Dù kinh tế Trung Quốc chững lại, dòng tiền trên thị trường chứng khoán nước này vẫn tiếp tục chảy mạnh vào chuỗi giá trị AI, đặc biệt là bán dẫn, phần mềm và điện toán đám mây, thay vì các nhóm cổ phiếu tiêu dùng nội địa.
Theo Cryptopolitan ngày 24/5 (giờ địa phương), tăng trưởng doanh số bán lẻ của Trung Quốc trong tháng 4 đã rơi xuống mức thấp nhất kể từ giai đoạn nền kinh tế mở cửa trở lại sau Covid-19. Tuy nhiên, tâm điểm của giới đầu tư hiện không nằm ở triển vọng phục hồi tiêu dùng, mà ở AI và các lĩnh vực công nghệ cao.
Dòng tiền đang tập trung vào những doanh nghiệp bám sát định hướng tự chủ công nghệ của Bắc Kinh. Nhờ đó, cổ phiếu bán dẫn, linh kiện hiệu năng cao, doanh nghiệp phát triển mô hình AI và phần mềm đang giao dịch sôi động hơn đáng kể so với các mã thuộc lĩnh vực bán lẻ, dịch vụ ăn uống hay y tế.
Richian Run của WisdomTree nhận định câu chuyện tăng trưởng của nhóm công nghệ nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp diễn. Tuy vậy, ông cũng lưu ý rằng dù nhiều doanh nghiệp trong hệ sinh thái AI đang tạo ra lợi nhuận tích cực, quy mô của nhóm này vẫn chưa đủ để kéo toàn bộ nền kinh tế Trung Quốc đi lên. Theo ông, bức tranh hiện nay là “rất, rất mất cân đối”.
Xu hướng trên cũng phản ánh qua chênh lệch hiệu suất giữa thị trường Trung Quốc đại lục và Hong Kong. Từ đầu năm đến nay, chỉ số CSI300, đại diện cho nhóm vốn hóa lớn tại Thượng Hải và Thâm Quyến, đã tăng gần 5%, trong khi Hang Seng gần như đi ngang.
Một yếu tố khác là nhiều doanh nghiệp phần cứng liên quan đến AI của Trung Quốc niêm yết tại thị trường A-share ở Trung Quốc đại lục thay vì Hong Kong, qua đó kéo dòng tiền tập trung nhiều hơn vào thị trường trong nước.
Trong khi đó, ByteDance và Huawei, hai doanh nghiệp tư nhân lớn chưa niêm yết của Trung Quốc, vẫn nằm ngoài tầm với trực tiếp của nhà đầu tư chứng khoán. Thay vào đó, cơ hội đầu tư gần đây gia tăng khi ngày càng nhiều nhà sản xuất chip, công ty phát triển mô hình AI và doanh nghiệp linh kiện tiên tiến lên sàn.
Quỹ do Leonid Mironov quản lý hiện nắm giữ Tencent Holdings và Alibaba Group trong danh mục chính, đồng thời sở hữu cổ phiếu của một số doanh nghiệp phần cứng như Anji Microelectronics niêm yết tại Thượng Hải.
Theo Leonid Mironov, thị trường vẫn chưa phản ánh đầy đủ tác động của các chính sách hỗ trợ đối với khả năng sinh lời của nhóm công nghệ vốn hóa vừa và nhỏ. Ông cho rằng giới đầu tư chưa đánh giá hết mức độ mà chính sách đã tạo nền tảng cho lợi nhuận và thua lỗ của nhóm cổ phiếu này.
Dù vậy, ông không chọn cách rót vốn dàn trải vào mọi doanh nghiệp phát triển mô hình AI. Với Zhipu AI và MiniMax, ông cho biết chỉ xem xét đầu tư khi có thêm bằng chứng rõ ràng về khả năng giữ chân khách hàng và tính bền vững của mô hình kinh doanh.
Ở chiều ngược lại, Morgan Stanley khuyến nghị tăng tỷ trọng với Zhipu AI, MiniMax và Alibaba. Ngân hàng này cũng khuyến nghị tăng tỷ trọng đối với Cambricon Technologies, đồng thời đưa ra mục tiêu giá 2.000 nhân dân tệ.
Diễn biến này cho thấy giới đầu tư tại Trung Quốc đang ngày càng chọn lọc hơn giữa nhóm doanh nghiệp phần cứng AI và nhóm phát triển mô hình AI.
Bên cạnh yếu tố chính sách, cạnh tranh về giá cũng đang trở thành một trụ cột quan trọng trong câu chuyện đầu tư AI tại Trung Quốc. Startup DeepSeek có trụ sở tại Hàng Châu, sau khi ra mắt series V4, đã duy trì trong một tháng mức giảm giá 75% đối với V4 Pro.
Series V4 gồm V4 Pro và phiên bản rút gọn V4 Flash. Chiến lược này được xem là nỗ lực của DeepSeek nhằm mở rộng hiện diện không chỉ trong cuộc đua về hiệu năng mà còn ở cuộc đua về chi phí.
Theo đơn vị benchmark độc lập Artificial Analysis, V4 Pro nằm trong nhóm mô hình hàng đầu thế giới nếu xét theo thước đo “mức độ thông minh trên mỗi USD”. Chỉ số này không chỉ đánh giá hiệu năng, mà còn phản ánh lượng đầu ra người dùng nhận được trên cùng một mức chi phí.
Trong bối cảnh vận hành các mô hình AI quy mô lớn đòi hỏi chi phí cao, trong khi tài nguyên tính toán vẫn khan hiếm, hiệu quả chi phí đang nổi lên như một biến số then chốt.
Giá API chính thức của DeepSeek hiện ở mức 0.0036 USD cho mỗi một triệu token đầu vào đã cache và 0.87 USD cho mỗi một triệu token đầu ra. Theo Artificial Analysis, chi phí để chạy benchmark Intelligence Index bằng mô hình này vào khoảng 268 USD.
Nếu thực hiện cùng tác vụ bằng GPT-5.5 của OpenAI và Claude Opus 4.7 của Anthropic, chi phí sẽ lần lượt cao gấp 12 lần và 19 lần.
Lợi thế chi phí như vậy tác động trực tiếp đến nhiều nhóm doanh nghiệp, từ nhà phát triển phần mềm, đơn vị vận hành sàn giao dịch, doanh nghiệp giao dịch cho đến các nhà phát triển công cụ AI. Khi lượng token tiêu thụ tăng theo quy mô, chi phí đầu ra có thể phình to rất nhanh.
Trong nhóm doanh nghiệp Trung Quốc được nhắc đến về hiệu quả chi phí, DeepSeek không phải cái tên duy nhất. Danh sách này còn có M2.7 của MiniMax và Mimo V2.5 Pro của Xiaomi.
Sức nóng của chủ đề AI tại Trung Quốc hiện dựa nhiều hơn vào kỳ vọng tự chủ công nghệ, lợi thế chi phí và khả năng hưởng lợi từ chính sách, thay vì triển vọng phục hồi kinh tế nói chung. Vì vậy, tâm điểm sắp tới nhiều khả năng sẽ xoay quanh việc từng doanh nghiệp có thể giữ chân khách hàng và duy trì lợi nhuận hay không, cũng như chiến lược giá rẻ sẽ phát huy hiệu quả trong bao lâu trong cuộc đua AI toàn cầu.