OpenAI vừa đưa ra một đề xuất chính sách quy mô lớn nhằm tái cấu trúc hệ thống thuế, an sinh và năng lượng của Mỹ trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo. Dù không nhắc trực tiếp đến tiền mã hóa, tài liệu này vẫn được đánh giá có thể tạo hiệu ứng lan tỏa tới thị trường tài sản số, từ thuế lãi vốn, DeFi đến chi phí khai thác.

Theo Cryptopolitan, ngày 13/4 (giờ địa phương), trong tài liệu chính sách dài 13 trang công bố ngày 6/4, OpenAI đề xuất Mỹ điều chỉnh trọng tâm đánh thuế theo hướng dựa nhiều hơn vào lãi vốn, xem xét đánh thuế với “lao động tự động hóa”, thiết lập một quỹ công, mở rộng cơ chế an sinh tự động và tăng đầu tư cho hạ tầng điện phục vụ AI.

Nội dung xuyên suốt tài liệu là nhận định AI đang làm thay đổi cấu trúc sản xuất và thị trường lao động, từ đó đặt ra nhu cầu thiết kế lại “hợp đồng xã hội”. OpenAI nêu ba mục tiêu chính gồm chia sẻ thịnh vượng trên diện rộng, giảm thiểu rủi ro và mở rộng quyền tiếp cận cũng như quyền lựa chọn.

Với thị trường tiền mã hóa, nội dung đáng chú ý nhất là thuế lãi vốn. OpenAI cho rằng cải cách thuế theo hướng tập trung hơn vào lãi vốn và lợi nhuận doanh nghiệp có thể vừa hỗ trợ quá trình chuyển dịch lao động trong nền kinh tế do AI dẫn dắt, vừa tạo nguồn lực ổn định cho các chương trình thiết yếu.

Đây là điểm nhạy cảm đối với nhà đầu tư tiền mã hóa, bởi Cơ quan Thuế vụ Mỹ (IRS) hiện xếp tiền mã hóa vào nhóm tài sản thay vì tiền tệ, đồng nghĩa phần lớn lợi nhuận đầu tư thuộc diện chịu thuế lãi vốn.

Dù tài liệu không đề cập trực tiếp đến tiền mã hóa, định hướng tăng tỷ trọng đánh thuế lãi vốn có thể làm gia tăng gánh nặng thuế đối với lợi nhuận từ tài sản số. Vấn đề này càng được chú ý khi từ năm 2026, các sàn giao dịch tiền mã hóa sẽ phải nộp biểu mẫu 1099-DA để báo cáo trực tiếp chênh lệch mua bán cho chính phủ.

Ở mảng tài chính phi tập trung (DeFi), khái niệm “lao động tự động hóa” có thể trở thành một biến số mới. Trong phần hiện đại hóa hệ thống thuế, OpenAI cho biết Mỹ có thể cân nhắc những cách tiếp cận mới, trong đó có việc đánh thuế liên quan đến lao động tự động hóa.

Dù chưa đưa ra định nghĩa cụ thể, khái niệm này có điểm giao với DeFi, lĩnh vực vận hành dựa trên giao dịch tự động và thực thi bằng hợp đồng thông minh. Nếu lập luận cho rằng các hệ thống tự động tạo ra giá trị kinh tế mà không cần lao động con người cũng phải đóng góp cho an sinh được đưa vào thảo luận tại Quốc hội, DeFi có thể đối mặt với một hướng điều tiết thuế trực tiếp, tách biệt với tranh cãi lâu nay về việc có phải chứng khoán hay không.

Một nội dung khác được giới tiền mã hóa theo dõi là đề xuất thành lập quỹ công. OpenAI đề xuất xây dựng một quỹ đầu tư vào danh mục tài sản đa dạng để mọi công dân cùng được hưởng lợi từ tăng trưởng do AI tạo ra, sau đó phân phối lại lợi nhuận cho người dân.

Theo OpenAI, cơ chế này có thể mang lại “quyền sở hữu” đối với tăng trưởng kinh tế dựa trên AI cho cả những người không tham gia thị trường tài chính. Tuy nhiên, cách tiếp cận này vẫn dựa trên việc nhà nước và hệ thống tài chính truyền thống nắm vai trò phân bổ tài sản, khác với triết lý phi tập trung mà Bitcoin và DeFi theo đuổi.

Đề xuất về “cơ chế kích hoạt an sinh tự động” cũng được xem là có liên hệ gián tiếp tới thị trường tiền mã hóa. OpenAI cho rằng các công cụ hỗ trợ tạm thời như trợ cấp thất nghiệp, hỗ trợ tiền mặt, bảo hiểm tiền lương hay phiếu hỗ trợ giáo dục nên tự động được mở rộng khi một số ngưỡng nhất định bị vượt qua.

Cơ chế này đồng nghĩa chi tiêu công có thể tăng lên một cách tự động. Nếu nguồn thu ngân sách không theo kịp, áp lực lạm phát có thể gia tăng, qua đó tiếp tục củng cố lập luận của một bộ phận nhà đầu tư rằng Bitcoin, với nguồn cung cố định, có thể đóng vai trò tài sản lưu trữ giá trị.

Ở mảng hạ tầng, chính sách điện lực là nội dung gắn trực tiếp với ngành khai thác tiền mã hóa. OpenAI cho biết để mở rộng lưới điện phục vụ hoạt động của AI, Mỹ sẽ cần các mô hình hợp tác công - tư mới, cơ chế hỗ trợ và thẩm quyền đủ mạnh để thúc đẩy nhanh công nghệ truyền tải điện tiên tiến.

OpenAI cũng đề cập khả năng trao thêm thẩm quyền ở cấp liên bang để đẩy nhanh việc xây dựng các tuyến truyền tải điện liên vùng khi phù hợp với lợi ích quốc gia. Tài liệu đồng thời nhấn mạnh các trung tâm dữ liệu AI không nên dựa vào trợ cấp điện dành cho hộ gia đình mà phải tự gánh chi phí năng lượng.

Tuy vậy, trong quá trình triển khai, nếu các trung tâm dữ liệu AI được xếp vào nhóm hạ tầng trọng yếu, điều này có thể gây bất lợi cho các công ty khai thác tiền mã hóa đang cạnh tranh nguồn điện và khả năng kết nối lưới tại Texas, Georgia và khu vực Tây Bắc nước Mỹ.

Từ góc độ thị trường, một chi tiết đáng chú ý là tài liệu không nhắc đến tiền mã hóa, blockchain, DeFi hay tài sản số. Trong bối cảnh AI và tiền mã hóa cùng nằm trong hệ sinh thái công nghệ và thị trường vốn, điều này có thể phản ánh thứ tự ưu tiên trong tư duy chính sách, thay vì chỉ là một sự bỏ sót.

Trong thời gian tới, nếu Quốc hội Mỹ và các cơ quan tài chính chuyển các khái niệm như nguồn thu dựa trên vốn, lao động tự động hóa, danh mục đầu tư của quỹ công hay ưu tiên lưới điện thành ngôn ngữ lập pháp và hành chính, thị trường tiền mã hóa có thể đồng thời chịu tác động về thuế, quy định, dòng vốn và chi phí khai thác. Yếu tố then chốt sẽ là liệu các đề xuất của OpenAI có thực sự đi vào tiến trình thảo luận chính sách hay không.