Các ngân hàng Hàn Quốc đang liên tiếp tung ra sản phẩm tiền gửi liên kết cổ phiếu ELD trong bối cảnh lãi suất tiền gửi giảm và thị trường chứng khoán khởi sắc. Xu hướng này giúp ELD nổi lên như một kênh thay thế tiền gửi có kỳ hạn, nhưng cũng khiến Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc (FSS) tăng cường theo dõi hoạt động phân phối để hạn chế rủi ro cho khách hàng.

Gần đây, nhiều ngân hàng lớn tại Hàn Quốc đồng loạt giới thiệu ELD lấy các chỉ số như KOSPI200 làm tài sản cơ sở.

KB Kookmin Bank, Shinhan Bank, Hana Bank và NH NongHyup Bank chủ yếu chào bán các sản phẩm có kỳ hạn từ 6 tháng đến 1 năm, với nhiều cấu trúc lợi suất khác nhau để thu hút khách hàng. Phần lớn sản phẩm được thiết kế theo cơ chế cộng thêm lãi tùy theo mức tăng của chỉ số cơ sở; một số gói thậm chí đưa ra mức lợi suất tối đa hơn 10%/năm.

Đà tăng của ELD gắn liền với biến động của thị trường tài chính. Theo FSS, doanh số ELD của hệ thống ngân hàng đã tăng từ 2.400 tỷ won trong nửa đầu năm 2024 lên 4.900 tỷ won trong nửa cuối năm 2024, trước khi tiếp tục mở rộng lên 7.600 tỷ won vào nửa cuối năm 2025. Riêng trong hai tháng đầu năm nay, doanh số phát hành mới đã đạt 900 tỷ won và vẫn tiếp tục đi lên.

Các yếu tố thúc đẩy gồm kỳ vọng giá cổ phiếu tăng, lãi suất tiền gửi giảm và nhu cầu tìm sản phẩm thay thế ELS. Nhờ đặc điểm bảo toàn gốc tương đối nếu nắm giữ đến ngày đáo hạn, ELD đang thu hút dòng tiền từ nhóm khách hàng muốn tìm mức sinh lời cao hơn tiền gửi thông thường trong giai đoạn thị trường đi lên.

Tuy nhiên, ELD không phải là tiền gửi thông thường. Do lợi suất phụ thuộc vào biến động của chỉ số cơ sở, mức lãi thực tế người gửi nhận được có thể chênh lệch lớn tùy theo diễn biến thị trường.

FSS đặc biệt lưu ý các sản phẩm có điều khoản knock-out. Với cấu trúc này, nếu chỉ số cơ sở tăng hoặc giảm vượt một ngưỡng nhất định, người gửi có thể chỉ được hưởng mức lãi suất tối thiểu. Trong một số trường hợp, dù chỉ số tăng mạnh và chạm điều kiện kích hoạt, khách hàng vẫn không được hưởng mức lãi suất tối đa mà chỉ nhận mức lãi tối thiểu khoảng 1%/năm.

Một rủi ro khác nằm ở việc tất toán trước hạn. Theo tài liệu của FSS, nếu rút tiền trước ngày đáo hạn, khách hàng không chỉ có thể không được trả lãi mà còn có thể phải chịu phí tất toán trước hạn lên tới khoảng 0,95%. Thống kê cho thấy khoảng 4,2% số sản phẩm đáo hạn trong giai đoạn từ tháng 1/2025 đến tháng 2/2026 đã bị tất toán sớm, kéo theo khiếu nại liên quan đến các khoản lỗ ngoài dự kiến.

FSS cho biết số vụ khiếu nại có xu hướng gia tăng, do đó các ngân hàng cần siết chặt khâu quản lý từ thiết kế sản phẩm đến bán hàng. Cơ quan này nhấn mạnh các ngân hàng không nên chỉ cạnh tranh bằng mức lãi suất tối đa, mà cần xây dựng cấu trúc sản phẩm mang lại lợi ích thực chất và giải thích đầy đủ điều kiện, rủi ro trước khi khách hàng tham gia.

Cơ quan quản lý cũng yêu cầu tăng cường đánh giá mức độ phù hợp của sản phẩm, đặc biệt với nhóm khách hàng có khả năng nắm giữ khoản tiền đến ngày đáo hạn. Theo FSS, việc bảo vệ người tiêu dùng phải được kiểm soát xuyên suốt từ khâu thiết kế, phân phối đến quản lý sau bán.

Bên cạnh đó, FSS đang theo dõi khả năng khiếu nại tăng thêm nếu biến động trên thị trường tài chính trở nên mạnh hơn do các yếu tố bên ngoài như căng thẳng tại Trung Đông. Cơ quan này cho biết sẽ chủ động ứng phó nếu thị trường biến động mạnh.

Giới chuyên gia nhận định ELD nên được xem là sản phẩm nằm giữa tiền gửi và đầu tư, thay vì một khoản tiền gửi thông thường. Vì vậy, người mua không nên chỉ nhìn vào yếu tố bảo toàn gốc mà cần hiểu rõ cơ chế tính lợi suất, điều kiện hưởng lãi và chi phí phát sinh khi tất toán trước hạn. Nếu không kiểm tra kỹ biên độ biến động của chỉ số cơ sở, điều khoản chốt lãi và phí rút trước hạn, chênh lệch giữa lợi nhuận kỳ vọng và lợi nhuận thực tế có thể rất lớn.

Một đại diện ngân hàng cho biết ưu điểm rõ nhất của ELD là khả năng bảo toàn gốc và vẫn thuộc phạm vi bảo vệ tiền gửi nếu nắm giữ đến đáo hạn. Tuy nhiên, do lợi nhuận đi kèm các điều kiện cụ thể, sản phẩm này luôn có giới hạn về mức sinh lời. Vị này cũng lưu ý rằng trong giai đoạn cổ phiếu tăng mạnh, đầu tư trực tiếp vào cổ phiếu có thể mang lại hiệu quả cao hơn.

Sự mở rộng của ELD phản ánh cả cuộc cạnh tranh huy động vốn của các ngân hàng lẫn sự thay đổi trong môi trường thị trường. Tuy vậy, yếu tố quyết định trong thời gian tới sẽ là mức độ minh bạch của sản phẩm và khả năng hiểu đúng của người tiêu dùng, thay vì chỉ là cuộc đua lãi suất tối đa.