Một nghiên cứu mới cho thấy trí tuệ nhân tạo (AI) có thể giúp kéo dài tuổi thọ pin xe điện tới 22,9% bằng cách tối ưu dòng sạc trong quá trình sạc nhanh. Tuy vậy, kết quả hiện mới được xác nhận ở cấp độ mô phỏng.

Theo InsideEVs ngày 13/5/2026, dẫn lại công bố của nhóm nghiên cứu thuộc Chalmers University of Technology (Thụy Điển) trên một ấn phẩm của IEEE, phương pháp điều khiển sạc dựa trên AI có thể làm chậm quá trình suy giảm pin trong suốt vòng đời sử dụng.

Trọng tâm của nghiên cứu là đưa học tăng cường vào hệ thống quản lý pin (BMS). Theo đó, hệ thống được thiết kế để điều chỉnh dòng điện và điện áp theo thời gian thực trong lúc sạc nhanh, dựa trên đặc tính hóa học cũng như mức độ lão hóa của pin.

Điều này đồng nghĩa khi pin cũ dần, điều kiện sạc cũng được điều chỉnh để giảm áp lực lên cực âm, cực dương và chất điện phân.

Nhóm nghiên cứu cho biết đây là lần đầu bài toán sạc nhanh trong toàn bộ vòng đời pin được tiếp cận một cách có hệ thống. Phương pháp được đề xuất đạt mức “tương đương 703 chu kỳ sạc - xả hoàn toàn”, cao hơn 22,9% so với phương pháp hiện nay.

Pin xe điện vốn được thiết kế để sử dụng trong nhiều năm, nhưng việc sạc nhanh lặp lại liên tục có thể làm pin xuống cấp nhanh hơn. Sạc công suất cao gây áp lực lên các thành phần bên trong cell pin và trong một số trường hợp có thể dẫn tới hiện tượng mạ lithium, tức lithium tích tụ trên bề mặt cực âm, làm suy giảm hiệu năng.

BMS ứng dụng AI trong nghiên cứu này được phát triển để giảm các tác động gây suy hao nói trên.

Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh giải pháp này không kéo dài tuổi thọ pin bằng cách hy sinh tốc độ sạc. Theo các tác giả, tuổi thọ pin vẫn có thể tăng đáng kể trong khi hiệu suất sạc được duy trì.

Mức cải thiện gần 23% có thể tạo ra tác động trực tiếp tới thời gian sử dụng thực tế của xe điện. Trong bối cảnh pin Tesla hiện được ước tính có tuổi thọ khoảng 300.000-500.000 dặm, tương đương 480.000-800.000 km, tùy cách sử dụng và thói quen sạc, mức cải thiện này về lý thuyết có thể chuyển thành thêm hàng chục nghìn dặm vận hành.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng lưu ý tác động trên được tính theo chu kỳ sạc - xả, không phải theo quãng đường thực tế.

Kết quả hiện vẫn bị giới hạn ở mô phỏng. Do chưa được kiểm chứng trên bộ pin dùng cho ô tô trong điều kiện thực tế, khả năng thương mại hóa sẽ phụ thuộc vào việc công nghệ này có tái tạo được hiệu quả tương tự khi vận hành ngoài đường hay không.

Dù vậy, nếu được ứng dụng thành công, tác động có thể rất đáng kể. Người dùng thường xuyên phụ thuộc vào sạc nhanh có thể trì hoãn thời điểm phải thay pin, đồng thời công nghệ này cũng có thể ảnh hưởng tới chính sách bảo hành pin và giá trị xe điện đã qua sử dụng.

Việc kéo dài tuổi thọ pin còn được kỳ vọng mang lại lợi ích môi trường nhờ giảm nhu cầu nguyên vật liệu và gánh nặng sản xuất.

Nghiên cứu cho thấy cuộc đua pin xe điện đang mở rộng từ mật độ năng lượng và tốc độ sạc sang bài toán tuổi thọ dài hạn và quản lý suy giảm. Vấn đề tiếp theo cần theo dõi là liệu công nghệ điều khiển sạc bằng AI có thể được tích hợp vào BMS trên xe và chứng minh hiệu quả tương tự trong môi trường vận hành thực tế hay không.