Phân tích mới đăng trên Harvard Business Review (HBR) cho thấy Trung Quốc đang nổi lên như thị trường đi trước trong mô hình “agent commerce” - nơi AI agent thay người dùng tìm kiếm sản phẩm, ra quyết định mua và xử lý thanh toán. Xu hướng này được cho là sẽ buộc doanh nghiệp toàn cầu phải điều chỉnh lại chiến lược tiếp cận khách hàng.

Theo HBR ngày 17/4 (giờ địa phương), Meituan đã ra mắt AI agent Xiaomei vào cuối năm 2025. Khi người dùng đưa ra yêu cầu như “bữa trưa vẫn thường đặt hôm nay hãy giao muộn hơn 20 phút”, hệ thống có thể tự hiểu ý định, đối chiếu với thói quen trước đó và hoàn tất giao dịch mà không cần thêm thao tác thủ công.

Alibaba cũng đang mở rộng mô hình tương tự với Qwen Agent. Công cụ này có thể hoạt động xuyên suốt trên các ứng dụng trong hệ sinh thái của tập đoàn, gồm nền tảng mua sắm Taobao, ví thanh toán Alipay và ứng dụng bản đồ Amap, để thay người dùng xử lý nhiều tác vụ khác nhau. Người dùng chỉ cần can thiệp trong những tình huống đòi hỏi tự đưa ra quyết định.

Ở Ant Group, ứng dụng AQ Health đã có khả năng tự động thực hiện cả việc kiểm tra bảo hiểm và đặt lịch khám tại bệnh viện. Theo HBR, Trung Quốc sớm trở thành hình mẫu của agent commerce nhờ hạ tầng thanh toán và định danh số đã phổ biến trong đời sống hằng ngày, mạng lưới logistics dày đặc, hệ sinh thái tích hợp xoay quanh các siêu ứng dụng và mức độ chấp nhận công nghệ AI cao từ phía người tiêu dùng.

Dữ liệu từ Stanford AI Index 2025 cho thấy 83% người được hỏi tại Trung Quốc cho rằng sản phẩm AI mang lại nhiều lợi ích hơn hạn chế, cao hơn đáng kể so với mức 39% tại Mỹ.

HBR nhận định thay đổi lớn nhất nằm ở cách doanh nghiệp tạo ra giá trị. Khi AI agent đứng ra sàng lọc và lựa chọn sản phẩm thay người dùng, những phương thức thu hút sự chú ý bằng quảng cáo và marketing truyền thống sẽ kém hiệu quả hơn trước. Khi đó, vấn đề cốt lõi không còn chỉ là thuyết phục người tiêu dùng, mà là làm sao để được AI lựa chọn.

HBR gọi đây là cuộc cạnh tranh trên “agent shelf”. Trong môi trường này, những tín hiệu tin cậy mà hệ thống có thể đọc và đánh giá được - như chất lượng dịch vụ, tỷ lệ tranh chấp và hoàn tiền, mức độ minh bạch của chính sách hay dữ liệu sản phẩm có cấu trúc - sẽ quyết định doanh nghiệp có được AI ưu tiên lựa chọn hay không.