Các ngân hàng Mỹ đang chuẩn bị một hạ tầng thanh toán chung cho phép chuyển tiền gửi ngân hàng trực tiếp trên blockchain, nhằm giữ dòng tiền trong hệ thống ngân hàng trước sự trỗi dậy nhanh của stablecoin.

Theo CryptoSlate ngày 8/6, The Clearing House cho biết đang thúc đẩy một hệ thống cho phép bù trừ và quyết toán 24/7 đối với tiền gửi token hóa giữa các ngân hàng ngay trên blockchain.

Sáng kiến này hướng tới việc đưa trải nghiệm thanh toán của tài sản số, vốn phổ biến ở stablecoin, vào hệ thống ngân hàng truyền thống. Mạng mới được kỳ vọng hỗ trợ bù trừ và quyết toán quy mô lớn cho tiền gửi token hóa liên ngân hàng, đồng thời kết nối các giao dịch trên blockchain với hạ tầng tiền pháp định hiện hữu như mạng thanh toán thời gian thực RTP và mạng thanh toán USD giá trị lớn CHIPS.

Khác với stablecoin, vốn đưa quyền yêu cầu thanh toán bằng USD ra ngoài hệ thống tiền gửi, tiền gửi token hóa về bản chất vẫn là tiền gửi ngân hàng, tức khoản nợ của ngân hàng đối với khách hàng, nhưng được bổ sung lớp công nghệ số. Mục tiêu là giúp các ngân hàng giữ lại số dư tiền gửi, bảo toàn mô hình doanh thu dựa trên tiền gửi và đáp ứng yêu cầu tuân thủ, đồng thời triển khai thanh toán 24/7, tự động hóa dòng vốn và xử lý nhiều dữ liệu giao dịch hơn.

Tính chất của mạng lưới này cũng phản ánh mô hình quản trị của The Clearing House. Đây là đơn vị vận hành hạ tầng thanh toán do 25 tổ chức tài chính lớn tại Mỹ sở hữu. Với mô hình đó, các ngân hàng muốn vừa giữ dòng tiền trên “đường ray” ngân hàng, vừa bổ sung một lớp thanh toán mang đặc tính của tài sản số.

Động lực phía sau đến từ đà tăng trưởng mạnh của thị trường stablecoin. Quy mô thị trường này từng đạt 322 tỷ USD và theo dữ liệu ngày 8/6, hiện ở khoảng 296 tỷ USD. Trong đó, Tether USDT chiếm khoảng 187 tỷ USD, còn USDC ở mức khoảng 76 tỷ USD. Những con số này cho thấy stablecoin đã vượt xa vai trò của một công cụ chỉ xoay quanh các sàn giao dịch và không còn là mảng mà ngân hàng có thể xem nhẹ.

Các ngân hàng cũng ưu tiên tiền gửi token hóa vì yếu tố pháp lý. Dự luật GENIUS yêu cầu các tổ chức phát hành stablecoin phục vụ thanh toán phải duy trì dự trữ 1:1, đồng thời cấm các cấu trúc trả lãi hoặc lợi tức chỉ dựa trên việc nắm giữ hay sử dụng stablecoin. Trong khi đó, tiền gửi được ghi nhận bằng công nghệ sổ cái phân tán theo mô hình ngang hàng (P2P) lại được loại khỏi định nghĩa stablecoin thanh toán. Điều này đồng nghĩa tiền gửi, dù được ghi nhận theo cách thức mới, về mặt pháp lý vẫn có thể được xem là tiền gửi ngân hàng.

Tổng công ty Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang Mỹ (FDIC) cũng đã đưa ra ranh giới tương đối rõ. Trong bản tóm tắt quy định công bố tháng 4/2026, FDIC cho biết các khoản tiền gửi được giữ làm dự trữ cho stablecoin thanh toán sẽ không được áp dụng cơ chế bảo hiểm tiền gửi dạng pass-through cho người nắm giữ stablecoin. Cơ quan này đồng thời nhấn mạnh việc một khoản nợ tiền gửi có được ghi nhận trên sổ cái phân tán hay không không làm thay đổi cách áp dụng bảo hiểm tiền gửi. Đây được xem là cơ sở cho lập luận rằng tiền gửi token hóa vẫn có thể nằm trong khung pháp lý về tiền gửi, dù được sử dụng trong thanh toán trên blockchain.

Trên thị trường, một số ý kiến cho rằng tiền gửi token hóa có thể vừa thay thế một phần, vừa bổ trợ cho stablecoin và cùng tăng trưởng song song. Trong báo cáo “Stablecoin 2030”, Citi dự báo quy mô phát hành stablecoin đến năm 2030 có thể đạt 1,9 nghìn tỷ USD theo kịch bản cơ sở và 4 nghìn tỷ USD theo kịch bản tích cực. Citi cũng nhận định token ngân hàng và stablecoin sẽ cùng tồn tại, thậm chí đến năm 2030, khối lượng giao dịch của token ngân hàng có thể vượt stablecoin.

Mối lo lớn nhất của ngành ngân hàng vẫn là nguy cơ tiền gửi chảy ra khỏi hệ thống. Tháng 12 năm ngoái, Hiệp hội Ngân hàng Mỹ (ABA) cùng 52 hiệp hội ngân hàng cấp bang cảnh báo cơ chế thưởng của stablecoin có thể làm suy yếu vai trò trung gian của hoạt động huy động và cho vay. Theo lập luận này, khách hàng có thể chuyển sang nắm giữ token USD vì tốc độ giao dịch nhanh hơn và có thêm ưu đãi, kéo theo một phần vốn rời khỏi tài khoản ngân hàng.

Dù vậy, Hội đồng Cố vấn Kinh tế Nhà Trắng trong phân tích công bố tháng 4/2026 ước tính rằng nếu hạn chế việc stablecoin trả lợi tức, tác động tới hoạt động cho vay trong kịch bản cơ sở vào khoảng 2,1 tỷ USD. Trong trường hợp tính đến toàn bộ các giả định bất lợi, hiệu ứng đối với tổng dư nợ bổ sung có thể lên tới 531 tỷ USD.

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng chưa đưa ra kết luận dứt khoát về mức độ tác động. Theo Fed, ảnh hưởng đối với tiền gửi ngân hàng sẽ phụ thuộc vào việc nhu cầu stablecoin đến từ đâu, tổ chức phát hành phân bổ tài sản dự trữ như thế nào và liệu họ có được tiếp cận tài khoản tại ngân hàng trung ương hay không. Stablecoin có thể làm giảm tiền gửi, nhưng cũng có thể chỉ khiến tiền gửi chuyển sang một hình thức khác. Ngay cả khi tổng tiền gửi không suy giảm, cấu trúc huy động vốn của các ngân hàng vẫn có thể thay đổi.

Vấn đề then chốt lúc này là liệu mạng lưới do các ngân hàng dẫn dắt có đủ nhanh và đủ rộng để đáp ứng kỳ vọng của người dùng vốn đã quen với stablecoin hay không. The Clearing House hiện chưa công bố thời điểm ra mắt, thiết kế sổ cái, quy tắc vận hành hay cách kết nối với blockchain công khai. Tuy nhiên, định hướng đã ngày càng rõ ràng: các ngân hàng đang tìm cách để đồng tiền có thể vận hành như một token, nhưng vẫn nằm trong hệ thống ngân hàng.