SpaceX tăng gần 19% trong phiên giao dịch đầu tiên trên Nasdaq, nhưng diễn biến tại Hàn Quốc lại đi theo chiều ngược lại. Hàng loạt ETF vũ trụ và cổ phiếu liên quan đến SpaceX đồng loạt giảm mạnh sau khi Mirae Asset Securities, công ty chứng khoán nội địa duy nhất tham gia liên danh bảo lãnh IPO của SpaceX, không được phân bổ cổ phiếu cho kế hoạch chào bán tại Hàn Quốc.

Theo giới tài chính ngày 15/6, SpaceX niêm yết trên Nasdaq vào ngày 12/6 theo giờ địa phương và chốt phiên giao dịch đầu tiên ở khoảng 160 USD, tăng gần 19% so với giá chào bán 135 USD. Có thời điểm trong phiên, cổ phiếu vọt lên vùng 176 USD, đưa vốn hóa thị trường vượt mốc 2.000 tỷ USD.

Trái với đà tăng của SpaceX tại Mỹ, nhóm ETF chủ đề vũ trụ trên thị trường Hàn Quốc đồng loạt suy yếu. Chốt phiên, TIGER Mỹ Công nghệ Vũ trụ giảm 12,02%, ACE Mỹ Công nghệ Vũ trụ Active mất 11,00%, SOL Mỹ Hàng không Vũ trụ TOP10 giảm 10,25% và KODEX Mỹ Hàng không Vũ trụ lùi 8,05%.

Một số quỹ khác cũng đi xuống, gồm 1Q Mỹ Hàng không Vũ trụ Tech giảm 4,85%, PLUS Hàng không Vũ trụ giảm 2,37%, WON Mỹ Hàng không Vũ trụ & Quốc phòng giảm 1,85% và TIME Công nghệ Vũ trụ Toàn cầu & Quốc phòng Active giảm 1,32%.

Cùng thời điểm, 12 trong số 14 cổ phiếu được xếp vào nhóm chủ đề SpaceX cũng giảm giá. Mirae Asset Venture Investment mất 20,75%, Kenkorea Aerospace giảm 12,56%, HVM giảm 10,06%, Aju IB Investment giảm 6,33%, Nanoteam giảm 6,35% và YJ Link giảm 6,08%. Cổ phiếu Mirae Asset Securities cũng lùi 1,34%.

Đáng chú ý, dù KOSPI có lúc tăng hơn 5% trong phiên và kích hoạt cơ chế sidecar mua, cho thấy khẩu vị rủi ro trên toàn thị trường đang cải thiện, nhóm cổ phiếu và ETF liên quan đến vũ trụ vẫn giảm sâu. Nguyên nhân chính được cho là kỳ vọng tiếp cận cổ phiếu IPO SpaceX đã không thành hiện thực, làm tâm lý nhà đầu tư suy yếu nhanh chóng.

Tâm điểm của đợt điều chỉnh nằm ở kế hoạch đưa cổ phiếu SpaceX vào danh mục ETF với mức giá IPO. Trước đó, một số công ty quản lý quỹ được cho là đã lên phương án mua cổ phiếu SpaceX thông qua Mirae Asset Securities để bổ sung vào danh mục quỹ.

Tuy nhiên, sau khi Goldman Sachs, đơn vị đồng bảo lãnh chính, không phân bổ phần cổ phiếu dự kiến dành cho thị trường Hàn Quốc của Mirae Asset Securities, các bên buộc phải chuyển sang phương án mua trên sàn sau khi niêm yết. Điều này đồng nghĩa với việc phải mua ở mức giá thị trường cao hơn giá chào bán, làm thu hẹp phần lợi nhuận kỳ vọng sau niêm yết.

Kế hoạch để nhà đầu tư cá nhân tại Hàn Quốc tham gia mua IPO ban đầu cũng không thể triển khai vì vướng thủ tục. Sau đó, Mirae Asset Securities tiếp nhận đăng ký theo hình thức phát hành riêng lẻ dành cho nhà đầu tư chuyên nghiệp và tổ chức, nhưng cuối cùng lượng cổ phiếu này cũng không được phân bổ. Nhà đầu tư đã được hoàn lại tiền ký quỹ, song những người đổi sang USD để tham gia có thể vẫn chịu rủi ro tỷ giá và chi phí đổi ngoại tệ.

Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc cũng đã vào cuộc. Cơ quan này nâng mức rà soát liên quan đến hoạt động đăng ký mua IPO SpaceX tại Mirae Asset Securities lên thành kiểm tra chính thức, đồng thời xem xét nguyên nhân không được phân bổ cổ phiếu và quy trình bảo vệ nhà đầu tư.

Nội dung kiểm tra bao gồm việc công ty có thông tin đầy đủ từ trước về khả năng không được phân bổ hay không, có dấu hiệu tiếp thị quá mức hay không, cũng như khả năng phát sinh thiệt hại đối với nhà đầu tư như phí đổi ngoại tệ và lỗ do chênh lệch tỷ giá.

Ngoài ra, việc một đơn vị trong Mirae Asset Group tham gia đăng ký riêng tại Mỹ với tư cách nhà đầu tư tổ chức và nhận được một phần phân bổ cũng làm dấy lên tranh cãi. Dù cấu trúc đầu tư của số cổ phiếu này khác với lượng dự kiến bán tại Hàn Quốc, nhà đầu tư trong nước vẫn có thể cảm nhận rằng khách hàng không được phân bổ, trong khi một công ty cùng hệ thống lại có cổ phiếu.

Giới trong ngành cho rằng đây không chỉ là vấn đề không giành được lượng cổ phiếu IPO như kỳ vọng, mà còn là dịp để xem xét lại khả năng tiếp cận các thương vụ IPO lớn ở nước ngoài và cách thức công bố thông tin cho nhà đầu tư.

SpaceX có một phiên chào sàn thành công, nhưng với nhà đầu tư Hàn Quốc, sự kiện này lại làm lung lay kỳ vọng trên cả ba phương diện: tham gia mua IPO, đưa cổ phiếu vào ETF và đầu tư vào nhóm cổ phiếu liên quan.

Dù vậy, khả năng dòng vốn thụ động chảy vào SpaceX trong tương lai vẫn còn nếu doanh nghiệp đáp ứng điều kiện để được đưa vào các chỉ số lớn như Nasdaq 100. Khi đó, các ETF Nasdaq 100 niêm yết tại Hàn Quốc có thể nắm giữ một phần cổ phiếu SpaceX thông qua hoạt động tái cơ cấu chỉ số.

Jo Seung-bin, chuyên gia nghiên cứu tại Daishin Securities, nhận định: “Với các ETF liên quan đến lĩnh vực vũ trụ, bao gồm cả những quỹ có thể nắm giữ SpaceX, nhà đầu tư nên cân nhắc chiến lược mua tích lũy từng phần khi giá điều chỉnh, trong bối cảnh biến động thị trường đang gia tăng.”