Ảnh minh họa: Vàng. Nguồn: Wikimedia

Thị trường hàng hóa token hóa hiện gần như tập trung vào vàng. Dữ liệu được Cryptopolitan dẫn lại ngày 23/5 cho thấy, theo ước tính của a16z Crypto, quy mô mảng này vào khoảng 5,1 tỷ USD, trong đó riêng vàng token hóa đã chiếm gần 5 tỷ USD.

Phần còn lại của thị trường rất nhỏ. Tổng quy mô của bạc và các loại hàng hóa khác chỉ đạt 57,6 triệu USD, tương đương khoảng 2% thị trường. Các nhóm như dầu thô, nông sản, năng lượng và compute tokens được đánh giá là gần như không đáng kể.

Ở phạm vi rộng hơn, nếu loại trừ stablecoin, toàn bộ thị trường tài sản token hóa gần đây đã vượt mốc 30 tỷ USD và lên khoảng 34 tỷ USD. Con số này từng ở dưới 3 tỷ USD vào giữa năm 2024, trước khi tăng mạnh sau khi Mỹ thông qua đạo luật GENIUS liên quan đến stablecoin.

Động lực tăng trưởng gần đây chủ yếu đến từ trái phiếu Kho bạc Mỹ. Theo a16z Crypto, các tài sản token hóa gắn với Kho bạc Mỹ đang được sử dụng để phân bổ lượng stablecoin nhàn rỗi nhằm tiếp cận mức lợi suất tương đương thị trường tiền tệ truyền thống. Nhóm tài sản này hiện đạt 15,2 tỷ USD, trở thành phân khúc lớn nhất của thị trường token hóa, trong bối cảnh các công ty quản lý tài sản như BlackRock và Franklin Templeton đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng.

Tốc độ mở rộng giữa các nhóm tài sản cũng rất khác nhau. Mảng tín dụng có tài sản bảo đảm chạm mốc 1 tỷ USD chỉ sau 185 ngày kể từ lần đầu được ghi nhận on-chain, bao gồm các khoản vay hạn mức tín dụng thế chấp nhà ở được token hóa và các token vault cho vay.

Trong khi đó, mảng tài chính chuyên biệt vượt 1 tỷ USD trong chưa đầy hai năm, chủ yếu nhờ các hợp đồng tái bảo hiểm token hóa và note khai thác Bitcoin. Ngược lại, venture capital và các chiến lược chủ động mất hơn 7 năm mới đạt mốc này. Nợ chính phủ và hàng hóa cần khoảng 2-3 năm để vượt 1 tỷ USD.

Xét theo blockchain lưu trữ tài sản token hóa, Ethereum đứng đầu với 15,7 tỷ USD. BNB Chain đạt 4 tỷ USD, Solana 2,2 tỷ USD, Stellar 1,7 tỷ USD và Liquid Network 1,5 tỷ USD. XRP Ledger, ZKsync Era và Arbitrum đều quanh mốc 1 tỷ USD.

Dù vậy, quy mô thị trường tăng nhanh không đồng nghĩa mức sử dụng on-chain tăng tương ứng. Dù trái phiếu hiện là nhóm tài sản token hóa lớn nhất, chỉ khoảng 800 triệu USD, tương đương 5% nguồn cung, đang được sử dụng trong các giao thức DeFi.

Mức độ sử dụng DeFi của kim loại quý cũng ở mức thấp. Phần lớn vàng token hóa chủ yếu được nắm giữ trên blockchain, thay vì được sử dụng làm tài sản thế chấp có thể lập trình hoặc đưa vào các ứng dụng khác.

a16z Crypto cho rằng một số tài sản có thể được luân chuyển và khai thác linh hoạt trong hệ sinh thái ứng dụng on-chain, nhưng một số khác mới chỉ dùng blockchain như hạ tầng ghi nhận. Điều đó khiến khả năng chuyển nhượng và tính kết hợp của tài sản bị hạn chế. Theo cách đánh giá này, nhiều tài sản hiện được xếp vào nhóm token hóa thực chất vẫn gần với số hóa hơn.

Số liệu cho thấy thị trường tài sản token hóa đang tăng nhanh, nhưng nhu cầu thực tế giữa các nhóm tài sản vẫn phân hóa mạnh. Trong mảng hàng hóa, vàng gần như chiếm trọn thị phần, trong khi phần mở rộng của thị trường thời gian qua chủ yếu do trái phiếu Kho bạc Mỹ dẫn dắt. Khoảng cách giữa quy mô phát hành và mức độ sử dụng on-chain vì vậy cũng ngày càng lộ rõ.

Từ khóa

#token hóa #vàng #a16z Crypto #trái phiếu Kho bạc Mỹ #DeFi #Ethereum
Copyright © DigitalToday. All rights reserved. Unauthorized reproduction and redistribution are prohibited.