KOSPI đã áp sát mốc 8.000 điểm trong nhịp tăng gần đây, nhưng KOSDAQ vẫn cho thấy diễn biến kém tích cực hơn rõ rệt. Trong bối cảnh dòng tiền tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn trên KOSPI, thị trường đang đặt kỳ vọng vào kế hoạch cải tổ KOSDAQ, đặc biệt là cơ chế phân hạng kèm thăng hạng - giáng hạng, như một động lực mới cho khả năng phục hồi của sàn này.

Phiên 12/5, chứng khoán Hàn Quốc quay đầu giảm do áp lực chốt lời sau giai đoạn tăng nóng, cùng lực bán từ khối ngoại. KOSPI mất 179,09 điểm, tương đương 2,29%, xuống 7.643,15 điểm, sau khi có lúc lên tới 7.999,67 điểm rồi đảo chiều. KOSDAQ cũng giảm 28,05 điểm, tương đương 2,32%, còn 1.179,29 điểm.

Đợt điều chỉnh diễn ra trong bối cảnh thị trường đã tăng mạnh trong thời gian ngắn. KOSPI đi lên nhanh nhờ các nhóm dẫn dắt như bán dẫn vốn hóa lớn, tài chính, đóng tàu và quốc phòng. Trong khi đó, đà tăng của KOSDAQ chủ yếu tập trung ở một số chủ đề riêng lẻ, chưa tạo được sự lan tỏa trên toàn thị trường.

Nếu chỉ xét biến động trong một phiên, cả KOSPI và KOSDAQ đều suy yếu. Tuy nhiên, chênh lệch về hiệu suất tích lũy từ đầu năm cho thấy KOSDAQ đang bị bỏ lại khá xa.

Trong tháng 4, KOSPI tăng 30,61%, trong khi KOSDAQ chỉ tăng 13,30%. Tính đến ngày 30/4, tỷ lệ sức mạnh tương đối giữa hai chỉ số, tính bằng KOSPI chia cho KOSDAQ, lên tới 5,53 lần, mức cao nhất từ trước đến nay. Diễn biến này cho thấy dòng tiền tăng giá tiếp tục tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn trên KOSPI.

Nguyên nhân khiến KOSDAQ kém tích cực được cho là đến từ khác biệt về triển vọng lợi nhuận và xu hướng dòng tiền. Trên KOSPI, kỳ vọng lợi nhuận cải thiện nhanh, dẫn dắt bởi các cổ phiếu bán dẫn lớn như Samsung Electronics và SK hynix.

Ở chiều ngược lại, KOSDAQ chủ yếu thu hút sự quan tâm tại một số nhóm ngành như công nghệ sinh học, pin thứ cấp và robot, trong khi mức cải thiện lợi nhuận của toàn bộ chỉ số vẫn tương đối yếu.

Giới phân tích cho biết trong một năm gần đây, KOSDAQ đã kém KOSPI hơn 60 điểm phần trăm, mức chênh lớn nhất kể từ năm 2000. Tuy vậy, chính khoảng cách này lại khiến thị trường chú ý nhiều hơn đến khả năng phục hồi của KOSDAQ.

Trọng tâm kỳ vọng hiện nằm ở chính sách. Chính phủ Hàn Quốc và Sàn giao dịch chứng khoán Hàn Quốc (KRX) đang xem xét phương án phân hạng KOSDAQ thành ba nhóm gồm Premium, Standard và nhóm quản lý.

Theo phương án này, doanh nghiệp sẽ được xếp hạng hoặc điều chỉnh hạng dựa trên các tiêu chí như quy mô, kết quả kinh doanh và quản trị. Những doanh nghiệp có rủi ro cao hoặc chất lượng yếu sẽ được tách sang nhóm quản lý, qua đó hướng tới nâng cao niềm tin của nhà đầu tư.

Trên thị trường, cơ chế này được ví như hệ thống thăng hạng - giáng hạng của KOSDAQ. Trong đó, nhóm Premium sẽ tập hợp các doanh nghiệp có nền tảng tài chính tốt và tăng trưởng ổn định, làm cơ sở để xây dựng chỉ số đại diện cũng như các quỹ hoán đổi danh mục (ETF).

Dù vậy, KRX cho biết kế hoạch này hiện mới ở giai đoạn phân tích và rà soát. Thời điểm áp dụng, số lượng doanh nghiệp trong từng nhóm và các chi tiết triển khai cụ thể vẫn chưa được chốt.

Kang Jin-hyuk, nhà nghiên cứu tại Shinhan Investment Corp., nhận định đây là phương án tái cấu trúc KOSDAQ theo đặc điểm doanh nghiệp, thông qua ba nhóm Premium, Standard và nhóm quản lý. Theo ông, phân khúc Premium có thể bao gồm khoảng 80-170 doanh nghiệp quy mô lớn, đã bước vào giai đoạn trưởng thành, được lựa chọn dựa trên các tiêu chí như vốn hóa, tài chính và quản trị.

Mục tiêu của cơ chế thăng hạng - giáng hạng không chỉ là hỗ trợ chỉ số, mà còn nhằm xác định rõ nhóm cổ phiếu KOSDAQ đáp ứng tiêu chuẩn đầu tư. Hiện nay, trên cùng một thị trường KOSDAQ vẫn đang tồn tại lẫn lộn các doanh nghiệp tăng trưởng giai đoạn đầu, doanh nghiệp đã trưởng thành và cả nhóm có rủi ro suy giảm.

Vì vậy, từng có quan điểm cho rằng nhà đầu tư tổ chức và các quỹ hưu trí khó xem toàn bộ KOSDAQ là điểm đến cho dòng vốn dài hạn. Nếu phân khúc Premium được triển khai, dòng tiền tổ chức và vốn thụ động có thể tiếp cận nhóm doanh nghiệp chất lượng trên KOSDAQ dễ dàng hơn.

Vai trò của nhóm Standard cũng được đánh giá là quan trọng. Giới đầu tư đang kỳ vọng các chỉ số và ETF riêng cho phân khúc này, cùng những sản phẩm liên kết khác, sẽ giúp doanh nghiệp niêm yết quy mô vừa và nhỏ ngoài nhóm Premium không bị bỏ quên. Điều này cũng có thể hạn chế tình trạng dòng tiền chỉ tập trung vào nhóm cao cấp và góp phần mở rộng thanh khoản cho toàn KOSDAQ.

Ngoài ra, mô hình BDC của Hàn Quốc và ETF chủ động theo KOSDAQ cũng được xem là những công cụ có thể mở rộng dòng tiền vào nhóm vốn hóa nhỏ và vừa. Theo đó, BDC có thể được công nhận đầu tư vào các cổ phiếu KOSDAQ có vốn hóa từ 200 tỷ won trở xuống, trong khi ETF chủ động KOSDAQ sẽ hướng tới toàn bộ thị trường KOSDAQ thay vì chỉ giới hạn ở KOSDAQ150. Cách tiếp cận này có thể tạo hiệu ứng cộng hưởng trong việc tìm kiếm cổ phiếu vốn hóa nhỏ tiềm năng và thu hút thêm dòng tiền.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng còn quá sớm để khẳng định KOSDAQ có thể đảo chiều bền vững chỉ nhờ kỳ vọng chính sách. KOSDAQ150 hiện có tỷ trọng lớn ở một số nhóm ngành như công nghệ sinh học, bán dẫn, pin thứ cấp và robot.

Cơ cấu của KOSDAQ150 cũng bị đánh giá là thiên lệch, khi 7 trong 10 cổ phiếu vốn hóa lớn nhất thuộc nhóm công nghệ sinh học. Điều này đồng nghĩa nếu kết quả kinh doanh hoặc tâm lý đầu tư với một ngành cụ thể biến động mạnh, toàn bộ chỉ số có thể chịu mức dao động lớn hơn.

Về dài hạn, khả năng phục hồi của KOSDAQ sẽ phụ thuộc vào việc cơ chế thăng hạng - giáng hạng và các sản phẩm chính sách liên quan có thực sự chuyển thành dòng tiền trên thị trường hay không. Trong bối cảnh KOSPI tăng mạnh làm gia tăng lo ngại dòng vốn chỉ dồn vào cổ phiếu vốn hóa lớn, khả năng xuất hiện sự luân chuyển sang KOSDAQ vẫn được để ngỏ.

Dù vậy, để KOSDAQ không chỉ là thị trường tăng chậm hơn KOSPI mà trở thành một động lực dẫn dắt mới, thị trường vẫn cần thêm các tín hiệu xác nhận về cải thiện lợi nhuận, dòng tiền tổ chức và khả năng phát hiện các cổ phiếu vừa và nhỏ có chất lượng.

Jung Da-woon, nhà nghiên cứu tại LS Securities, cho rằng KOSDAQ có thể hưởng lợi từ các chính sách thúc đẩy thị trường chứng khoán của chính phủ. Theo ông, việc áp dụng cơ chế phân hạng và triển khai ETF theo chỉ số đại diện của nhóm Premium là những yếu tố có thể làm gia tăng kỳ vọng về dòng tiền chảy vào KOSDAQ.