Giá DRAM phổ thông tăng mạnh trong khi giá HBM được chốt trước theo hợp đồng dài hạn đang tạo ra một nghịch lý hiếm thấy trên thị trường bộ nhớ: biên lợi nhuận ngắn hạn của DRAM phổ thông vượt HBM. Trước diễn biến này, Samsung Electronics và SK hynix đã chọn hai hướng đi khác nhau. Samsung Electronics giữ cơ cấu sản phẩm cân bằng, còn SK hynix xem xét điều chỉnh lại cấu trúc hợp đồng cung ứng dài hạn, hay LTA.

Diễn biến trên lần đầu được hai doanh nghiệp xác nhận công khai tại các cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý I.

Tại cuộc họp ngày 30, Samsung Electronics cho biết giá bộ nhớ phổ thông gần đây tiếp tục đi lên, khiến DRAM phổ thông trên thực tế đang mang lại mức sinh lời tương đối cao hơn HBM. Công ty cũng thừa nhận trên thị trường có quan điểm cho rằng, xét riêng hiệu quả ngắn hạn, việc đẩy mạnh DDR cho máy chủ thay vì HBM có thể có lợi hơn.

Theo Samsung Electronics, nguyên nhân nằm ở độ trễ trong cơ chế đàm phán giá. HBM thường được chốt giá theo năm để phản ánh kế hoạch chuẩn bị công suất ở khâu back-end, trong khi DRAM phổ thông chủ yếu đàm phán theo quý. Vì vậy, khi giá DRAM phổ thông tăng nhanh theo từng quý, giá HBM vẫn bị giữ ở mức đã thống nhất từ đầu năm, làm chênh lệch biên lợi nhuận ngắn hạn tạm thời đảo chiều.

Dù vậy, Samsung Electronics cho biết sẽ không điều chỉnh danh mục sản phẩm chỉ để tối ưu lợi nhuận ngắn hạn. Công ty ưu tiên sự ổn định của chuỗi cung ứng cho toàn bộ hệ sinh thái AI, đồng thời cảnh báo rằng nếu nghiêng quá mạnh về DRAM phổ thông thay vì HBM, quá trình xây dựng hạ tầng AI có thể gặp trở ngại.

Hãng này đánh giá khi các ứng dụng suy luận AI và agentic AI mở rộng, nhu cầu sẽ không chỉ tăng ở máy chủ AI mà còn ở máy chủ truyền thống. Điều đó khiến nhu cầu đối với HBM và DRAM phổ thông ngày càng gắn chặt với nhau. Vì vậy, Samsung Electronics cho biết sẽ duy trì cơ cấu sản phẩm cân bằng, dựa trên các yếu tố như tăng trưởng trung và dài hạn, quan hệ khách hàng dài hạn và năng lực cạnh tranh công nghệ.

Trong khi đó, SK hynix lại tập trung vào việc thay đổi cơ chế đàm phán giá. Tại cuộc họp quý I ngày 23, công ty cho biết khi khách hàng coi rủi ro lớn hơn nằm ở khả năng bảo đảm sản lượng thay vì giá cả, nhu cầu về các thỏa thuận bảo đảm sản lượng trung và dài hạn theo mô hình LTA đang tăng lên.

SK hynix cho biết đang xem xét một phương án mang tính cấu trúc theo hướng mới, vừa giúp khách hàng ổn định nguồn cung, vừa tạo nền tảng lợi nhuận ổn định hơn cho doanh nghiệp. Công ty cũng nhấn mạnh mục tiêu giảm bớt tính biến động vốn có của ngành bộ nhớ để cải thiện cách thị trường định giá doanh nghiệp.

Không đề cập trực tiếp đến việc biên lợi nhuận DRAM phổ thông tạm thời vượt HBM, SK hynix cho rằng đợt tăng giá hiện nay phản ánh thay đổi có tính cấu trúc của thị trường. Theo công ty, sau giai đoạn suy yếu trước đó, đầu tư của các nhà cung cấp đã chậm lại, trong khi dư địa sẵn có để tăng sản lượng trong ngắn hạn không nhiều.

SK hynix đánh giá việc khách hàng ưu tiên bảo đảm sản lượng hơn giá bán là một tín hiệu cho thấy cấu trúc thị trường đang thay đổi. Công ty cho rằng xu hướng hiện tại không chỉ là một nhịp điều chỉnh tạm thời. Tình trạng thiếu cung ở HBM, DRAM cho máy chủ và eSSD cũng khó sớm được giải tỏa, vì vậy chu kỳ tăng giá có thể kéo dài hơn so với trước đây.

Dù cách tiếp cận khác nhau, cả Samsung Electronics và SK hynix đều thống nhất rằng tình trạng thiếu cung hiện nay không phải hiện tượng ngắn hạn. Nếu Samsung Electronics chọn cách ứng phó bằng việc giữ cơ cấu sản phẩm cân bằng, thì SK hynix muốn đưa nhu cầu ổn định của hạ tầng AI vào mô hình kinh doanh thông qua việc thiết kế lại cấu trúc hợp đồng.

Samsung Electronics cho biết công ty đã nhận đơn đặt hàng trước cho nhu cầu của năm 2027 và lượng cung khả dụng hiện vẫn thấp hơn đáng kể so với nhu cầu của khách hàng. Về phần mình, SK hynix cũng khẳng định nhu cầu HBM mà khách hàng đưa ra cho ba năm tới đã vượt xa năng lực cung ứng của doanh nghiệp.

Hai công ty cũng có quan điểm tương đối giống nhau về thời điểm chênh lệch lợi nhuận có thể thu hẹp trở lại. Samsung Electronics dự báo trong bối cảnh khoảng cách cung - cầu HBM tiếp tục nới rộng, mức chênh lệch lợi nhuận giữa HBM và DRAM phổ thông có thể thu hẹp đáng kể vào năm 2027.

SK hynix cũng cho rằng chu kỳ tăng giá lần này có khả năng kéo dài hơn các giai đoạn trước, qua đó duy trì môi trường giá thuận lợi trong thời gian dài hơn. Thời điểm hai doanh nghiệp đồng loạt đẩy mạnh mở rộng công suất HBM có thể trở thành bước ngoặt chung của thị trường.

Một nguồn tin trong ngành nhận định việc hai tập đoàn bộ nhớ đưa ra hai lời giải khác nhau cho cùng một thị trường xuất phát từ sự khác biệt trong cấu trúc kinh doanh và danh mục khách hàng. Theo nguồn tin này, Samsung Electronics đang tiếp cận bài toán từ góc độ giải pháp tích hợp giữa bộ nhớ và foundry, trong khi SK hynix dựa trên mô hình kinh doanh có tỷ trọng HBM cao hơn.