Thị trường xe điện toàn cầu được dự báo tiếp tục mở rộng trong năm nay, với doanh số có thể đạt khoảng 23 triệu chiếc, tương đương gần 30% tổng lượng xe mới bán ra trên toàn thế giới.

Theo Electrek ngày 20/5, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) trong báo cáo mới nhất Global EV Outlook cho biết đà tăng của xe điện vẫn được duy trì, bất chấp biến động năng lượng và địa chính trị. Nếu dự báo này thành hiện thực, xe điện sẽ tiếp tục củng cố vị thế là một trụ cột của thị trường ôtô toàn cầu.

IEA cho biết trong năm ngoái, doanh số xe điện toàn cầu đã vượt 20 triệu chiếc, tăng khoảng 20% so với một năm trước đó. Bình quân cứ 4 xe mới bán ra thì có 1 xe là xe điện.

Dù vậy, thị trường không tăng đồng đều trong mọi giai đoạn. Trong quý I năm nay, doanh số xe điện toàn cầu giảm 8% so với cùng kỳ, chủ yếu do thay đổi chính sách tại Trung Quốc và Mỹ. Theo IEA, đây chỉ là nhịp điều chỉnh ngắn hạn và không làm thay đổi xu hướng tăng trưởng chung.

Xét theo khu vực, đà tăng đang phân hóa khá rõ. Tại châu Âu, doanh số xe điện trong quý I tăng khoảng 30% so với cùng kỳ, cho thấy dấu hiệu phục hồi. Ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương, không bao gồm Trung Quốc, mức tăng lên tới 80%. Trong khi đó, thị trường Mỹ Latin tăng 75%, phản ánh dư địa mở rộng tại các nền kinh tế mới nổi.

IEA cho biết tính đến tháng 3, khoảng 90 quốc gia ghi nhận doanh số xe điện tăng so với cùng kỳ, trong đó khoảng 30 quốc gia lập kỷ lục doanh số theo tháng.

Trung Quốc tiếp tục là thị trường xe điện lớn nhất thế giới, đồng thời giữ vai trò trung tâm trong chuỗi cung ứng. Năm ngoái, nước này bán khoảng 13 triệu xe điện, chiếm khoảng 55% tổng doanh số xe mới trong nước. Các hãng xe Trung Quốc cũng đóng góp khoảng 60% tổng lượng xe điện tiêu thụ trên toàn cầu.

Ở mảng sản xuất, Trung Quốc chiếm khoảng 75% trong tổng sản lượng xe điện toàn cầu, ước khoảng 22 triệu chiếc. Vị thế này tiếp tục củng cố vai trò hạt nhân của nước này trong chuỗi cung ứng xe điện.

Ảnh hưởng của Trung Quốc trên thị trường xuất khẩu cũng tăng nhanh. Khi sản lượng trong nước vượt nhu cầu nội địa, xuất khẩu xe điện của nước này đã tăng gấp đôi, lên hơn 2,5 triệu chiếc.

Đáng chú ý, tại các thị trường ngoài Trung Quốc, châu Âu và Mỹ, khoảng 55% xe điện bán ra là xe nhập khẩu từ Trung Quốc. Tỷ lệ này tăng mạnh so với mức chưa tới 5% của 5 năm trước.

Ở chuỗi cung ứng pin, ưu thế của Trung Quốc còn rõ nét hơn. Trong năm ngoái, hơn 80% sản lượng cell pin toàn cầu được sản xuất tại nước này.

Theo IEA, hai động lực chính thúc đẩy thị trường tiếp tục mở rộng là giá pin giảm và áp lực chi phí năng lượng. Tổ chức này nhận định nhu cầu xe điện vẫn giữ vững, bất chấp xung đột địa chính trị và khủng hoảng năng lượng; tại một số thị trường, giá nhiên liệu tăng còn đẩy nhanh quá trình chuyển sang xe điện.

Tổng thư ký IEA Fatih Birol cho biết xu hướng giảm giá pin cùng các phản ứng từ chính sách sẽ tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng của thị trường xe điện trong thời gian tới.

Không chỉ xe du lịch, phân khúc xe tải điện cũng tăng trưởng mạnh. Năm ngoái, doanh số xe tải điện toàn cầu tăng hơn gấp đôi, trong đó phần lớn đến từ Trung Quốc. Tỷ trọng của xe tải điện cũng tăng lên, đạt khoảng 1/10 thị trường xe tải.

Tại Đông Nam Á, doanh số xe điện cũng tăng hơn gấp đôi, đưa tỷ trọng trong doanh số xe mới tiến sát mốc 20%.

IEA dự báo nếu các chính sách hỗ trợ được duy trì và giá xe tiếp tục giảm, đến năm 2035, xe điện có thể chiếm 60% doanh số xe mới tại Đông Nam Á. Ngay cả trong kịch bản không có thêm thay đổi chính sách, số xe điện đang lưu hành trên toàn cầu vẫn có thể tăng từ khoảng 80 triệu hiện nay lên tối đa 510 triệu vào năm 2035.

Báo cáo năm nay cũng bổ sung một nội dung mới về xu hướng phần mềm ôtô và trí tuệ nhân tạo. Theo IEA, điều này cho thấy cuộc cạnh tranh trên thị trường xe điện đang dần chuyển từ mở rộng doanh số sang năng lực phần mềm và kiểm soát chuỗi cung ứng.