Thị trường chứng khoán Hàn Quốc đang ghi nhận biến động rất mạnh, trong bối cảnh các cổ phiếu vốn hóa lớn trong nhóm bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI) tăng nóng rồi điều chỉnh sâu. Dù nhóm cổ phiếu công ty chứng khoán gần đây suy yếu so với đà tăng của chỉ số, thanh khoản bùng nổ lên mức kỷ lục đang giúp nhóm này được thị trường chú ý trở lại.

Trong phiên 10/6, KOSPI giảm 366,11 điểm, tương đương 4,52%. Chỉ một phiên trước đó, chỉ số này còn bật tăng mạnh và lấy lại một mốc quan trọng, nhưng nhanh chóng đánh mất ngưỡng trên sau một ngày.

Biên độ dao động trong ngày của thị trường nội địa cũng lên mức hiếm thấy, với các nhịp giảm sâu và hồi phục mạnh xuất hiện liên tiếp. Ngày 8/6, KOSPI lần lượt kích hoạt cơ chế ngắt mạch giao dịch (circuit breaker) và sidecar bán; đến phiên 10/6, sidecar bán tiếp tục được kích hoạt trong buổi chiều.

Nhóm cổ phiếu công ty chứng khoán chịu áp lực điều chỉnh sớm hơn mặt bằng chung. Theo số liệu của Korea Exchange (KRX), trong một tháng gần nhất, Mirae Asset Securities giảm 35,52%, Kiwoom Securities giảm 25,38%, Samsung Securities giảm 17,01%, NH Investment & Securities giảm 15,40% và Korea Financial Group giảm 13,91%.

Tuy nhiên, nếu tính từ đầu năm, nhóm này vẫn duy trì mức tăng đáng kể. Mirae Asset Securities tăng 107,71%, Samsung Securities tăng 47,83%, NH Investment & Securities tăng 43,19%, Korea Financial Group tăng 38,79% và Kiwoom Securities tăng 13,60%.

Diễn biến trên được thị trường lý giải là hệ quả của việc giá cổ phiếu đã tăng trước nhờ kỳ vọng thị trường sôi động đầu năm và thanh khoản cải thiện, trước khi xuất hiện hoạt động chốt lời trong giai đoạn biến động mạnh gần đây.

Chỉ số ngành chứng khoán của KRX trong tháng 5 giảm 4,3%, thấp hơn mức sinh lời của KOSPI 32,8 điểm phần trăm. Từ tháng 4, khi KOSPI tăng mạnh, cổ phiếu công ty chứng khoán nhìn chung diễn biến kém tích cực hơn do dòng tiền tập trung chủ yếu vào nhóm bán dẫn và AI.

Dù vậy, xét riêng yếu tố thanh khoản, môi trường kinh doanh vẫn thuận lợi cho ngành chứng khoán. Giá trị giao dịch bình quân ngày trên thị trường nội địa trong tháng 5 đạt 106,2 nghìn tỷ won, cao nhất từ trước đến nay. Tính đến cuối tháng 5, giá trị giao dịch bình quân ngày lũy kế trong quý II đạt 85,1 nghìn tỷ won, tăng 27,7% so với quý I.

Đà tăng thanh khoản còn được hỗ trợ bởi sự xuất hiện của các quỹ ETF đòn bẩy gắn với từng cổ phiếu riêng lẻ. Sau khi 16 ETF đòn bẩy và ETF nghịch đảo dựa trên cổ phiếu Samsung Electronics và SK hynix được niêm yết ngày 27/5, giá trị giao dịch bình quân ngày của ETF trong ba phiên gần nhất đã tăng lên 41 nghìn tỷ won.

Mức này cao hơn đáng kể so với bình quân 30,4 nghìn tỷ won trong tháng 5. Trong tổng giao dịch ETF, các ETF gắn với từng cổ phiếu riêng lẻ chiếm 23%.

Thanh khoản gia tăng được kỳ vọng sẽ hỗ trợ doanh thu môi giới của các công ty chứng khoán. Theo giới phân tích, khi giao dịch cổ phiếu nội địa và ETF cùng tăng, tác động tích cực không chỉ dừng ở phí môi giới mà còn mở rộng sang nguồn thu từ hoạt động tạo lập thanh khoản (LP) cho ETF, phí quản lý tài sản (WM) và thu nhập lãi từ cho vay ký quỹ.

Trên thực tế, thị trường dự báo doanh thu môi giới trong quý II của các công ty chứng khoán lớn sẽ cao hơn quý I. Ước tính tổng doanh thu phí môi giới quý II của 5 công ty chứng khoán được theo dõi vào khoảng 2.600 tỷ won, tăng 24,3% so với quý trước.

Dẫu vậy, điểm cần lưu ý nằm ở lợi nhuận từ mảng tự doanh. Kết quả kinh doanh của các công ty chứng khoán không chỉ phụ thuộc vào đà tăng thanh khoản. Bước sang quý II, biến động lãi suất thị trường gia tăng đã khiến mảng đầu tư trái phiếu trở thành yếu tố bất lợi, do lãi suất tăng có thể làm nới rộng khoản lỗ đánh giá lại đối với danh mục trái phiếu nắm giữ.

Ở chiều ngược lại, xu hướng tích cực của thị trường cổ phiếu, quy mô giao dịch ETF mở rộng và lãi đánh giá từ tài sản đầu tư ở nước ngoài có thể bù đắp một phần sự suy yếu của mảng trái phiếu. Với các công ty chứng khoán lớn sở hữu nhiều tài sản đầu tư, các khoản phân phối từ quỹ hoặc tổ hợp đầu tư, cùng lãi đánh giá phát sinh khi doanh nghiệp toàn cầu niêm yết, có thể khiến lợi nhuận biến động mạnh hơn.

Giới chuyên gia cho rằng cổ phiếu công ty chứng khoán thường điều chỉnh sớm khi thị trường rung lắc, trong khi kỳ vọng lợi nhuận chỉ phản ánh rõ hơn nếu xu hướng đi lên được duy trì trong thời gian dài. Trong bối cảnh chỉ số vẫn ở vùng cao nhưng biến động ngày càng lớn như hiện nay, nhà đầu tư cần đồng thời đánh giá lợi ích từ thanh khoản và khả năng phòng thủ của mảng tự doanh.

Ngành tài chính cũng nhìn nhận động lực tăng lợi nhuận của các công ty chứng khoán vẫn còn hiệu lực chừng nào thanh khoản tiếp tục duy trì ở mức cao. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường vừa trải qua một nhịp chốt lời ngắn hạn, vừa chịu áp lực từ lãi suất, tốc độ hồi phục của từng cổ phiếu có thể phân hóa rõ rệt.

Park Hye-jin, chuyên gia phân tích tại Daishin Securities, nhận định môi trường kinh doanh vẫn tích cực nhờ thanh khoản dồi dào và sự quan tâm của nhà đầu tư, nhưng giá cổ phiếu đã phản ánh trước phần lớn kỳ vọng. Theo bà, mức độ biến động của kết quả kinh doanh quý II cuối cùng sẽ phụ thuộc vào lợi nhuận tự doanh.