Musk dễ chịu hơn đôi chút”. Phát biểu này ngay lập tức làm dấy lên thêm dự báo về khả năng kết hợp giữa hai công ty.

Nhìn chung, thương vụ IPO của SpaceX không chỉ lập kỷ lục về quy mô huy động. Sau cơn sốt ngày chào sàn, diễn biến cổ phiếu trong thời gian tới nhiều khả năng sẽ phụ thuộc vào mức độ tập trung quyền lực vào Elon Musk, hiệu quả kinh doanh của Starlink, tiến độ hiện thực hóa cơ hội từ Starship và AI, cùng nguy cơ pha loãng và các đồn đoán liên quan đến Tesla.