Charles Hoskinson, nhà sáng lập Cardano (ADA), đã công khai chỉ trích cách tiếp cận thận trọng của Blockstream trong việc xử lý rủi ro từ máy tính lượng tử đối với Bitcoin. Theo ông, giải pháp chữ ký hậu lượng tử dựa trên hàm băm mà phía Blockstream ủng hộ quá hạn chế, khó mở rộng và có thể cản trở đổi mới.

Theo The Crypto Basic ngày 22/4 (giờ địa phương), Hoskinson nhắm vào phương án do Adam Back, đồng sáng lập Blockstream, và Jonas Nick, Giám đốc Nghiên cứu của công ty, ủng hộ. Ông cho rằng Bitcoin đang nghiêng về một lời giải quá hẹp cho bài toán hậu lượng tử.

Tranh luận xoay quanh một đề xuất nâng cấp được đưa ra tại hội nghị Bitcoin Scaling OPNEXT 2026. Tại sự kiện này, Jonas Nick giới thiệu các hệ chữ ký hậu lượng tử dựa trên hàm băm như “SPHINCS” và “SHRIMPS” như những lựa chọn khả thi cho Bitcoin. Ông cho rằng thiết kế cơ chế phòng thủ trước máy tính lượng tử là bài toán cân bằng giữa hiệu quả, giả định bảo mật và độ phức tạp của giao thức.

Theo phần trình bày của Nick, hướng tiếp cận này tập trung vào hai yếu tố. Thứ nhất là bổ sung cấu trúc quản lý trạng thái nhằm triển khai các hệ chữ ký hiệu quả hơn, chấp nhận gia tăng một phần độ phức tạp của giao thức để đổi lấy hiệu năng. Thứ hai là ưu tiên sự ổn định trong triển khai bằng cách dựa trên các hàm băm đã được kiểm chứng rộng rãi, thay vì đưa thêm các giả định mật mã mới.

Hoskinson phản bác trực diện lập luận trên. Ông mỉa mai rằng Bitcoin vừa muốn đối phó rủi ro lượng tử, vừa lại chọn “loại chữ ký hậu lượng tử kém linh hoạt nhất”. Theo ông, mô hình dựa trên hàm băm có thể phù hợp cho việc ký giao dịch an toàn, nhưng rất hạn chế nếu muốn mở rộng sang các chức năng khác.

Ở chiều ngược lại, Hoskinson cho rằng các hệ mật mã có khả năng biểu đạt cao hơn có thể hỗ trợ lập trình linh hoạt hơn cũng như các logic xác minh phức tạp hơn. Chỉ trích của ông không dừng ở khía cạnh kỹ thuật, mà còn nhắm tới văn hóa phát triển của Bitcoin. Hoskinson cho rằng tư duy “đừng bao giờ thay đổi Bitcoin” đang khiến mạng lưới này ưu tiên ổn định và khả năng dự báo quá mức, từ đó làm chậm các bước tiến đổi mới.

Cuộc tranh luận này không chỉ giới hạn ở Bitcoin. Trong ngành tiền mã hóa, mức độ dễ tổn thương của các mạng lớn như Bitcoin, Ethereum và XRP trước sự phát triển của máy tính lượng tử vẫn là chủ đề được bàn luận liên tục. Đáng chú ý, nhóm nghiên cứu của Google gần đây nhận định các thiết bị lượng tử trong tương lai có thể cần ít tài nguyên tính toán hơn dự báo trước đây để tấn công các hệ mật mã hiện nay.

Với Bitcoin, một số ước tính cho rằng khoảng 1,7 triệu BTC được lưu trữ trong các ví P2PK đời đầu có thể đối mặt nguy cơ bị tấn công lượng tử. Trong bối cảnh đó, các nhà phát triển như Jameson Lopp gần đây đã đề xuất BIP-361 nhằm tăng cường các công cụ phòng vệ cho kỷ nguyên lượng tử.

Dù trong cộng đồng Bitcoin, cách tiếp cận thận trọng dựa trên các hàm băm đã được kiểm chứng vẫn đang chiếm ưu thế, Hoskinson cho rằng mạng lưới này cần một phương án thay thế có phạm vi ứng dụng rộng hơn và khả năng mở rộng tốt hơn về dài hạn.

Tâm điểm tranh luận hiện không chỉ nằm ở bản thân mối đe dọa lượng tử, mà còn ở cách Bitcoin nên thay đổi để ứng phó. Trong khi phía Blockstream nghiêng về các điều chỉnh tối thiểu để tránh làm tăng thêm giả định bảo mật, Hoskinson cho rằng một giải pháp chỉ xoay quanh ký giao dịch sẽ khó đáp ứng nhu cầu trong tương lai.

Hoskinson viết: “Haha, hãy dùng loại PQS ít linh hoạt và nhàm chán nhất để giải quyết vấn đề lượng tử. Đừng bao giờ thay đổi Bitcoin https://t.co/2mcytWyb12”