Dù cổ phiếu Tesla đã giảm gần 20% trong 6 tháng qua, hệ số giá trên lợi nhuận (PER) của hãng vẫn vượt 300 lần, qua đó làm dấy lên tranh cãi trở lại về việc cổ phiếu này có đang bị định giá quá cao hay không.

PER là chỉ số được tính bằng cách lấy giá cổ phiếu chia cho lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS), phản ánh mức định giá của thị trường so với khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Thông thường, PER càng thấp càng cho thấy cổ phiếu rẻ hơn về mặt định giá, còn PER càng cao đồng nghĩa kỳ vọng tăng trưởng đã được phản ánh mạnh vào giá.

Theo trang tin xe điện Cleantechnica ngày 8/4 (giờ địa phương), PER của Tesla hiện vẫn dao động quanh 300-400 lần bất chấp đà giảm của cổ phiếu trong thời gian gần đây. Mức này cao hơn đáng kể so với nhóm Big Tech. Trong cùng giai đoạn, PER của Apple vào khoảng 30 lần; Microsoft và Alphabet ở mức 25-28 lần; Amazon 45-60 lần; Nvidia 50-70 lần; còn Meta là 22-26 lần.

Diễn biến này khiến thị trường tiếp tục chia rẽ. Một bên cho rằng với tốc độ tăng doanh thu đang chậm lại và doanh số có xu hướng suy yếu, mức PER trên 300 lần là khó duy trì. Ở chiều ngược lại, một số ý kiến cho rằng tranh cãi tương tự đã nhiều lần xuất hiện trong quá khứ, và mức định giá cao vẫn có thể được duy trì nếu kỳ vọng tăng trưởng dài hạn của Tesla chưa thay đổi.

Tuy nhiên, không ít đánh giá cho rằng câu chuyện tăng trưởng của Tesla nay đã khác. Trong giai đoạn 2018-2019, hãng từng đặt mục tiêu tăng trưởng 50% mỗi năm. Nhưng vài năm gần đây, doanh số bắt đầu chững lại, trong khi nhiều cột mốc quan trọng tiếp tục bị lùi tiến độ. Điều đó làm dấy lên nghi ngờ liệu những giả định tăng trưởng cao trước đây còn phù hợp với tình hình hiện tại hay không.

Những yếu tố thường được xem là cơ sở hỗ trợ định giá của Tesla gồm triển vọng lợi nhuận tăng mạnh trong tương lai và kỳ vọng vào mảng robotaxi. Dù vậy, theo các phân tích được trích dẫn, hiện chưa có đủ cơ sở rõ ràng để tin rằng kết quả kinh doanh của hãng sẽ sớm cải thiện mạnh trong ngắn hạn.

Các tổ chức tài chính cũng đưa ra dự báo thận trọng, trong đó JP Morgan nhận định cổ phiếu Tesla có thể giảm thêm khoảng 60% trong năm 2026. Ngay cả trong kịch bản đó, định giá của Tesla vẫn được đánh giá là cao, dù có thể tiến gần hơn về vùng bình thường hơn so với hiện nay.

Ở mảng kinh doanh cốt lõi là xe điện, thị trường đã ghi nhận một số tín hiệu tích cực nhưng quy mô vẫn còn hạn chế. Tại Hàn Quốc, Tesla bán được 11.134 xe trong tháng 3, tăng khoảng 300% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, tỷ trọng này trong tổng doanh số vẫn không lớn, trong khi doanh số toàn cầu quý I tiếp tục ở mức yếu.

Tesla cũng đang đẩy mạnh chiến lược mở rộng tại Nhật Bản. Hãng hiện có 35 cửa hàng và 14 trung tâm dịch vụ tại thị trường này, đồng thời đặt mục tiêu nâng lên 60 cửa hàng và hơn 30 trung tâm dịch vụ vào cuối năm. Doanh số năm ngoái tại Nhật đạt khoảng 10.000 xe, và mục tiêu trong năm nay là trở thành hãng xe nhập khẩu lớn nhất.

Dù vậy, thị trường nhìn chung cho rằng tốc độ mở rộng hiện nay vẫn chưa đủ để biện minh cho mức PER cao của Tesla. Trong 5 năm qua, cổ phiếu hãng đã tăng khoảng 52%, nhưng trong cùng thời gian đó, nhiều mục tiêu tăng trưởng và tiến độ công nghệ liên tục bị trì hoãn, làm gia tăng áp lực lên câu chuyện định giá.

Vì vậy, yếu tố then chốt vẫn là khả năng Tesla biến các động lực tăng trưởng mới thành kết quả kinh doanh thực tế. Triển vọng phục hồi doanh số xe điện, mở rộng tại thị trường nước ngoài và kỳ vọng với robotaxi vẫn còn đó. Tuy nhiên, nếu lợi nhuận không cải thiện tương xứng, tranh cãi về việc Tesla bị định giá quá cao nhiều khả năng sẽ còn kéo dài.