KOSPI bật tăng mạnh trong phiên 21/5, nhưng biến động lớn của thị trường cùng với dư nợ margin ở mức kỷ lục và áp lực bán giải chấp gia tăng đang khiến cơ quan quản lý tài chính Hàn Quốc tăng cường giám sát các giao dịch sử dụng đòn bẩy.
Chốt phiên 21/5, KOSPI đứng ở 781,59 điểm, tăng 8,42% so với phiên trước. KOSDAQ cũng tăng 4,73%, lên 1.105,97 điểm.
Ngay đầu phiên, cả KOSPI và KOSDAQ đều tăng hơn 5%, qua đó kích hoạt cơ chế sidecar ở chiều mua.
Giới phân tích cho rằng đà hồi phục được hỗ trợ bởi việc một số yếu tố trong và ngoài nước đồng loạt hạ nhiệt. Kỳ vọng về đàm phán giữa Mỹ và Iran tăng lên đã kéo giá dầu thế giới đi xuống, trong khi lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ sau giai đoạn tăng nóng cũng bắt đầu ổn định.
Kết quả kinh doanh tích cực của Nvidia cũng góp phần cải thiện tâm lý đầu tư đối với nhóm cổ phiếu bán dẫn tại Hàn Quốc.
Bên cạnh đó, thông tin Samsung Electronics đạt thỏa thuận tạm thời với công đoàn ngay trước thời điểm tổng đình công cũng hỗ trợ đà phục hồi của nhóm cổ phiếu bán dẫn. Dù vậy, thỏa thuận này vẫn phải chờ công đoàn bỏ phiếu thông qua nên chưa thể xem là quyết định cuối cùng.
Trước đó, KOSPI từng vượt mốc 8.000 điểm rồi điều chỉnh mạnh. Tuy nhiên, với mức tăng hơn 8% trong phiên 21/5, chỉ số đã lấy lại phần đáng kể mức giảm ngắn hạn. Đây cũng là mức tăng trong ngày lớn thứ 5 của KOSPI kể từ năm 2000.
Dù bật tăng mạnh, các chỉ báo biến động vẫn ở mức cao. Theo số liệu thị trường, chỉ số biến động KOSPI (VKOSPI) có mức trung bình lịch sử là 18,8 điểm, nhưng trong năm nay đã tăng lên bình quân 50,3 điểm.
Riêng trong ngày 21/5, VKOSPI lên tới 65,5 điểm, cho thấy mức độ rủi ro mà nhà đầu tư cảm nhận trên thị trường đã tăng mạnh, bất kể diễn biến đi lên của chỉ số.
Biến động càng lớn, áp lực từ các giao dịch dùng đòn bẩy của nhà đầu tư cá nhân càng tăng.
Theo Hiệp hội Đầu tư Tài chính Hàn Quốc, vào ngày 15/5, thời điểm KOSPI trong phiên chạm mốc 8.000 điểm, dư nợ margin đã lên 36,5675 nghìn tỷ won, mức cao nhất từ trước đến nay. Sau đó, khi KOSPI trong phiên 20/5 lùi xuống 7.053,84 điểm, giảm 11,83%, quy mô bán giải chấp cũng tăng theo.
Ngày 18/5, giá trị bán giải chấp thực tế liên quan đến phần thiếu hụt ký quỹ tại công ty chứng khoán được ghi nhận ở mức 91,7 tỷ won, cao nhất kể từ mức 92,8 tỷ won ngày 3/7/2023.
Sang ngày 19/5, giá trị bán giải chấp tiếp tục ở mức 67,7 tỷ won, nâng tổng lượng cổ phiếu bị bán cưỡng bức trong hai ngày lên hơn 150 tỷ won. Tính đến ngày 19/5, khoản thiếu hụt ký quỹ tại các công ty chứng khoán cũng lên 1,924 nghìn tỷ won, tiến sát mốc 2 nghìn tỷ won.
Khối ngoại tiếp tục là yếu tố gây sức ép lên thị trường. Nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng 11 phiên liên tiếp, tương đương chuỗi bán ròng dài nhất từ đầu năm đến nay.
Nếu đà bán này kéo dài, dư địa đi lên của chỉ số có thể bị thu hẹp, trong khi áp lực giảm điểm sẽ lớn hơn. Ngược lại, nếu lực bán của khối ngoại chậm lại, KOSPI sau giai đoạn điều chỉnh sâu có thể phản ứng mạnh hơn với các thông tin tích cực.
Dòng tiền tạm thời đứng ngoài thị trường cũng tăng lên. Theo Hiệp hội Đầu tư Tài chính Hàn Quốc, đến ngày 19/5, quy mô các quỹ thị trường tiền tệ (MMF) đạt 262,014 nghìn tỷ won, mức cao nhất từ trước tới nay.
Chỉ riêng trong tháng này, quy mô MMF đã tăng thêm 10,2766 nghìn tỷ won. Diễn biến này cho thấy khi KOSPI biến động mạnh trong thời gian ngắn, một bộ phận nhà đầu tư đã giảm tỷ trọng tài sản rủi ro và chuyển sang các kênh tiền chờ ngắn hạn.
Dù vậy, giới chứng khoán cho rằng còn quá sớm để kết luận xu hướng tăng của thị trường đã gãy hẳn. Han Ji-young, chuyên gia nghiên cứu tại Kiwoom Securities, nhận định thị trường chứng khoán Hàn Quốc hiện chịu tác động mạnh từ biến động ngắn hạn, nhưng trọng tâm vẫn nằm ở giai đoạn thị trường giao dịch theo nền tảng lợi nhuận doanh nghiệp, khi tăng trưởng lợi nhuận đang vượt mức tăng của giá cổ phiếu.
Cơ quan quản lý tài chính cũng đang cảnh giác với nguy cơ lan rộng của các giao dịch đòn bẩy quá mức. Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc (FSS) được cho là đã thông qua Hiệp hội Đầu tư Tài chính Hàn Quốc để đề nghị các công ty quản lý tài sản hạn chế hoạt động marketing trước kế hoạch ra mắt ETF đòn bẩy gấp 2 lần theo từng cổ phiếu đơn lẻ, với tài sản cơ sở là Samsung Electronics và SK hynix.
ETF đòn bẩy cổ phiếu đơn lẻ là sản phẩm được thiết kế để bám theo mức sinh lời gấp hai lần của tài sản cơ sở. Với những mã được nhà đầu tư cá nhân quan tâm nhiều như Samsung Electronics và SK hynix, nếu giá cổ phiếu giảm mạnh thì mức lỗ cũng có thể phình to tương ứng.
Trước đó, Lee Chan-jin, Thống đốc FSS, tại cuộc họp lần thứ hai của Hội đồng Ứng phó rủi ro người tiêu dùng, đã nhấn mạnh rằng trong bối cảnh biến động trên thị trường chứng khoán kéo dài, cần cảnh giác ở mức cao với hành vi của các tổ chức tài chính thúc đẩy quá mức hoạt động đầu tư bằng vốn vay và đòn bẩy, cũng như các hành vi gây nhiễu loạn thị trường vốn của một số “finfluencer”.
Trong khi đó, Lee Eok-won, Chủ tịch Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC), cũng bày tỏ quan điểm thận trọng với việc mở rộng các sản phẩm đòn bẩy theo cổ phiếu đơn lẻ. Tại cuộc họp báo tổ chức cùng ngày ở khu phức hợp chính phủ tại Seoul, ông cho biết cơ quan này đã sàng lọc kỹ tài sản cơ sở để tránh hiện tượng “wag the dog” làm méo mó tài sản cơ sở, đồng thời sẽ tiếp tục theo dõi tác động đối với thị trường.
Han Ji-young cho rằng thị trường hiện đang trải qua giai đoạn điều chỉnh sau nhịp tăng nóng trước đó, trong khi các bất định vĩ mô làm gia tăng biên độ dao động trong phiên. Tuy nhiên, bà cũng nói rằng khó có thể khẳng định động lực của đợt tăng đã cạn kiệt, bởi nhiều chỉ báo đang đồng thời cải thiện và dòng tiền dịch chuyển vào thị trường chứng khoán vẫn tiếp diễn.