Giới nghiên cứu cho rằng lo ngại máy tính lượng tử có thể nhanh chóng làm suy yếu Bitcoin đang bị thổi phồng. Theo các nghiên cứu mới, kịch bản tấn công bằng lượng tử nhằm chiếm ưu thế trong hoạt động đào Bitcoin gần như không khả thi ở thời điểm hiện tại, do đòi hỏi hạ tầng tính toán và điện năng vượt xa giới hạn thực tế.

Theo CoinDesk ngày 8/4 (giờ địa phương), hai nghiên cứu công bố gần đây cho rằng không nên xem rủi ro lượng tử đối với Bitcoin như một vấn đề đồng nhất. Thay vào đó, cần tách riêng hai mảng là hoạt động đào Bitcoin và ví Bitcoin, bởi mức độ khả thi của các hình thức tấn công lượng tử ở mỗi mảng là khác nhau.

Với hoạt động đào Bitcoin, kịch bản thường được nhắc đến là sử dụng thuật toán Grover để tăng tốc quá trình tính toán hàm băm, qua đó giành lợi thế trong cuộc đua tạo khối. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu nhận định việc kiểm soát mạng lưới theo cách này sẽ đòi hỏi quy mô hạ tầng gần như không thể triển khai. Do Bitcoin tạo một khối mới khoảng 10 phút một lần, kẻ tấn công phải hoàn tất khối lượng tính toán cực lớn trong thời gian rất ngắn.

Theo ước tính của nghiên cứu, cuộc tấn công như vậy sẽ cần khoảng 10^23 qubit và công suất điện lên tới 10^25 watt. Con số này tương đương mức năng lượng của một ngôi sao và vượt rất xa công suất tiêu thụ điện hiện tại của mạng Bitcoin, khoảng 15 GW. Nhóm nghiên cứu kết luận rằng một cuộc tấn công 51% bằng máy tính lượng tử không chỉ là vấn đề chi phí, mà còn vấp phải các giới hạn vật lý vượt ngoài khả năng của nền văn minh hiện nay.

Trong khi đó, rủi ro ở ví Bitcoin được đánh giá là thực tế hơn về dài hạn. Thuật toán Shor có khả năng phá các hệ mật mã khóa công khai, vì vậy được xem là mối đe dọa đáng chú ý hơn so với tấn công vào hoạt động đào. Đặc biệt, các địa chỉ đã tái sử dụng, nơi khóa công khai từng bị lộ, có thể trở thành mục tiêu trong tương lai.

Nhóm nghiên cứu cũng cho rằng một số thành tựu gần đây trong lĩnh vực giải mã lượng tử có thể đã bị phóng đại. Theo họ, nhiều thí nghiệm trước đây chỉ dựa trên các bài toán đơn giản, cách xa điều kiện vận hành thực tế, hoặc phải dựa một phần vào máy tính cổ điển để xử lý phép tính. Một số trường hợp còn bị chỉ trích vì đã đơn giản hóa cấu trúc phân tích thừa số theo hướng “nhân tạo” nhằm tạo ra kết quả ấn tượng hơn.

Dù vậy, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng mối đe dọa từ máy tính lượng tử không phải không tồn tại. Trong hệ sinh thái Bitcoin, rủi ro dài hạn đáng lưu ý hơn vẫn nằm ở ví thay vì hoạt động đào. Với các địa chỉ cũ hoặc đã tái sử dụng, dữ liệu liên quan đến khóa công khai đã xuất hiện trên blockchain, nên nếu năng lực tính toán lượng tử tăng đủ mạnh, khả năng bị nhắm mục tiêu cũng sẽ cao hơn.

Cùng thời điểm, một bài báo của nhóm nghiên cứu Google cho rằng có thể cắt giảm đáng kể ước tính về năng lực tính toán cần thiết cho kiểu tấn công này, thậm chí nêu ra kịch bản giải mã chỉ trong vài phút. Tuy nhiên, chính nghiên cứu đó cũng thừa nhận việc chế tạo cỗ máy như vậy hiện vẫn bất khả thi về mặt vật lý, do còn nhiều rào cản kỹ thuật chưa được giải quyết, như hệ thống laser điều khiển qubit, tốc độ đọc dữ liệu hay khả năng vận hành đồng thời hàng chục nghìn nguyên tử.

Diễn biến trên thị trường cũng cho thấy trọng tâm hiện nay nghiêng nhiều hơn về bảo vệ ví hơn là lo ngại mạng Bitcoin sụp đổ vì hoạt động đào bị tấn công. Các nhà giao dịch đánh giá khả năng Bitcoin thay đổi thuật toán đào trước năm 2027 là thấp, nhưng vẫn phản ánh xác suất khoảng 40% đối với các nâng cấp như BIP-360 nhằm giảm rủi ro cho ví. Điều đó cho thấy mối đe dọa lượng tử là có thật, nhưng còn lâu mới đến mức có thể trực tiếp làm lung lay Bitcoin.