Arthur Hayes, đồng sáng lập BitMEX, cho rằng biến số quan trọng nhất với Bitcoin lúc này không nằm ở bản thân xung đột địa chính trị, mà ở việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có bơm thêm thanh khoản hay không. Theo ông, trước khi điều đó xảy ra, dư địa tăng mạnh của Bitcoin vẫn khá hạn chế.

Theo Cryptopolitan ngày 16/4, Hayes phác họa ba kịch bản chính cùng một trường hợp trung gian để nhà đầu tư đánh giá triển vọng thị trường.

Ông gạt bỏ kịch bản chiến tranh hạt nhân vì cho rằng đây không phải cơ sở phù hợp để ra quyết định đầu tư. Thay vào đó, Hayes tập trung vào ba tình huống: xung đột chấm dứt, Iran tiếp tục kiểm soát eo biển Hormuz, hoặc Mỹ dùng vũ lực để mở lại tuyến hàng hải này.

Theo Hayes, biến số đầu tiên cần theo dõi không phải Trung Đông mà là cú sốc việc làm ngay trong nền kinh tế Mỹ. Ông cho rằng ngay cả khi chiến sự lắng xuống, rủi ro lớn hơn vẫn là làn sóng AI thay thế lao động văn phòng tại Mỹ.

Hayes nhấn mạnh khoảng 70% GDP Mỹ đến từ tiêu dùng, trong khi tiêu dùng lại phụ thuộc nhiều vào tín dụng ngân hàng. Điều này có thể làm gia tăng rủi ro nợ xấu. Theo ông, một cuộc suy thoái do AI gây ra có thể nghiêm trọng không kém khủng hoảng cho vay dưới chuẩn năm 2008.

Để minh họa, ông nêu trường hợp một startup game tiền số. Công ty này đã thử nghiệm mô hình AI Claude mới nhất của Anthropic vào dịp Giáng sinh 2025 và nhanh chóng tạo ra các đoạn mã có thể đưa vào sử dụng. Sau đó, doanh nghiệp tiếp tục áp dụng quy trình vận hành dựa trên AI agent để tự động hóa việc viết và rà soát mã, qua đó lên kế hoạch cắt giảm tới 50% nhân sự.

Hayes cho rằng năng suất của nhóm kỹ sư giỏi nhất có thể tăng từ 10 đến 100 lần, nhưng lực lượng lao động trung bình có nguy cơ bị đẩy khỏi thị trường. Ông cũng lưu ý mức trợ cấp thất nghiệp trung vị hằng năm tại các bang của Mỹ chỉ vào khoảng 28.000 USD, trong khi phần lớn lao động tri thức nhận lương 85.000-90.000 USD mỗi năm.

Dù vậy, Hayes nhận định ngay cả trong kịch bản này, Bitcoin cũng khó phục hồi quá mạnh. Theo dự báo của ông, trước khi Fed thực sự bơm thanh khoản, Bitcoin nhiều khả năng chỉ dao động trong vùng 80.000-90.000 USD.

Biến số thứ hai là khả năng Iran tiếp tục kiểm soát eo biển Hormuz và chỉ cho phép tàu thuyền từ các nước đồng minh đi qua.

Hayes giả định Iran có thể thu phí quá cảnh 2 triệu USD bằng nhân dân tệ, tiền số, USD thuộc diện bị trừng phạt hoặc các hình thức thanh toán khác. Theo ông, nếu kịch bản này xảy ra, hệ thống petrodollar có thể bị lung lay trực tiếp. Khi đó, các nền kinh tế lớn đang thâm hụt thương mại với Trung Quốc có thể bán trái phiếu Kho bạc Mỹ hoặc cổ phiếu công nghệ, mua vàng vật chất rồi đổi sang nhân dân tệ tại Thượng Hải hoặc Hong Kong.

Ông cho biết sau khi xung đột bùng phát, lượng chứng khoán do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ được ghi nhận tại Fed đã giảm khoảng 63 tỷ USD. Hayes cũng nói rằng trong 5 tháng gần đây, vàng phi tiền tệ của Mỹ có 4 tháng nằm trong nhóm mặt hàng xuất khẩu lớn nhất.

Theo Hayes, do Iran không thể sử dụng mạng lưới thanh toán SWIFT, tốc độ tăng của hệ thống thanh toán quốc tế bằng nhân dân tệ của Trung Quốc sẽ trở thành một biến số quan trọng. Ông cho rằng trong kịch bản có xác suất cao nhất, nhân dân tệ và vàng sẽ trở thành hai phương tiện thanh toán chủ chốt trong thương mại giữa các quốc gia. Từ đó, ông đặt câu hỏi vì sao thế giới vẫn phải nắm giữ USD nếu đồng tiền này không thể bảo đảm hàng hóa tránh khỏi nguy cơ bị tấn công.

Biến số thứ ba là khả năng Mỹ dùng vũ lực để mở lại eo biển Hormuz.

Hayes cho rằng trong trường hợp này, niềm tin vào USD có thể được khôi phục tạm thời, nhưng Iran sẽ chịu tổn thất lớn. Nếu năng lực sản xuất năng lượng ở vùng Vịnh sụp đổ, các ngân hàng trung ương có thể buộc phải quay lại bơm thanh khoản trong bối cảnh giá hàng hóa tăng vọt.

Ông cũng cảnh báo một số quốc gia có thể đối mặt với siêu lạm phát, trong khi chỉ Mỹ và Nga còn khả năng tăng mạnh sản lượng ở quy mô lớn. Tuy nhiên, theo Hayes, ngay cả trong tình huống đó, đà tăng của Bitcoin cũng khó kéo dài.

Hayes nói rằng nếu phong tỏa chấm dứt sau các đợt không kích mang tính trừng phạt nhằm vào Iran, nhưng sau đó Tehran phá hủy toàn bộ năng lực sản xuất năng lượng tại Vịnh Ba Tư, đợt tăng của Bitcoin cũng có thể chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Lý do là dù nới lỏng tiền tệ có thể đẩy giá đi lên, nguy cơ sụp đổ chế độ tại Iran và rủi ro Thế chiến III có thể nhanh chóng làm suy yếu khẩu vị rủi ro.

Từ góc nhìn thị trường, thông điệp của Hayes gần với câu chuyện về thanh khoản và sự dịch chuyển của trật tự thanh toán toàn cầu hơn là một bình luận đơn thuần về chiến tranh. Ông cho rằng nhà đầu tư cần theo dõi đồng thời Bitcoin, vàng và trái phiếu, đồng thời quan sát biến số nào xuất hiện trước giữa ba yếu tố: mở rộng thanh toán bằng nhân dân tệ, cú sốc nguồn cung năng lượng và đà suy yếu của tiêu dùng Mỹ.

Theo đó, hướng đi của Bitcoin có thể chịu tác động lớn hơn từ thời điểm Fed can thiệp và mức độ bất ổn của hệ thống USD, thay vì chỉ từ bản thân sự kiện địa chính trị.