Giá vàng đang diễn biến trái với vai trò tài sản trú ẩn truyền thống, trong khi Bitcoin giữ trạng thái tương đối ổn định giữa lúc xung đột Mỹ - Iran leo thang. Diễn biến này làm dấy lên tranh luận về việc liệu Bitcoin có thể dần được xem là một dạng “vàng số” hay không.

Sau khi xung đột Mỹ - Iran bùng phát ngày 28/2/2026, giá vàng đến ngày 27/3 đã giảm khoảng 15%, xuống còn 4.500 USD/ounce.

Diễn biến này đi ngược với các tiền lệ lịch sử. Trong Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1990, giá vàng tăng khoảng 13%, còn giai đoạn đầu xung đột Nga - Ukraine năm 2022 tăng khoảng 10%. Thông thường, vàng sẽ tăng giá khi rủi ro địa chính trị leo thang.

Theo phân tích công bố ngày 23/3 của Morningstar, đợt giảm gần đây của vàng xuất phát từ cái gọi là “nghịch lý cú sốc dầu mỏ”.

Việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz đã đẩy giá dầu thế giới tăng vọt, làm gia tăng lo ngại lạm phát và kéo theo kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ. Kỳ vọng lãi suất tăng khiến lợi suất thực đi lên, hỗ trợ đồng USD mạnh hơn và làm giảm sức hấp dẫn tương đối của vàng, vốn là tài sản không tạo ra lợi suất.

Ngoài ra, việc giá vàng đã tăng khoảng 65% trong năm ngoái cũng làm gia tăng áp lực điều chỉnh. Một số quỹ phòng hộ được cho là đã ưu tiên bán vàng, tài sản đang có mức sinh lời cao, để đáp ứng margin call, qua đó làm tăng nguồn cung ngắn hạn trên thị trường.

Trong khi đó, Bitcoin, đồng tiền thường được gọi là “vàng số”, lại cho thấy khả năng chống chịu tốt hơn tương đối. Ngay sau khi xung đột Mỹ - Iran nổ ra, tâm lý né tránh rủi ro trên thị trường tài chính toàn cầu từng khiến giá Bitcoin rung lắc, nhưng mức giảm không quá lớn.

Đến giữa tháng 3, có thời điểm Bitcoin phục hồi lên vùng 73.000 USD. Gần đây, giá chủ yếu dao động trong khoảng cuối 60.000 USD đến đầu 70.000 USD.

Điểm đáng chú ý là Bitcoin vẫn duy trì trạng thái tương đối ổn định dù giá dầu thế giới một lần nữa vượt mốc 100 USD/thùng.

Một số ý kiến cho rằng xu hướng này được hỗ trợ bởi đặc tính cấu trúc của Bitcoin. Tổng nguồn cung của tài sản này bị giới hạn ở 21 triệu Bitcoin, trong khi tốc độ tăng nguồn cung hằng năm cũng thấp hơn vàng.

Bên cạnh đó, nếu nhà đầu tư tự nắm giữ khóa riêng tư, Bitcoin được xem là khó bị thu giữ như các tài sản vật chất thông thường. Khả năng giao dịch 24/7 trên mạng lưới toàn cầu cũng trở thành một lợi thế trong bối cảnh hạ tầng tài chính có thể bị xáo trộn bởi khủng hoảng địa chính trị.

Dù vậy, khi Iran từ chối đề xuất đàm phán chấm dứt xung đột của Mỹ và căng thẳng có dấu hiệu kéo dài, quan điểm của các tổ chức lớn về triển vọng Bitcoin vẫn chưa thống nhất. Giáo sư Campbell Harvey của Trường Kinh doanh Duke cho rằng Bitcoin không được bảo chứng bởi tài sản hữu hình, nên khó có thể thay thế vàng với vai trò là tài sản trú ẩn truyền thống. Ông cũng dự báo giá vàng vẫn sẽ tăng trong dài hạn.

Ở chiều thận trọng hơn, Mike McGlone, chiến lược gia cấp cao của Bloomberg Intelligence, đưa ra kịch bản rất tiêu cực rằng Bitcoin có thể giảm về 10.000 USD. Lập luận của ông dựa trên xu hướng chuyển từ lạm phát sang giảm phát và tình trạng thanh khoản bị siết chặt.

Nhà phân tích tiền mã hóa Dan cũng nhận định Bitcoin đã bật lên từ mốc 60.000 USD, nhưng chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy xu hướng giảm trong trung và dài hạn đã đảo chiều sang tăng.

Ở chiều ngược lại, một số tổ chức cho rằng bất ổn địa chính trị kéo dài có thể tạo môi trường thuận lợi hơn cho Bitcoin.

Chiến lược gia vĩ mô Mark Connors lập luận rằng xung đột càng kéo dài, thâm hụt tài khóa của các quốc gia càng nới rộng, từ đó gây áp lực lên USD và có lợi cho Bitcoin. Trong một báo cáo gần đây, JPMorgan cũng đánh giá Bitcoin thể hiện mức độ ổn định tốt hơn vàng và bạc ngay cả trong khủng hoảng địa chính trị. Cùng quan điểm, Gautam Chhugani, nhà phân tích tại Bernstein, dự báo Bitcoin sẽ khép lại giai đoạn điều chỉnh và quay lại xu hướng tăng.

Tổng thể, một cuộc xung đột kéo dài có thể tạo sức ép kép lên thị trường tài chính thông qua lạm phát và việc thắt chặt tiền tệ. Trong bối cảnh vai trò tài sản trú ẩn truyền thống của vàng bị đặt dấu hỏi, việc Bitcoin có thể thay thế hay không vẫn chưa có câu trả lời thống nhất. Đà phục hồi gần đây của Bitcoin là nhịp hồi ngắn hạn hay bước ngoặt giúp củng cố vị thế “tài sản trú ẩn số” sẽ còn phụ thuộc vào diễn biến vĩ mô trong thời gian tới.