Ngày càng nhiều startup công nghệ châu Âu không còn xem việc chuyển sang Silicon Valley là con đường gần như bắt buộc để tăng trưởng. Theo Business Insider ngày 25/5 (giờ địa phương), làn sóng AI, khả năng tiếp cận vốn tốt hơn và hiệu ứng lan tỏa từ những tên tuổi như Spotify, Klarna đang định hình lại hệ sinh thái startup tại khu vực này.

Xu hướng đó đã bắt đầu xuất hiện qua một số trường hợp cụ thể. Legora, startup AI pháp lý của Thụy Điển, cho biết đã thu hút được 20% khách hàng trong nhóm 100 hãng luật có doanh thu cao nhất tại Mỹ, qua đó cạnh tranh trực tiếp với đối thủ Harvey có trụ sở tại Mỹ. Tháng trước, công ty cũng đạt một cột mốc doanh thu đáng chú ý.

Trong khi đó, startup Thụy Điển Lovable đã được định giá 6,6 tỷ USD, còn doanh thu định kỳ hằng tháng gần đây tăng 33%. Doanh nghiệp này hiện cũng đang xúc tiến các thương vụ thâu tóm.

Nhiều ý kiến trong ngành cho rằng đây không còn là một xu hướng nhất thời, mà là thay đổi mang tính cấu trúc. Anton Osika, CEO của Lovable, nói châu Âu từ lâu đã tạo ra nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao, nhưng thường bị đánh giá là hạn chế trong việc mở rộng doanh nghiệp ra quy mô toàn cầu. Theo ông, chính những lý do từng khiến các công ty phải chuyển sang Mỹ nay đang dần thay đổi.

Trước đây, nhiều startup châu Âu thường chuyển sang Mỹ khi bắt đầu mở rộng quy mô; DeepMind và Darktrace là những ví dụ thường được nhắc đến. Dù vậy, các điểm yếu của châu Âu vẫn chưa biến mất hoàn toàn. Douglas Brion, đại diện startup sản xuất Matta tại London, nhận định nguồn vốn giai đoạn đầu vẫn dồi dào, nhưng vốn cho giai đoạn sau còn thiếu. Năm ngoái, quy mô gọi vốn của startup Mỹ lớn gấp 6 lần châu Âu.

Tuy nhiên, AI được xem là nhân tố có thể thu hẹp khoảng cách này. Công nghệ này giúp nâng cao hiệu quả vận hành với đội ngũ nhỏ, cho phép startup tăng trưởng nhanh hơn mà cần ít vốn hơn. George Robson của Sequoia cho rằng những thay đổi hiện nay không thể chỉ lý giải bằng cơn sốt của 12 tháng gần đây, mà là kết quả của quá trình tích lũy kéo dài trong nhiều năm.

Theo ông, các mô hình ngôn ngữ lớn và hạ tầng liên quan đã rút ngắn đáng kể thời gian chuyển các ý tưởng nghiên cứu thành sản phẩm, qua đó phù hợp với thế mạnh nghiên cứu vốn có của châu Âu.

Bức tranh gọi vốn cũng đang cho thấy tín hiệu cải thiện. Atomico cho biết quy mô trung vị của các quỹ đầu tư mạo hiểm tại châu Âu đã tăng từ 32 triệu USD năm 2016 lên 105 triệu USD. Tháng 3, nhà nghiên cứu AI Yann LeCun công bố đã huy động 1 tỷ USD cho startup AI AMI Labs có trụ sở tại Paris. Ông nói muốn xây dựng công ty này thành một trong số ít phòng thí nghiệm nghiên cứu tuyến đầu không nằm ở Trung Quốc hoặc Mỹ.

Dịch chuyển nhân lực công nghệ cũng bắt đầu đảo chiều. Theo dữ liệu từ Revelio, số lao động công nghệ chuyển từ Mỹ sang châu Âu đã vượt chiều ngược lại. Stockholm được xem là biểu tượng của thay đổi này. Adrian Fallows, người gần đây rời Mỹ để gia nhập Legora tại Stockholm, mô tả bầu không khí địa phương là “Silicon Valley mang màu sắc Scandinavia”.

Dù vậy, vẫn có những quan điểm hoài nghi. Trong tháng này, Paul Graham, nhà sáng lập Y Combinator, thừa nhận tiềm năng của Stockholm nhưng cho rằng nếu nuôi tham vọng lớn, các nhà sáng lập vẫn nên đến Silicon Valley. Bên cạnh đó, việc Mỹ siết quy định visa H-1B cũng được nhắc đến như một yếu tố thúc đẩy xu hướng quay về châu Âu. Tuy nhiên, theo các nhà sáng lập, động lực cốt lõi phía sau sự thay đổi của hệ sinh thái startup châu Âu vẫn là hiệu ứng thành công lan tỏa từ Spotify, Klarna sang thế hệ doanh nghiệp tiếp theo.