Ngành tài chính và fintech tại Hàn Quốc đang bước vào cuộc đua giành vị thế trên thị trường stablecoin. Trong khi khung pháp lý vẫn chậm hoàn thiện, các doanh nghiệp đã sớm triển khai liên danh và hợp tác trong toàn bộ chuỗi giá trị, từ phát hành, thanh toán đến hạ tầng và mạng lưới.

Hiện dự luật khung về tài sản số, trong đó trọng tâm là đưa stablecoin vào khuôn khổ quản lý, vẫn chưa vượt qua giai đoạn thẩm tra tại Ủy ban Chính sách Quốc gia của Quốc hội. Tổ công tác tài sản số thuộc Đảng Dân chủ cho rằng cần sớm đưa dự luật vào tiểu ban để bắt đầu thảo luận, song thời điểm xử lý vẫn chưa rõ ràng do quá trình tái cơ cấu ủy ban và lịch bầu cử địa phương.

Một trong những điểm gây tranh cãi lớn là “quy tắc 51%”, theo đó chỉ cho phép phát hành thông qua các liên danh mà ngân hàng nắm từ 50% cộng 1 cổ phiếu trở lên. Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc giữ lập trường cứng rắn với lý do bảo đảm ổn định tài chính, trong khi một bộ phận Quốc hội và khối phi ngân hàng muốn mở rộng dư địa cho fintech. Vì vậy, mốc thời gian thực thi được dự báo rất khác nhau, từ nửa cuối năm 2026 đến sau năm 2027.

Ngân hàng đẩy mạnh liên danh để nắm quyền phát hành

Dù tiến trình luật hóa còn chậm, các ngân hàng lo ngại rằng nếu stablecoin phát triển theo hướng tư nhân, cấu trúc tài chính dựa trên tiền gửi có thể bị ảnh hưởng. Các ngân hàng thương mại lớn như KB, Shinhan, Hana và Woori vì thế vừa tham gia chương trình thí điểm CBDC của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc, vừa rà soát hạ tầng và mô hình kinh doanh liên quan đến stablecoin.

Trong cuộc đua lập liên danh, Hana Financial Group được xem là bên đi nhanh nhất. Tập đoàn này đã tập hợp 6 tổ chức tài chính, gồm BNK Financial, iM Financial, SC First Bank, OK Savings Bank và JB Financial.

Do Luật Ngân hàng giới hạn tỷ lệ sở hữu cổ phần tại doanh nghiệp khác ở mức 15%, để đáp ứng điều kiện 51% cần tối thiểu 4-5 ngân hàng cùng tham gia. Điều này đồng nghĩa các liên danh hình thành sớm sẽ có lợi thế rõ rệt, trong khi những nhóm vào sau có thể gặp khó trong việc gom đủ thành viên.

Hana Card đã ký thỏa thuận hợp tác với Circle vào tháng 12 năm ngoái và hiện đã bước sang giai đoạn tiếp thị cho giao dịch thực tế. Hana Financial cũng đang xem xét khả năng thành lập một công ty mục đích đặc biệt (SPC) để làm pháp nhân phát hành trong tương lai.

KB Financial Group tập trung mở rộng kết nối với hệ sinh thái tài sản số toàn cầu. Tập đoàn đã hoàn tất kiểm thử kỹ thuật với nền tảng phát hành và quản lý stablecoin Circle Mint của Circle, đồng thời đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng tài sản số, trong đó có vai trò cổ đông lớn tại công ty lưu ký tài sản số Korea Digital Asset (KODA).

Nhân chuyến thăm Hàn Quốc của CEO Circle Jeremy Allaire vào ngày 13 tháng trước, lãnh đạo KB Financial cũng đã trao đổi về khả năng hợp tác. Gần đây, tập đoàn tiếp tục thảo luận phương án hợp tác chiến lược trong lĩnh vực blockchain với Pantera Capital, qua đó mở rộng phạm vi phối hợp sang hệ sinh thái blockchain toàn cầu.

Shinhan Financial Group đang thảo luận trên diện rộng về kế hoạch kinh doanh liên quan đến stablecoin, từ kiểm thử kỹ thuật đến phương án lập liên danh, với nòng cốt là tổ công tác tài sản số. Theo giới tài chính, tập đoàn này đã chuẩn bị từ trước khi khung pháp lý hoàn thiện và hiện xem xét nội bộ hướng đi cho một liên danh trong tương lai.

Shinhan Bank từng tham gia thử nghiệm trong dự án CBDC “Project Hangang”, kết nối ứng dụng giao đồ ăn Ttaenggyeoyo với thanh toán bảo hiểm và thẻ. Đây được xem là một bước thử sớm đối với các điểm chấp nhận thanh toán trong đời sống dựa trên token tiền gửi. Ngân hàng này cũng đang nộp đơn đăng ký nhãn hiệu để chuẩn bị cho nhiều kịch bản triển khai.

Woori Financial hiện chưa chính thức tham gia liên danh nào. Tuy nhiên, tập đoàn đã đặt nền móng cho hạ tầng tài sản số thông qua khoản đầu tư vào BDACS, đồng thời được cho là đang xem xét khả năng áp dụng thanh toán bằng tài sản số trên nền tảng đặt vé “To the Moon” mà Woori Bank chuẩn bị ra mắt.

Trên thị trường, Woori Financial được xem là một biến số quan trọng, bởi việc tập đoàn này gia nhập nhóm Shinhan - Hana hay phía KB có thể làm thay đổi tương quan giữa các liên danh.

Fintech và sàn giao dịch ưu tiên chiếm lĩnh hạ tầng

Khác với khối ngân hàng, các công ty fintech và sàn giao dịch đang tập trung vào hạ tầng kỹ thuật thay vì trực tiếp tranh quyền phát hành. Theo cách tiếp cận này, nếu nắm được mainnet, họ có thể tích hợp phát hành, ví, thanh toán và các dịch vụ khác trong cùng một mạng lưới, từ đó giành lợi thế ở tầng nền tảng.

Giwa Chain của Dunamu, công ty vận hành Upbit, đã bắt đầu mở rộng hợp tác với lĩnh vực tài chính. Shinhan Bank đang chuyển hệ thống xác thực điều kiện đối với sản phẩm vay tín chấp dành cho bác sĩ “Doctor Loan” sang nền tảng này và đặt mục tiêu hoàn tất trong tháng 5. Trong khi đó, Hana Financial đã hoàn tất kiểm thử kỹ thuật hoạt động chuyển tiền quốc tế trên Giwa Chain, đồng thời xác nhận hiệu quả cải thiện về tốc độ xử lý và chi phí so với mạng SWIFT.

Thương vụ hoán đổi cổ phiếu toàn diện giữa Dunamu và Naver Financial đã được lùi thời hạn hoàn tất đến ngày 30/9 do quá trình thẩm định của cơ quan cạnh tranh kéo dài. Nếu thương vụ thành công, mạng lưới thanh toán thường niên 80 nghìn tỷ won của Naver Pay và kênh phân phối của Upbit có thể được tích hợp vào cùng một hệ sinh thái.

Toss đã thành lập bộ phận chuyên trách blockchain từ tháng 2 năm nay, đồng thời xem xét xây dựng mainnet riêng và phát triển ví web3. Theo giới đầu tư, Toss cũng đã trao đổi với Bithumb về khả năng hợp tác trong thanh toán stablecoin, nhưng tiến độ cụ thể còn hạn chế do cả hai bên đều đang chuẩn bị IPO.

Tách biệt với các cuộc trao đổi nói trên, Bithumb đã trực tiếp ký biên bản ghi nhớ với Circle và thúc đẩy kế hoạch mở rộng lưu thông stablecoin neo USD.

Kakao cũng đã vận hành tổ công tác stablecoin cấp tập đoàn từ tháng 8 năm ngoái, do CEO Kakao Jung Shin-a, CEO Kakao Pay Shin Won-geun và CEO KakaoBank Yoon Ho-young đồng chủ trì. Trong cuộc gọi công bố kết quả kinh doanh quý I hôm 6/5, CFO KakaoBank Kwon Tae-hoon cho biết ngân hàng này đang tìm kiếm nhiều cơ hội trong toàn hệ sinh thái, không chỉ ở mảng phát hành stablecoin mà còn ở lưu ký và thanh toán, đồng thời tập trung xây dựng hệ sinh thái cùng Kakao và Kakao Pay.

Lợi thế của Kakao được cho là nằm ở chỗ tập đoàn này sở hữu cùng lúc ngân hàng số, dịch vụ thanh toán tiện lợi và ứng dụng nhắn tin trong một hệ sinh thái thống nhất. Cấu trúc đó tạo điều kiện hình thành vòng khép kín từ phát hành đến phân phối.

Hecto Financial là một trong số ít doanh nghiệp đã bước vào giai đoạn triển khai trước cả khi luật được ban hành. Tháng 2 năm nay, công ty trở thành doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tiên tham gia Circle Payment Network (CPN), mạng thanh toán stablecoin của Circle. Hiện Hecto Financial là đối tác CPN duy nhất của Circle tại Hàn Quốc, đồng thời tham gia hạ tầng stablecoin chuyên biệt “Arc” với vai trò công ty thanh toán.

Mô hình thanh toán và bù trừ xuyên biên giới của doanh nghiệp này đã bắt đầu vận hành. Theo đánh giá của thị trường, nếu stablecoin neo won được hợp pháp hóa, Hecto Financial có thể mở rộng vai trò thành một trung tâm hạ tầng thanh toán và bù trừ toàn cầu.

Cuộc cạnh tranh stablecoin neo won và neo USD tăng tốc

Cấu trúc thị trường hiện nay đang dần phân hóa theo ba trục: ngân hàng tập trung vào phát hành, fintech và sàn giao dịch tập trung vào hạ tầng, còn các đối tác quốc tế nắm mạng lưới. Với cách phân vai này, một doanh nghiệp đơn lẻ sẽ khó chi phối toàn bộ thị trường. Chỉ nắm quyền phát hành thì khó mở rộng quy mô, còn chỉ sở hữu hạ tầng thanh toán thì khó tạo dựng niềm tin. Năng lực cạnh tranh vì vậy sẽ phụ thuộc vào bên nào xây dựng được hệ sinh thái kết hợp phát hành, phân phối và thanh toán sớm hơn.

Trong khi Hàn Quốc vẫn ở giai đoạn thiết kế thể chế, thị trường toàn cầu đã chuyển sang giai đoạn cạnh tranh hạ tầng thanh toán. Circle không chọn cách trực tiếp phát hành stablecoin neo won, mà liên tiếp bắt tay với các đối tác như KB Financial, Bithumb và Hecto Financial để đưa hạ tầng thanh toán dựa trên USD vào thị trường nội địa.

Một số tín hiệu cho thấy USDC đang dần vượt lên trước USDT, phản ánh sự thay đổi trong cấu trúc cạnh tranh của thị trường stablecoin neo USD. Ở chiều ngược lại, Tether cũng đang tái cơ cấu nhân sự, tăng cường hoạt động tiếp thị và tuyển người phụ trách ứng phó quy định để hướng tới thị trường Hàn Quốc. Stablecoin neo USD hiện đã bắt đầu kết nối với một số hạ tầng thanh toán và bù trừ trong nước.

Trong bối cảnh Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ chủ quyền tiền tệ, còn Quốc hội vẫn loay hoay tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, cuộc đua giành thị phần giữa stablecoin neo won và stablecoin neo USD đang nóng lên. Theo giới quan sát, bên nào giành được hạ tầng thanh toán và bù trừ trước khi khung pháp lý hoàn chỉnh sẽ có lợi thế lớn trong cuộc cạnh tranh quyền dẫn dắt thị trường về sau.

Nói cách khác, ngay cả khi stablecoin neo won được ra mắt, nó vẫn sẽ phải cạnh tranh với hạ tầng dựa trên USD đã được thiết lập từ sớm. Theo cách nhìn của thị trường, luật pháp có thể định hình khuôn khổ, nhưng hạ tầng mới là yếu tố quyết định khả năng chiếm lĩnh thị trường.