Trong quý I/2026, hệ sinh thái XRP tiếp tục mở rộng nhờ dòng tiền tổ chức qua các ETF giao ngay tại Mỹ tăng lên, trong khi mảng tài sản thực được token hóa và stablecoin trên XRP Ledger (XRPL) cũng ghi nhận đà tăng mạnh.

Theo The Crypto Basic ngày 30/5, trích báo cáo của công ty nghiên cứu tiền mã hóa Messari, tổng lượng nắm giữ của các ETF XRP giao ngay tại Mỹ đã lên 775,4 triệu XRP. Cùng kỳ, quy mô thị trường tài sản thực được token hóa (RWA) trên XRPL đạt 2,25 tỷ USD, tăng 124% so với quý trước.

Messari cho rằng diễn biến của XRP gần đây nên được đánh giá nhiều hơn từ góc độ mở rộng mức độ sử dụng, thay vì chỉ nhìn vào biến động giá. Trên mạng XRPL, số giao dịch XRP trung bình mỗi ngày đạt 2,48 triệu, tăng 35,3% so với quý trước.

Theo báo cáo, động lực chính thúc đẩy hoạt động giao dịch đến từ sự mở rộng của tài sản token hóa, stablecoin và các ứng dụng tài chính phi tập trung (DeFi).

Tính đến cuối quý I, XRP đứng thứ 4 về vốn hóa trong nhóm tiền mã hóa không bao gồm stablecoin. Vốn hóa thị trường đạt 82,21 tỷ USD, giảm 26,3% so với quý trước, nhưng vẫn giữ thị phần 3,9% trong bối cảnh toàn thị trường điều chỉnh.

Dòng tiền tổ chức được phản ánh rõ qua các ETF giao ngay. Đến cuối quý I, lượng XRP do các ETF giao ngay tại Mỹ nắm giữ tương đương khoảng 1,26% nguồn cung lưu hành, đạt 775,4 triệu token, tăng 1,9% so với quý trước.

Có thời điểm lượng nắm giữ này chạm đỉnh 810,2 triệu XRP vào ngày 3/3.

Xét theo từng tổ chức phát hành, quỹ XRPC của Canary Capital dẫn đầu với 197,1 triệu XRP. Theo sau là Bitwise với 194,9 triệu XRP, XRPZ do Franklin Templeton quản lý với 159,7 triệu XRP và TOXR của 21Shares với 105,8 triệu XRP.

Messari nhận định dòng vốn tổ chức tăng lên nhờ mức độ bất định pháp lý giảm bớt. Báo cáo cho biết vụ tranh chấp pháp lý giữa Ripple và Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) khép lại vào tháng 8/2025 đã góp phần xoa dịu lo ngại về vị thế pháp lý của XRP trên thị trường thứ cấp.

Nhờ đó, khả năng tiếp cận của nhà đầu tư tổ chức được cải thiện và dòng vốn qua ETF bắt đầu tăng tốc.

Trong hệ sinh thái XRPL, RWA là mảng tăng trưởng nhanh nhất. Quy mô thị trường này tăng 124% so với quý trước, lên 2,25 tỷ USD, đồng thời thiết lập mức cao kỷ lục.

Messari đánh giá đà tăng này đã đưa XRPL vào nhóm blockchain hàng đầu về hỗ trợ tài sản token hóa, xếp khoảng thứ 4 toàn ngành xét theo vốn hóa RWA.

Stablecoin RLUSD do Ripple phát hành cũng duy trì tăng trưởng. Trong quý I, vốn hóa RLUSD trên XRPL tăng 45%, lên 340,3 triệu USD, cao nhất trong số các stablecoin đang hoạt động trên mạng lưới này.

Báo cáo cho biết các tính năng mới như xác thực danh tính, khung tuân thủ quy định và tăng cường quyền riêng tư đang hỗ trợ tích cực cho quá trình mở rộng sự tham gia của khối tổ chức. XRP cũng được hưởng lợi khi nhu cầu sử dụng mạng lưới tăng lên, trong bối cảnh token này được dùng để thanh toán phí giao dịch, ký quỹ dự trữ, cung cấp thanh khoản và làm tài sản cầu nối.

Ở chiều ngược lại, thanh khoản thị trường có dấu hiệu chững lại. Khối lượng giao dịch spot trung bình ngày của XRP giảm 32% so với quý trước, còn 2,69 tỷ USD. Khối lượng giao dịch hợp đồng tương lai vĩnh cửu trung bình ngày cũng giảm 28,6%, xuống 2,99 tỷ USD.

Diễn biến này đồng pha với xu hướng vốn hóa XRP suy giảm trong quý I.

Tuy nhiên, khối lượng giao dịch spot của XRP trên các sàn phi tập trung (DEX) lại tăng 9,4%, đạt 11,7 triệu USD. Theo Messari, đây là tín hiệu cho thấy một phần hoạt động giao dịch đang dịch chuyển từ sàn tập trung sang hạ tầng on-chain.

Cơ chế giảm phát của XRPL vẫn được duy trì. Trên mạng lưới này, phí giao dịch không được trả cho bên xác thực mà sẽ bị đốt vĩnh viễn.

Trong quý I/2026, tổng lượng phí bị đốt đạt 50.750 XRP, giảm 12% so với quý trước, tương đương 80.710 USD. Tính từ thời điểm mạng lưới ra mắt, tổng lượng XRP bị đốt lũy kế vào khoảng 14,3 triệu token.

Messari lưu ý rằng do phí giao dịch ở mức rất thấp nên tốc độ đốt còn hạn chế. Dù vậy, với cơ chế nguồn cung tối đa 100 tỷ XRP, mô hình này về dài hạn vẫn tạo ra hiệu ứng giảm phát dần.

Trong thời gian tới, tâm điểm của thị trường sẽ hướng nhiều hơn vào việc mở rộng tính năng của XRPL. Messari cho rằng vai trò của XRP đang vượt ra ngoài chức năng thanh toán truyền thống, trong đó đáng chú ý là kế hoạch triển khai giao thức cho vay tích hợp trực tiếp trên XRPL.

Khi tính năng này được đưa vào vận hành, người dùng có thể vay và cho vay XRP trực tiếp trên XRPL.

Báo cáo dự báo nếu trong năm 2026 các tính năng cho vay, khung tuân thủ, quyền riêng tư và hạ tầng token hóa tiếp tục được củng cố, phạm vi ứng dụng của XRP cũng như mức độ chấp nhận từ khối tổ chức có thể tiếp tục mở rộng.