KOSPI lần đầu tiên trong lịch sử vượt mốc 7.000 điểm, nhờ đà bứt phá của nhóm bán dẫn, làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI, dòng tiền ETF và lực mua quay lại của khối ngoại. Tuy nhiên, đà tăng mạnh này cũng kéo theo rủi ro tập trung vào một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi dư nợ margin leo lên vùng cao kỷ lục.

Trong phiên 6/5, KOSPI có thời điểm lên 7.426,60 điểm trước khi chốt phiên ở 7.384,56 điểm. Chỉ khoảng hai tháng sau lần đầu vượt mốc 6.000 điểm vào ngày 25/2, chỉ số đã tiến thêm một nấc mới.

Vốn hóa của sàn KOSPI cũng lập kỷ lục, đạt 6.058 nghìn tỷ won. So với thời điểm chỉ số vượt 6.000 điểm, khi vốn hóa ở mức 5.017 nghìn tỷ won, thị trường đã tăng thêm hơn 1.000 nghìn tỷ won chỉ sau hơn hai tháng.

Theo KRX, từ đầu năm đến nay KOSPI tăng 75,2%, dẫn đầu nhóm G20 và bỏ xa nhiều thị trường lớn khác. Mức tăng của chỉ số này cao hơn đáng kể so với các thị trường đại diện của Thổ Nhĩ Kỳ, Nhật Bản và Brazil trong cùng giai đoạn.

Động lực lớn nhất của nhịp tăng là nhóm bán dẫn. Làn sóng đầu tư AI trên toàn cầu cùng nhu cầu bộ nhớ hiệu năng cao đi lên đã đưa các cổ phiếu vốn hóa lớn như Samsung Electronics và SK hynix trở thành đầu tàu của thị trường.

KRX cho biết xuất khẩu bán dẫn trong tháng 4 đạt 31,9 tỷ USD, tăng 173% so với cùng kỳ năm trước. Sau mức 32,8 tỷ USD của tháng 3, kim ngạch xuất khẩu tiếp tục duy trì ở vùng cao.

Dòng tiền trên thị trường cũng được tái định hướng theo xu hướng mở rộng đầu tư vào hạ tầng AI. Lực mua lan sang các doanh nghiệp thiết bị điện phục vụ trung tâm dữ liệu, cùng các ngành xây dựng, vật liệu, linh kiện và thiết bị.

Tính từ đầu năm, nhóm điện - điện tử tăng 124,8%, xây dựng tăng 129,2%, máy móc - thiết bị tăng 78,5%, còn phương tiện vận tải - linh kiện tăng 39,6%. Đà tăng ban đầu tập trung vào bán dẫn đã dần mở rộng sang thiết bị điện, xây dựng, đóng tàu, điện hạt nhân và công nghiệp quốc phòng.

Về dòng tiền, nhà đầu tư cá nhân và khối ngoại thay phiên nhau hỗ trợ thị trường. Trong giai đoạn tháng 2-3, nhà đầu tư cá nhân liên tục mua cổ phiếu trong nước và hấp thụ lực bán ròng từ khối ngoại. Từ tháng 4, khối ngoại đảo chiều sang mua ròng, chủ yếu ở nhóm điện - điện tử, qua đó đẩy nhanh nhịp tăng của chỉ số.

KRX cho biết khối ngoại đã bán ròng 21,1 nghìn tỷ won trong tháng 2 và 35,9 nghìn tỷ won trong tháng 3 trên sàn KOSPI. Sang tháng 4, nhóm này mua ròng 1,1 nghìn tỷ won và tiếp tục mua ròng 6,1 nghìn tỷ won trong tháng 5.

Đáng chú ý, từ đầu tháng 5, lực mua của khối ngoại tập trung mạnh vào nhóm bán dẫn. Giới chứng khoán ước tính riêng trong tháng 5, nhà đầu tư nước ngoài đã mua ròng hơn 7 nghìn tỷ won cổ phiếu Hàn Quốc, với danh mục nghiêng mạnh về các mã vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm điện - điện tử, thực chất là bán dẫn.

Trong phiên này, khối ngoại mua ròng khoảng 3 nghìn tỷ won cổ phiếu Samsung Electronics. Trước đó, họ cũng mua ròng 2,1 nghìn tỷ won cổ phiếu SK hynix. Việc các mã bán dẫn vốn hóa lớn đồng loạt tăng mạnh đã giúp KOSPI bứt tốc, nhưng đồng thời khiến KOSDAQ và nhóm cổ phiếu vừa và nhỏ trên KOSPI kém nổi bật hơn.

Đà tăng của nhóm bán dẫn còn lan sang các cổ phiếu liên quan theo cấu trúc tập đoàn. Samsung Electronics đi lên trong bối cảnh thị trường kỳ vọng Apple sẽ đa dạng hóa đối tác gia công chip, kéo theo đà tăng của Samsung C&T và Samsung Life Insurance, hai doanh nghiệp nắm giữ cổ phần tại Samsung Electronics.

Tương tự, SK hynix tiếp tục lập đỉnh mới, qua đó hỗ trợ giá cổ phiếu SK Square và SK. Diễn biến này phản ánh đồng thời kỳ vọng vào kết quả kinh doanh của ngành bán dẫn và xu hướng định giá lại giá trị các khoản đầu tư cổ phần.

Một trụ cột khác của đà tăng là thị trường ETF. Khi KOSPI đi lên, giá trị ETF cũng tăng theo, từ đó hút thêm dòng vốn và quay trở lại mua tài sản cơ sở. Tính đến sáng 6/5, Hàn Quốc có 1.099 ETF niêm yết với tổng vốn hóa 449 nghìn tỷ won.

Tổng tài sản ròng của ETF cũng tăng lên khoảng 439 nghìn tỷ won, tiến sát mốc 450 nghìn tỷ won. Sau khi vượt 100 nghìn tỷ won vào tháng 6/2023, quy mô thị trường ETF lần lượt vượt 300 nghìn tỷ won vào tháng 1 năm nay và 400 nghìn tỷ won trong tháng 4, cho thấy tốc độ mở rộng ngày càng nhanh.

Các biện pháp cải cách thị trường vốn cũng được xem là nền tảng hỗ trợ định giá lại chỉ số. Việc sửa đổi Luật Thương mại, tách riêng thuế với thu nhập cổ tức và mở rộng ưu đãi thuế cho doanh nghiệp “value-up” đã nâng kỳ vọng về mức hoàn vốn cho cổ đông. Bên cạnh đó, việc mở rộng sử dụng tài khoản tổng hợp cho nhà đầu tư nước ngoài và siết yêu cầu công bố thông tin bằng tiếng Anh cũng giúp cải thiện khả năng tiếp cận của khối ngoại.

Hiện tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài tại Hàn Quốc ở mức hơn 20%, thấp hơn Nhật Bản và Đài Loan. Một số ý kiến phân tích cho rằng nếu khả năng tiếp cận thông qua các nền tảng môi giới trực tuyến toàn cầu được cải thiện, tệp nhà đầu tư nước ngoài còn có thể mở rộng thêm.

Dù vậy, mốc 7.000 điểm không chỉ mang màu sắc tích cực. Rủi ro đầu tiên là mức độ tập trung ngày càng lớn vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn. Dù KOSPI tăng mạnh, số lượng mã tăng giá trên toàn sàn không lan tỏa tương ứng mà chủ yếu tập trung ở một bộ phận nhỏ.

Dòng tiền đổ dồn vào các ngành như bán dẫn, chứng khoán và thiết bị điện đang khiến khoảng cách giữa mức tăng của chỉ số và mức sinh lời thực tế mà nhiều nhà đầu tư cảm nhận ngày càng nới rộng. Nếu xu hướng dẫn dắt bởi bluechip kéo dài, tâm lý bị bỏ lại phía sau ở nhà đầu tư nắm giữ cổ phiếu vừa và nhỏ hoặc cổ phiếu KOSDAQ có thể gia tăng.

Áp lực quá nóng trong ngắn hạn cũng đã xuất hiện. Trong nhịp tăng mạnh của KOSPI, cơ chế sidecar chiều mua đối với giao dịch chương trình đã được kích hoạt. Đây là lần thứ 8 biện pháp này được áp dụng trong năm nay, phản ánh vừa lực tăng mạnh của thị trường vừa mức biến động ngắn hạn đang lớn dần.

Chất lượng của dòng tiền cá nhân cũng là vấn đề cần theo dõi. Tiền gửi của nhà đầu tư đã tiến sát 130 nghìn tỷ won, trong khi dư nợ cho vay ký quỹ tăng lên mức cao nhất lịch sử. Trong một thị trường đi lên, đòn bẩy có thể khuếch đại lợi nhuận, nhưng khi điều chỉnh, nó cũng có thể kích hoạt bán giải chấp và làm thua lỗ mở rộng nhanh hơn.

Rủi ro này càng đáng chú ý hơn khi kỳ vọng về việc ra mắt ETF đòn bẩy theo từng cổ phiếu đơn lẻ đang gia tăng. Nếu dòng tiền tiếp tục dồn mạnh vào một mã hoặc một chủ đề đầu tư, biên độ biến động của thị trường có thể còn lớn hơn.

Các biến số bên ngoài cũng chưa biến mất. Dù căng thẳng Mỹ - Iran có dấu hiệu hạ nhiệt, bất ổn địa chính trị vẫn chưa được giải tỏa hoàn toàn. Nếu giá dầu quốc tế tăng trở lại, áp lực lạm phát có thể mạnh lên, đồng thời làm gia tăng gánh nặng đối với chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm, tỷ giá USD/won và diễn biến giá dầu vẫn là những biến số có ảnh hưởng lớn đến định giá cổ phiếu Hàn Quốc. Nếu mặt bằng lãi suất cao và giá dầu cao kéo dài, kỳ vọng cải thiện lợi nhuận cũng như luận điểm định giá lại thị trường có thể suy yếu.

Về dài hơn, khả năng KOSPI giữ được trên mốc 7.000 điểm sẽ phụ thuộc vào sức bền lợi nhuận doanh nghiệp. Thị trường hiện đang phản ánh trước kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận, chủ yếu xoay quanh bán dẫn và hạ tầng AI. Đây vừa là tín hiệu cho thấy chứng khoán Hàn Quốc bắt đầu thoát khỏi tình trạng định giá thấp, vừa là giai đoạn cần kiểm chứng tính bền vững của xu hướng tăng.

Nếu kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp bán dẫn và hạ tầng AI đúng như kỳ vọng, đồng thời các chính sách cải cách thị trường vốn thực sự chuyển hóa thành mức hoàn vốn cao hơn cho cổ đông, dư địa tăng tiếp vẫn còn. Ngược lại, nếu dòng tiền và kỳ vọng chính sách đi trước trong khi lợi nhuận không theo kịp, áp lực điều chỉnh có thể lớn hơn.

Lee Jae-won, chuyên gia nghiên cứu tại Yuanta Securities, nhận định chỉ số sức mạnh tương đối RSI của Samsung Electronics và SK hynix đã đi vào vùng quá mua, do đó khả năng xuất hiện nhịp điều chỉnh ngắn hạn là có thể xảy ra. Dù vậy, ông cho rằng xu hướng tăng vẫn có thể tiếp diễn nhờ dự báo lợi nhuận tiếp tục được điều chỉnh đi lên.

Ông cho biết EPS dự phóng 12 tháng của KOSPI hiện ở mức 966 điểm, trong khi P/E dự phóng 12 tháng là 7,18 lần. Theo đánh giá này, ngay cả khi chỉ số đã vượt 7.300 điểm, mặt bằng định giá vẫn còn ở vùng thấp. Ông cũng cho rằng lực đỡ của thị trường còn đến từ xu hướng nhà đầu tư cá nhân ở nước ngoài mua trực tiếp cổ phiếu Hàn Quốc, cùng với quy mô mua ròng kỷ lục của khối ngoại trong tháng 5, qua đó hỗ trợ vùng đáy của thị trường.